Во свет на непресушен страв демонстрација наметната преку секојдневните примери на брутална суровост и одземање на десетици и стотици невини човечки животи, се повеќе луѓето кои сфаќаат дека причините за множењето на терористички напади имаат корен во погрешната политиката на т.н. развиени демократии, за каква и Бугарија претендира да е по членството во Европската унија.
Долги години Европа се гордее дека ако се исклучи војната во поранешна Југославија, континентот стана сигурно место за живеење на планетава.
Извозот на конфликти во традиционално немирен Блиски Исток, војните во вечно најсиромашната Африка ги натераа европските лидери да се посветат на грижа за правата на хомосексуалците, трговците на марихуана, криминалците, а како што излезе во последно време – и на терористите.
Од 2007 година над Бугарија дејствува т.н.. мониторинг механизам во однос на судството и внатрешниот ред. Многумина се оние кои сметаат дека ако нашата земја не беше член на Европската унија, нивоата на корупција и организиран криминал кај нас ќе беа далеку повисоки.
Од оваа гледна точка може да се претпостави дека механизмот за соработка и проценка има позитивен ефект, иако во последните години неговата употреба за внатрешнополитички цели веќе да става под сомнеж не само неговата ефикасност, но и потребата.
За да отпадне овој мониторинг, нашата земја се согласи кај нас да биде тестиран уште еден целосно нов механизам – анализа на бугарскотоа обвинителство од страна на новата служба за структурните реформи на Европската комисија, со помош на постојните судии од четири европски земји – Велика Британија, Германија, Шпанија, Холандија.
Уште пред одржувањето на мисијата беа открини дека врз работата на европските обвинители и двајца експерти е извршени сериозен притисок од страна на олигархиските кругови и нивните политички и лоби структури.
Додека во Софија обвинителите од четири европски држави ги сослушувааа познатите поткажувачи против бугарското обвинителство, списанијата од пропаднатиот поранешен министер за правда Христо Иванов и заминување претседател на ДПБ Радан Канев и вообичаено дистрибуиран од медиумските информатори на олигарсите Иво Прокопиев, Огњан Донев и СИЕ, светот научи за последниот крвава напад во Истанбул.
На прв поглед ништо заедничко. Длабинска анализа на настаните сепак открива непријатни факти за нерегулиран притисок, на кој бугарските државни институции, вклучувајќи независниот бугарски суд, им се подложелод секакви внатрешни и надворешни фактори. И додека бројот на жртвите од атентатот беше голема (според последните податоци тие се 45 – претворајќи), кај нас научивме дека се смета за организатор на терористичкиот акт – Русинот од чеченски потекло, кој бил е уапсен во Бугарија во 2011 година
Притвор станува по барање на Руската Федерација и во врска со водени против Чатаев истраги за терористички активности. Хасковскиот суд притвореното лице требало да биде екстрадиран. Одлуката веднаш е обжалена, а Пловдивскиот апелационен суд не само што ја укинува екстрадиција, но и предвидува итно ослободување на Чатаев.
Причината – еден од тројцата бомбаши од истанбулското аеродром од минатата недела се користел со статус на бегалец во Австрија. Излегува исто така, дека Бугарија е четврта европска држава која одбива екстрадицијата на истраги за тероризам во Русија.
Читање на Одлуката №126 по Кривично дело 370 на Пловдивскиот апелационен суд од 21 јули 2011 година во голема мера покажува што може да доведе најочигледен притисок од страна на правобранителски и невладини организации, кои, иако имаат хуманитарни намери, често се наоѓаат дел од списокот и дури очигледен инструмент за притисок од страна на олигарси.
При анализата на одлуката на тројцата Пловдивски судии Василев, Белев и Гатов се утврдува и како дипломатски претставништва, а често и лично самите амбасадори на засегнатата земја наоѓаат недозволиво лобирање и дури мешање во суверено право на судските органи да делат правдата, водени од законот и внатрешните убедувања.
Во 2011 година, додека случајот на Ахмед Чатаев се движи од Хасково до Пловдив, “бегалец” одеднаш се здобива со куп приврзаници, кои се загрижени за неговата судбина. Нешто карактеристично, кога станува збор за задржување на агент на странски специјални служби. Во Апелациониот суд во Пловдив пристигнуваат не една, туку неколку вербални ноти од Амбасадата на Австрија во Софија, писма од Европскиот суд за човекови права и непознати уште колку на број мислења на правобранителски организации, вклучувајќи и од Високиот комесаријат на ОН за бегалци.
