Зошто Ангела Меркел останува сама

од Vladimir Zorba
124 прегледи

Влијанието на Германија во Европа слабее, и покрај нејзината економска моќмерр

Во моментов избирачите  им го вртат грбот на десноцентристите, во Европа се формираат регионални сојузи, а Ангела Меркел останува сама. Влијанието на Германија во Европа слабее, и покрај нејзината економска моќ и авторитетот на Ангела Меркел, и сведочи за нејзиното слабеење  на влијанието можат да се види  во промената на позицијата на Европската народна партија, пишува Флориан Едер во “Политико”.

По традиција лидерите на Демохристијанската партија членки на ЕПП, се собираат во Брисел неколку часа пред почетокот на самитот на ЕУ, за да донесуваат одлуки кои тие подоцна им ги наметнуваат на останатите европски влади. Но минатата средба тие не се договорија однапред за резултатите од средбата, бидејќи десноцентристите – и самата Германија – го губат своето влијание. И за тоа има 5 причини. Последното собрание на ЕПП, во пресрет на состанокот на Европскиот совет во декември, не беше целосно губење време за новинарите. Советниците на Никола Саркози им соопштија за неговите планови да се вратат на власт, шпанските конзервативци, и ги  изразија своите стравови по повод шансите на Маријано Рахој да ги преживее парламентарните избори. Покрај тоа, новинарите видоа како Европската комисија ја наметна својата стратегија по прашањето со емигрантите. Но сериозното слабеење на ЕПП е   резултат на серијата порази на изборите кои беа очигледни.

Грците  ја  избраа ултралевата алтернатива на Андонис Самарас и неговата “Нова демократија”, Португалците го казнија Педро Коељо и неговите сојузници од Народната партија за нивниот стремеж да воведат штедење. По изборите во Финска премиерот Александар Стуб беше деградиран до министерот за финансии, а Полјаците ја  отфрлија коалиција, составена од членови на ЕПП. Само неколку дена по форумот на врвот шпанските гласачи му  ускратија на  Рахој и неговата Народна партија од мнозинство. Како резултат  на тоа Ангела Меркел остана за ЕПП единствениот лидер на влада на голема европска држава. Нејзините идеолошки партнери исчезнуваат, исто како и приврзаниците на нејзината политика. Вообичаено е да се верува дека сеуште постои стремеж кон единствена европска политика и зачувување на лидерски позиции на германската канцеларка, но тоа е повеќе од сомнително.

На декемвриските средба на членовите на ЕПП Меркел и унгарскиот премиер Виктор Орбан подигнаа спротивни аргументи во дискусијата за миграциска криза.Единствениот национален лидер кој може да влијае на случувањата се покажа ирскиот премиер Енда Кени. Иако ова обединување успеа да изработи заедничка декларација по прашањето со емигрантите, Меркел и Орбан до моментов се придржуваат кон дијаметрално спротивни ставови, и унгарскиот премиер ги отфрла упорно предлогот на канцеларката и претседателот на Европската комисија Жан-Клод Јункер да се најде заедничко решение. Во услови на сегашната криза – во противтежа на економските проблеми кои ЕУ ги решаваше во последните неколку години –  се  докажува као клучно приврзаноста кон регионалните здруженија, а не верноста кон една или друга партија. Приливот на бегалците  направи  средбата за поблиските  земјите од Вишеградската група, и  ги обединува  национал-конзервативците во Полска, левоцентристички премиер на Словачка Роберт Фицо, чешкиот социјалдемократ Богуслав Соботка и Орбан. Иако Брисел поседува правни инструменти за да реагира, на пример, кога една или друга земја-членка на ЕУ не ги исполнува барањата за Користење на ѓубре, тој е немоќен пред политиката, која  ги поткопува фундаменталните европски вредности – како што е случајот со идејата за “либерална демократија” на Орбан, која им го зема оружјето  и партијата “Законитоста и правда” на поранешниот полски премиер Јарослав Качински. Во одговор на полските реформи на Уставниот суд и медиумите ЕК воведе “механизмите на диктатура на законот”, но сличен упрек може да се впише совршено со денешната верзија на Варшава, во која ЕУ се претставува како унија на слаби левичарски партии на чело со лидерот Германија. Додека традиционалните политички сојузи во цела Европа го губат своето влијание, еволуцијата на Еврокомисијата и Европарламентот под раководство на Јункер и Мартин Шулц доведе до зголемување на степенот на независност на овие институции од Берлин и Париз. Бараната од Јункер цел  ЕК да биде се “повеќе политичка” , загрижената германска влада, во пресрет на Божиќ се сврте кон европратениците, велејќи дека Комисијата не може да биде истовремено политички играч и непристрасен гарант на европските договори. Приоритет на Европарламентот со  Шулц е да се најде поддршка за програмата на ЕК, и покрај противењето на европските метрополи.ек

Комисијата стана Влада, контролирана од ЕП, каде доминантни позиции има “големата коалиција” на демохристијаните и социјалдемократите. Слична изјава на независност е резултат од политичките инстинкти и правната надлежност на двајца Германци – генералниот секретар на ЕП Клаус Веле, кој ја издигна идејата за “водечките кандидати” на последните евроизборите, и заменик-претседателот на ЕК Мартин Селмајер. Овие Германци добиваат инструкции не од Берлин, туку  од европските институции. Во минатата година Волфганг Шојбле отворено го критикуваше Селмајер за она што германскиот министер за финансии го нарече интервенција во преговорите за грчкиот долг. Шојбле, кој беше на убедувањето да се согласи со третиот пакет финансиска помош за Грција, кој Берлин мораше да го  финансира, изјави дека заменик-претседателот на Еврокомисијата ги надмина своите службени овластувања. Инстинктите на Селмајер не секогаш се покажуваат безгрешни  во декември тој објави податоци за наводниот пад на нивото на илегална миграција во Европа, очигледно, за да покаже соработката меѓу Турција и ЕУ во поволна светлина. Податоците со кои тој се користи, сепак не одговараат на реалноста. Но овој инцидент покажа на кого се вистинскли  Германците кои работат во структурите на ЕУ: тие дејствуваат за  земјата на Брисел, а не на Берлин.

Времињата денес се многу тешки за лидерот кој мајсторски умееше да гради консензус: и при секој удобен случај Меркел нагласува дека егзодусот , кризата е проблем на цела Европа, која бара паневропски одговор, но денес таа нема силни партнери, кои можат да и помогнат да изработи ефикасни компромиси. Меркел, која долго време се сметаше за неофицијалниот лидер на Европа – ако не го сметаме италијанскиот премиер Матео Рензо, очигледно, тврди таа титула – страда од отсуството на силни сојузници: Франсоа Оланд веќе не е популарен, Рахој речиси лишен  од некои позиции, а Дејвид Камерон ги извршуваат своите цели кога станува збор за ЕУ и емигрантите. Отсуството на силно лидерство стана очигледно во втората половина на 2015 година, кога неколку средби на врвот на ЕУ, посветени на емигрантите, не донесоа никакви значајни резултати. Подемот на “Исламска држава”, терористичките напади во Париз, нерешливите конфликт во Сирија, нападите на новогодишната ноќ во Келн – сè е поврзано, невозможно е да се одделат одделни  решенијата и  проблемите. И Меркел ризикува да ја преземе целата вина врз себе, бидејќи едноставно никој не сака да и ‘помогне.