Одлуката на Русија да ја одложи приватизацијата на нафтената компанија “Башнефт” испрати сигнал до инвеститорите: колку и да е моќен, претседателот Владимир Путин не успева да запре внатрешни политички борби, кои го спречуваат бизнисот, раскажува “Ројтерс”.
Странците одамна имаат едно на ум при купувањето на руски средства поради стравувањата дека државата не го почитува правото на сопственост. Но, внатрешниот судир за “Башнефт” е особено жесток.
На 16 август, министерот за економија Алексеј Улјукаев соопшти дека продажбата на државниот мнозински удел акции се одложува, но тоа се одразува на пазарните услови и подготвеноста на инвеститорите за трансакцијата.
Но битката за “Башнефт” е последователен потсетник на странските бизнисмени дека поддршката на дадена фирма камп не гарантира заштита на инвестицијата, бидејќи во Кремљ интересите и сферите на влијание се менуваат брзо.
Меѓународните инвеститори разбираат дека станува збор за внатрешна борба. Од една страна, според извори блиски до компанијата и до Кремљ, е Игор Сечин, директор на друг нафтен гигант – “Роснефт” – и близок до Путин. Против него се повеќе либерално настроените членови во Владата, кои сметаат дека “Башнефт” треба да е во приватни раце.
Весникот “Комерсант” е на мислење дека одложувањето е поврзано со тајна борба меѓу “Лукоил”, кој се смета за фаворит на купувањето на претпријатието, и “Роснефт”.
“Роснефт” си ги навлече критиките на високи владини функционери, кои го опишаа како апсурдно неговото учество во приватизацијата, бидејќи државата е негов мнозински сопственик. Во петокот, сепак министерот за економија Улјукаев официјално објави дека и “Роснефт” учествува во направената постапката за приватизација на “Башнефт”.
Според изворите на “Ројтерс” засега Путин избегнува да заземе страна.
Странските инвеститори стравуваат дека ваквата внатрешна борба може да се случи и при други руски средства предвидени за приватизација вклучувајќи пловната компанија “Совкомфлот”, каде државата има 25% и ги проценува на 24 млрд.рубли (368 млн.долара).
Семејна караница
По повод промената на власта во “Башнефт” во последните 3 децении извор од западна банка споделува: “Единствената опција за продажба на” Башнефт “е да го дадат на руски олигарси. Зашто странците гледаат многу ризици”.
Компанијата произведува просечно по 400.000 барели нафта на ден – околу 4% од вкупната продукција на Русија.
Меѓу колапсот на Советскиот Сојуз во 1991 година, “Башнефт” паѓа во рацете на регионалната влада на Башкорстан со престолнина Уфа. Москва не остварува строг надзор и го остава регионалниот лидер Муртаза Рахимов да дејствува.
Кога Путин го зазема местото на пензионираниот во 1999 година претседател Борис Елцин, тој се заземе да врати централизираниот пристап.
Рахимов гледа во тоа закана. Уште повеќе, дека неговиот син Урал го убедува дека приходите ќе се пренаменат во Москва и тоа ќе чини стотици работни места. Ова е сериозно загриженост за Рахимов, бидејќи во републиката нема каде на друго место да се работи освен во трите рафинерии на нафта, раскажуваат изворите на “Ројтерс”.
Во 2002 година, локалниот лидер потпишува декрет со кој се овозможува контрола врз акциите на енергетските компании и да бидат истиснати приватни лица. Акциите преминуваат во сопственост на Урал Рахимов, но односите меѓу татко и син се влошуваат, откако Урал се сврте против политиката на Муртаза Рахимов.
Во позадината на ова непријателство “Башнефт” привлекува вниманието на Владимир Евтушенков, милијардер и сопственик на телекомот “Систем”. Конгломератот постепено откупува средства од нафтената компанија и кон средината на 2009 година веќе го обезбедил контролниот пакет акции во вредност од 2,5 млрд.долари.
Според извори блиски до Муртаза Рахимов, тој бил притиснат од влијателни кругови во Москва да ги продаде акциите на Евтушенков. Бизнисменот има врски со економски либерално настроени политичари кои се до овој момент се во пораст. Кај него се подготви планови за секундарна јавна понуда на акции на “Башнефт” во 2014 година во Лондон.
Но ѕвездата на Евтушенков почнува да заоѓа поради промена на политичкиот баланс во Кремљ.
Интересите на Сечин
Инстересот кон “Башнефт” го привлекува Игор Сечин во времето во кое тој се обидува да го зголеми производството во “Роснефт”. Покрај тоа Евтушенков го подразува, откако успеа да му ја земе малата нафтена компанија “Бурнефтгаз” во 2014 година
Според извори од индустријата Евтушенков може да е загрижен и Кремљ поради водени разговори со западниот нафтен трговец. Тогаш “Систем” одбива да коментира, но купувањето на удел во “Башнефт” од западен играч би прилично би ја отежнале национализацијата на претпријатието.
Во 2014 година Евтушенков е обвинет за проневера на акции од компанијата и е држен 3 месеци во домашен притвор. Иако во последици обвинувањата се симнати, судот наведува дека “Систем” треба да врати стекнатите акции во “Башнефт” на државата.
Сечин негира дека стои зад проблемите на Евтушенков. Портпаролот на “Роснефт” одбива коментар.
Владата се надева да капитализира околу половина од вредноста на “Башнефт” (околу 10 млрд.долари) како дел од поголемиот приватизационен план. Неговата цел е пополнување на буџетските дупки и зајакнување на оштетената од западните санкции и ниските цени на нафтата руска економија.
Државата сака да продаде и дел од акциите во “Роснефт”. Се очекува овој договор да се оствари пред приватизацијата на “Башнефт”.