“За прв пат од моeто искуство и сознанија на европска соработка ми изгледа дека проектот може да пропадне”, напиша Франс Тимерманс, вториот човек во Европската комисија, во својата книга “Братство”.
На почетокот на септември во Италија на форумот “Амброзети” холандскиот социјалдемократ до одреден степен ја омекна својата изјава, но тоа не ги менува фактите: ЕУ се соочи со толку многу кризи, дека може и да не се соочи.
Под закана ли е Европа, прашува Енрико лета, поранешниот италијански премиер, а сега соработник на Парискиот институт за политички истражувања и претседател на Институтот “Жак Делор”. “Да.
При сето тоа може да биде и полошо … Економска криза, миграција криза, тероризам, Брекзит – сето тоа ја поткопува самата идеја за европскиот проект. Ситуацијата е без преседан. “Тој стравува од мрачната слика:” Многу се плашам дека ќе останеме статус кво, ќе ги чекаме резултатите од изборите во Германија и Франција и на крајот ќе ја изгубиме Европа. ”
Нашите лидери, како во Брисел, така и во своите држави, ги усмеруваат постапките, а не врз задачите, со што се формира сликата на немоќ и беспомошност во момент во кој Европа треба да демонстрира сила, е мислењето на аналитичарот Жан-Доминик Џулиен, претседател на фондот “Роберт Шуман”.
Тој се надева да види повеќе заеднички активности, независно од “смртоносниот отров” за единството на Европа: станува збор за “малите приватни клубови” од родот на Вишеградската четворка (Полска, Словачка, Чешка и Унгарија) кои можат да ги обединат земјите од Јужна Европа, лидерите на социјалдемократите, земјите крај Северното море …
“Една од причините за неприфаќање на поширока интеграција од јавното мислење е во тоа што кај нас не сме размислувале за такво помирување”, истакна Марио Монти, поранешен италијански премиер, раководител на експертска група, која се занимава со средствата за финансирање на ЕУ.
Според Тиери Шопен и Жан-Франсоа Жаме, автори на статијата “Иднината на европскиот проект”, досегашната формула според која кризите се движеле напред Европа, се скршила. Кризите веќе не создаваат нова политичка енергија која би не поттикнала напред, сметаат авторите.
“Кога не се прифаќаат сериозно овие барања, значи се прифаќа ризикот дека тоа можат да го направат радикалните политички сили”, пишуваат тие во статијата. Според нив европскиот проект треба да биде преиспитан за да бидат заштитени граѓаните од “ексцеси или слабостите на политичките и економските системи”.
Каква и да е, Европа треба да се стави пред себе стратешки цели, вели Енрико Лета. На позадината на миграција криза, тероризмот и дестабилизација на соседните земји, таа не може да се ограничи само со осудата и ограничување на загубите. “Велика Британија излезе од Унијата, бидејќи ЕУ не сакаше да го реши сириското прашање”, вели тој. Според него влијание покажала не имиграцијата од Источна Европа, туку кадрите од хаосот во Грција, Лампедуза и во Кале.