Во двете коалиции има премногу играчи со спротивставени интереси. Договорот меѓу САД и Русија за Сирија не е преседан. Сличен договор имаше и порано.
Тоа беше направено во други, теренски услови и се базираше на расположенија за интензивирање на дипломатските контакти. Тогаш имавме други реалности – веќе беа направени два курса на преговори во Женева. Договорот трае околу две недели. Потоа беше нарушуван и фактички не функционираше.
Сегашниот договор делумно личи на претходниот – тоа беше направено по интервенцијата на Русија, така што позициите на режимот во Сирија станаа значително подобри.
Во таа смисла сегашниот договор изразува чувства и желби за тактичка предност и од едната и од другата страна. Зошто не треба да се потпираме на верувањето дека тоа ќе биде пресвртна точка?
Бидејќи има премногу теренски играчи и премногу фактори чии интереси се испреплетени во Сирија и барем до денес не можат да се совпаднат, за да остварат една стабилна политичка формула.
Да потсетиме дека дури согласно одлуката на Советот за безбедност на ОН во август Сирија требаше да има нов устав, но тоа не се случи. Стана друго – дека одлуките на Советот за безбедност дури беа прекршени.
Ова покажува дека нема потенцијал за политичка согласност. Што значи дека постигнатото примирје е воено-тактичко, а не политичко. Која е идејата? Прво, да се докаже дека големите сили се оние кои можат да го институционализираат мирот.
И тие немаат доволно голем потенцијал. Зошто? Бидејќи и во двете коалиции има премногу играчи со спротивставени интереси и намери. Вклучувајќи и во однос на големата сила, која ја предводи коалицијата. Таков пример е со Турција и САД во однос на Курдите, ако сакате, меѓу Турција и Саудиска Арабија за тоа кои делови од опозицијата се охрабруваат, меѓу Русија и Сирија …
Руската страна дури депонира во јуни нацрт на идна Сирија. Таа сепак беше одбиена од страна на владата во Дамаск, која претендираше дека само Сиријците ќе прават сопствената устав, а не некој однадвор. Но да се вратиме на новото примирје.
Всушност попуст од страна на Американците е дека за прв пат тие се ангажираат да нанесат удари против фронта “Ал Нусра” – веќе преименувана како “Фатахшам”.
А попуст од страна на Русија, ако воопшто е попуст, е дека сириските трупи треба да направат коридор од 150 метри, каде ќе влегува хуманитарната помош, но, забележете – од северниот дел, каде своевремено одеше храната на линија меѓу источно Алепо и Турција.
Ново во оваа ситуација е дека Русија и САД прават заеднички имаат команден оперативен центар кој исклучиво ќе нанесува удари против оние кои ги опиша како терористи – “Исламска држава” и “Ал Нусра”. А на сириската авијација им се забранува да нанесува удари врз овие позиции.
Како последица на стекнатите значително подобри теренски позиции руско-сириската страна има поголема корист од ова примирје. За оваа причина, барем од она што го гледаме како реакција од сириската опозиција, резултатот е повремено оптимистички. Оние од бунтовниците, кои се директно поврзани со Турција и САД, го поддржуваат.
Поддршката на некои сепак не е безусловна. Повеќе радикалните би сакале да има гаранции – таков пример е Комитетот, формиран во Ријад. А некои како “Ахрар Ашам” – една од најмоќните исламистички групи, директно одбива да го прифати примирјето. Тие се поблиску до Турција, само дел од нив комуницираат со САД.
Во исто време Турција го прифаќа примирјето. Причината е дека се гледа малку на страната на Турција од опозицијата во Алепо. Очигледно нивната главна цел се Курдите – тие се согласуваат со тоа примирје, бидејќи нивниот предмет на внимание се прилично проблемите со деловите за заштита, а не толку со Алепо.
Што го засилува чувството за напуштање на Турција на досегашните им сунитски партнери и сојузници во Алепо. И иако Саудиска Арабија да не изразила позиција, видливо е дека таа е прилично негативна. Гледаме и една нангажираност во зависност од тоа кој ќе победи и кој губи. Сето ова е теренски тактичка поделба. Политички се уште работите се премногу сурови, да не кажам тешки.