Успешните политичари обично уживаат одредена доза среќа. По изборот на Доналд Трамп Владимир Путин се покажа дека е најголемиот среќник.
Наместо трајна изолација рускиот претседател ќе добие уште еден рестарт во односите, кој ќе ги доближи на една рака растојание неколку од прогонетите од Русија долгорочни цели – призната зона на влијание, немешање во внатрешните работи, еднакво партнерство со САД.
Ако Трамп сепак навистина е цар на трансакциите Путин ќе треба да жртвува некои од главните насоки на политиката – антиамериканизмот и економскиот протекционизам, кои одиграа така поволна улога за консолидација на власта.
Можно е да се случат и нови компликации во старите проблеми како резултат од евентуалното приближување со САД, особено по линија на Источна Украина. Пред Путин да ги преброи придонесите, кои може да се покажат значителни, важно е да се разгледа какви би можеле да се за него последиците од таков успех.
Рускиот претседател изгради својата надворешна политика врз една фундаментална претстава
САД претставуваат главниот и единствен ривал на Русија на меѓународен план. Секоја политика во дадена насока, секоја средба со странски претставници, секоја новинска програма се врти околу овој основен постулат.
Што ако овој непријател или барем од повеќето како крајна манифестација одеднаш исчезне? Путин нема со што да ја замени пропагандата за арогантните, местењата и опсесивноста за силата на САД.
Најочигледната алтернатива – рускиот национализам – едноставно предизвикува преголема поделба во уште мултиетнички и мултирелигиозно општество. Путин неодамна разговараше за потребата од донесување на нов закон за руската нација, кој ќе ги регулира меѓуетничките односи. Но, наместо да се фокусира на агрегатори национални идеи новиот нацрт-закон, како што изгледа, ќе биде насочен кон здодевни и бирократски детали на руската државност.
Путин може да погледне и кон противници и на други места – Европа “Исламска држава” – но тие тешко ќе бидат за рускиот народ онака како старо ривалство меѓу велесили.
Рускиот претседател може да го омекне антиамериканизмот, но ако тоа го направи, ризикува да загуби еден од ретките си сигурен извори на национално единство.
Иронично евентуално решение на новиот претседател Трамп да ги укина санкциите (како ЕУ моментално го следи примерот) ќе ја сврти наопаку сегашната економска стратегија на Путин.
Како реакција на американските санкции поради анексија од Русија на Крим и последователната воена интервенција во источна Украина, рускиот претседател стави свое контраембарго, според кој беше забранет увозот на храна од ЕУ и САД, а тоа од своја страна даде огромен поттик на домашното производство.
Путин зазеде пристап на замена на увозот, при што има привилегирани и субвенционирани руските производители на електроника, софтвер, машински опрема, фармацевтски производи и голем број на други производи, како сето ова се случува во името на економскиот суверенитет.
Стопанската логика, која стои зад супституција на увозот, останува прилично сомнителна, бидејќи неизбежно води до понизок квалитет и неконкурентни стока. Но што ќе се случи, ако новиот претседател Трамп понуди да ги укина санкциите во замена за отстранување на контра ембаргото и слободен пристап до рускиот пазар?
Путин ќе треба да ги смени протекционистичките мерки, а при таков договор и на тој начин ќе изложи сите овие нови руски производители на сирење, софтвер, лекови и други производи на конкуренцијата на Западот. Целата економска стратегија на рускиот претседател ќе пропадне и за него ќе има негативни последици поврзани со домашните производители, кои досега дејствуваа, поаѓајќи од очекувањата дека во следните години ќе уживаат државна заштита.
Одеднаш крај на санкциите ќе стави на маса и друг проблем за плановите на Путин, особено во однос на Украина. Санкциите веќе станаа неразделно поврзани со мировниот процес Минск 2, кој беше договорен во февруари 2015 година од лидерите на Украина, Русија, Франција и Германија.
Европејците бараат ембаргото да остане во сила се додека не се дојде до напредок во исполнувањето на договореното кои бараат конкретни дејства од страна на Москва и Киев.
Русите треба да се осигураат дека сепаратистите ќе го почитуваат режимот на прекин на огнот, вклучувајќи дека тешкото вооружување ќе биде симнато од фронтот.
Отстапките од украинска страна се доста болни – Киев треба да признае евентуални локални избори во Доњецка и Луганска област и да се обезбеди на овие региони значителна автономија.
Ако сепак новиот претседател Трамп одлучи да ги укине санкциите пред целосното исполнување на Минск 2, тоа ќе го отвори во прилично значителен степен рацете на Украина да се справи со сепаратистите.
Некои украински коментатори понудија Доњецката и Луганска област едноставно да бидат оставени да тргнат по свој пат, на тој начин ја ослободат Украина од потребата да плаќа за скапиот процес на политичка реинтеграција.
Ако има одлука од страна на Киев да ја напушти Источна Украина ќе го стави Путин пред голема дилема. Кремљ ќе го изгуби лостот за влијание над Киев,а на тој начин ќе преземе долгорочна административна и финансиска одговорност за управувањето на Донбас.
Наместо да се адаптира кон ваквиот потег од страна на Киев Путин најверојатно ќе биде принуден да го обнови воениот притисок врз Украина, несомнено постојано негирајќи учество на воена на редовна служба во руската армија.
Навистина е можно да се покаже добар потег, ако новиот претседател Трамп и “реално” размислуваат советниците да одлучат да ја гледаат политика на немешање во самопрогласената зона на влијание на Русија, но евентуално обновување на војната носи нови ризици – особено ако Путин сака да го сокрие учеството на Москва од јавноста.
Затоа победата на Трамп може да го натера рускиот претседател да застане пред некои тешки одлуки.
Путин останува флексибилен политичар и може доброволно да прифати подобрување на американско-руските односи како неопходна пауза, која ќе и даде на неговата земја време да се опорави од економската рецесија. Неговата популарност сепак е директно поврзана со конфронтирачката надворешна политика и протекционистички мерки.
Без надворешен непријател Путин ќе мора да најде друго нешто да ги обединува луѓето околу неговата политика. Веќе нема да има на располагање за оваа намена економски успеси; Министерството за економски развој објави во октомври дека животниот стандард во Русија нема да се зголеми до 2035 година.
Иако очигледно задоволство на Кремљ од победата на Трамп руското претседателство истовремено се обиде да ги намали очекувањата од новиот шеф на државата на САД.
Ова може и да е добра тактика за преговори, но исто така може да биде знак дека Путин има потреба од време да ги преуреди приоритетите, особено во случај да дојде до договор, што радикално ќе ги промени темелите на неговата надворешна политика, економска стратегија, како и основа од која ја црпи внатрешна поддршка.