До судот е испратено “мислење-потврда” од “Општеството на затворениците од концентрациони / филтрација кампови на Чеченија”. И иако тричленото порота не се потпира на предметните писма и дипломатски ноти при одлуката да ослободување на Чатаев, фактите се присутни – врз независен бугарски суд е извршиен несразмерно во однос на барањето за екстрадиција, поднесен од руската страна, одмазднички притисок, зад кој стојат несомнено политички, а веројатно и други интереси.
Да замислиме дека за момент вооружен терорист беше вратен во Русија. Дали тоа екстрадиционно производство немаше утре да биде искористено како пример за “корумпираност” на бугарската правен систем? Бидејќи амбасадорите уживаат имунитет.
Тие често зборуваат и даваат проценки, особено оние во Бугарија, но ретко откриваат дали нивните дејства не се диктирани со цел заштита на политичките или најмногу економските интереси на нивните земји и приватни компании.
Всушност случајот со Чатаев не е ниту првиот ниту последниот сличен студија на случај.
Со таа разлика што кај нас малкумина се оние претставници на власта, кои ќе се осмелуваат да подигната завесата на недозволиво притисок кој се покажува на сите институции, што се однесува до заштита на интересите на западни компании или индивидуални граѓани.
И ако за прв пат слушаме за “Општеството на затворениците од концентрациони / филтрација кампови на Чеченија”, тогаш не треба да заборавиме дека кај нас има регистрирано Бугарско затворската друштво за рехабилитација, основано од докажаниот убиец на бугарски студент Ѓоко ПолФријман.
Нешто повеќе, министерот за правда Екатерина Захариева додека не престанува да се грижи за да не ја повтори бојата на фустани, со кои издржа на летните горештини, е на пат да дозволи тежок гаф со предлозите за промени на Законот за извршување на санкции и задржувањето во притвор , тестаменти и од неуспешниот Христо Иванов.
Во доцна есен минатата година, токму кога Бугарскиот Хелсиншки комитет се беше решил да тестира границите на толеранција на бугарското општество и номинира за Човек на годината убиецот Пол Фримен, се покажа дека НВО-то на австралискиот убиец веќе била сместено нерешено со државните институции одговорни за превоспитување на затворениците, во работната група, која се беше зазела да ги реформира бугарските затвори.
Следствено на тоа, денес имаме предлози за измена на четири законат кои нагло ограничуваат правата на стражарите и кон затворениците. Без никаква смисла за жртвите нашата земја повторно е изложена на притисок, овој пат од Европскиот суд за правата на човекот, да ги промени законите, така што веќе и повторници да добијат право да бараат предвремено ослободување.
Очигледната желба на државата да докаже дека е европска, ги тера министрите, а и политизираната администрација да прифатат со лесна рака бараното од европските власти новото чедоморство без да се дава сметка за драстичното измена и новите реалности во Европа и светот.
Поради тоа одговорноста на министерот за правда, е уште во овој почетен фаза да не тргнува на слепо да увезува редниот закон, роден од НВО-ата од орбитата на поткажувач на олигарсите Христо Иванов, во Владата, при тоа само една недела откако Советот на министри ќе го прифатил проектот на Закон за борба против тероризмот.
Во одбрана на интересите на земјата и поконкретно на судот од непрестајното мешање во неговата работа од страна на надворешно-политички и економски фактори досега никогаш не се залагаше тврди најголема судски организација кај нас – Сојузот на судиите во Бугарија.
И не е само затоа ССБ потпира на финансирање токму од странски донатори, кои помагаат активностите и на БХК, но и затоа организацијата одамна веќе нема авторитет меѓу мнозинството од бугарските судии.
Притисокот врз бугарските власти, бил тој да ја менуваат нормативната, прописи, целата своја судство или да ослободат или да не го екстрадираат едно или друго виновно или осомничено, но оперативно интересно лице, очигледно не само што почнува да штети, но и несомнено води по себе се повеќе поддржувачи на идејата за поголема национална независност, што несомнено е за сметка на изборот на земјата ни за проевропска развој и интеграција.
Токму поради тоа, националните власти треба да бидат далеку поактивни и да ја манифестираат интересот на земјата, особено што се однесува до следното барање кое ЕЦХР ќе падна – да легализира хомосексуалните бракови и / или марихуаната, а зошто не и да отвориме границите за сите мигранти кои сакаат да се населат во Европа.
Против тоа нема да имаат против – ниту БХК ниту Христо Иванов и НВО-то што во меѓу време доби уште еден грант од 1,2 милиони лева за “креативна” агентура активност.
При анализата на одлуката на тројцата Пловдивски судии Василев, Белев и Гатов се утврдува и како дипломатски претставништва, а често и лично самите амбасадори на засегнатата земја наоѓаат недозволиво лобирање и дури мешање во суверено право на судските органи да делат правдата, водени од законот и внатрешните убедувања .