Откако нуклеарното договор со Иран стапи на сила, САД веќе имаат дополнително сили да се зафатат со свежа мисла за решавање на следниот проблем во регионот – нанесувањето на уништувачки удар против “Исламска држава”. Геополитичката стратегија за реализација на оваа задача не е толку лесна и едноставна, како би можело да се претпостави. Ќе треба да се дејствува по околини патишта. Сите проблеми се поврзани со Турција. САД веќе комуницира со претежно курдски групи во северна Сирија, источно од реката Еуфрат, и со ирачката армија во ирачко-сириската граница. Целта е да бидат ослабени силите на “Исламска држава” во градот Ракот. Но за да ги затегнат обрачот околу градот, САД имаат потреба од значителна помош од Турција во регионот западно од Еуфрат. Турција е подготвена да ги активира копнени сили во една операција во северна Сирија, особено по терористичкиот напад минатата недела со терорист самоубиец. Но главното, што ја отежнува задачата е Русија.
Откако во ноември турската авијација собори рускиот воен авион за Турција стана потешко да планира воени операции поради зголемените руски сили за воздушна одбрана во Сирија, а исто така и поради заканите на Москва да ги отстрани сите авиони кои можат да се закана за руската авијација во Сирија. САД открија со Русија правила за интеракција во врска со воените дејствија во Сирија и сега си поставуваат за цел да развијат аналогно разбирање меѓу Турција и Русија, за да ги остварат воените планови. Во обид да се олесни дијалогот меѓу Русија и Турција државниот секретар на САД Џон Кери беше испратен во Москва во средината на декември. Кери ќе има разговори со рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров, каде оваа тема исто така најверојатно ќе биде подигната. Кери и Лавров најверојатно ќе се обидат да го решат ќор сокакот и ситуацијата со Минск преговорите, а исто така да ја поднесат вкупната листа на учесниците во следните преговори за Сирија. Во сириското прашање Турција игра многу важна улога, чија суштина е да ги натера спонзорираните од неа завојувани групи да седнат на преговарачка маса . Но односите меѓу Турција и Русија само ги продлабочуваат проблемите, што пак ги отежнува преговорите за сириското прашање.
Што се однесува до Украина, САД се чини даваат да се разбере дека прашањето за слабеење на санкциите против Русија може да биде поставен за дискусија, ако Русија преземе сериозни чекори за спроведување на Минск договори. За одбележување е дека координаторот на Стејт департментот на САД за санкциите Дениел Фрид истакна дека САД и Европа разгледуваат укинување на санкциите против Русија поради Крим и поради конфликтот во Донбас што очигледно му дава на Вашингтон некаква слобода на акција ако Москва ги исполни Минск договорите. Но на особен напредок во реализацијата на овие договори сепак ние не сметаме. Русија демонстрира способност да ги контролира настаните во зоната на конфликтот во источна Украина. И пред Москва да одлучи да ги повлече своите војници и да го прекине насилството, таа може да побара од Киев конкретни политички отстапки (какви поддржана од САД нестабилна украинско влада не е подготвена да направи).
Но Вашингтон можеби има и други средства, за да го привлече вниманието на Москва. На 15 јануари помошник-државниот секретар на САД Викторија Нуланд ќе одржи во Калининград 4-часовна средба со рускиот претседателски помошник Владислав Сурков. Оваа средба беше вклучена во обемот на Викторија Нуланд низ земјите од регионот – Литванија, Романија, Бугарија и Турција. Сите овие земји се исклучително важни за стратегијата на САД за неутрализирање на влијанието на Русија во регионот помеѓу Балтичкото и Црното Море. Покрај реализацијата на проектите за прекугранична гасоводи интерконектори, на терминали за течен гас и алтернативни атомски централи, кои ќе ја забрзаат енергетската диверзификација на Европа, намалувајќи зависноста од Русија, Нуланд дискутира и проекти за безбедност. На овој начин САД ја истакнуваат подготвеноста да ги исполнат своите обврски спрема безбедноста во Централна и Источна Европа. Полска и Литванија и се стремат кон постојано и значително присуство на НАТО во земјите од Балтичкиот регион. Освен тоа Романија сака да се зголеми присуството на НАТО на постојана основа во регионот на Црното Море. Русија доживува шокови од падот на нафтените цени и болните кратенки на буџетските трошоци, дури и за одбрана, но Москва не се занесува со целата сериозност кон идната офанзива на НАТО во овие два фронта. Затоа ние повторно се навраќаме кон Турција. Тоа е земја која е и член на НАТО, и контролиран теснец, водечки кон Црното Море.
Конвенцијата од Монтре го ограничува присуството на воени бродови во Црното Море по тонажа, број и времетраење, а исто забранува какво и да е зголемување на воено-поморските сили. А сепак за зголемувањето на бројот на морнарицата во Црното Море и зајакнување интензитетот на нивната ротација во рамките на Конвенцијата се бара и гласот на Турција во рамките на НАТО. Викторија Нуланд ќе му се приклучи на потпретседателот Џо Бајден при неговата посета на Турција во неделата. САД би можеле да ја користат оваа можност и да се обидат да ги убедат Анкара и Москва кон продолжување на дијалогот по сирискиот прашање. Дополнителна САД можат да го користат овој состанок за да љубопитство и почва за да ја разјаснат позицијата на Турција во врска со улогата на НАТО за обезбедување на безбедноста во регионот на Црното Море. Ако Москва почувствува дека Анкара премногу се зближува со сојузниците од НАТО поради непријателското нејзиното однос кон Турција, тогаш Русија може да го продолжи дијалогот со Турција. Можно е тоа да доведе до изнаоѓање на компромис во сирискиот прашање. Многу нешта не тераат да размислуваме дали Москва и Анкара не се подготвени даја продолжат со соработката.
————————————-
Анализата е објавувена од американската разузнавачка-аналитичка агенција “Стратфор”.