Лош предзнак -молчешкум избираат нов шеф на Европарламентот
Трката за Испразнетото место сепак не привлекува особено внимание и покрај напорите на европските лидери да го зајакнат легитимитетот на 28-члениот блок.
Во време кога ЕУ се бори како никогаш досега во поновата историја да го зачува интегритетот , успехот на нејзините лидери ќе зависи од нивната способност да ги убедат граѓаните дека седиштето на ЕУ во Брисел служи на обичните луѓе, а не на самата себе. Евентуален неуспех би можел да доведе до распад на ЕУ.
Разтревожените луѓе ги споменуваат светските војни, чие избегнување беше една од целите на создавањето на ЕУ.
Затоа и тишината околу претседателот на Европскиот парламент е лоша знак за иднината на ЕУ. Во време кога новоизбраниот претседател на САД Доналд Трампги величи европските лидери, кои се стремат да го поделат блокот, радетелите на европскиот сон без граници треба да ја користат секоја можност да го привлечат вниманието на граѓаните.
“Гледано однадвор, тоа е пример за нешто што не е во ред со Европскиот парламент, и тоа е се она што не е во ред со идејата дека постои демократија на ниво на ЕУ”, рече основачот на проевропскиот тинк-тенк “Пријатели на Европа” Џајлс Мерит .
Европскиот парламент е честа цел на евроскептичните сили на континентот, иако намената му е да им даде на ЕУ демократски избрани лидери меѓу неизбираемите бирократи кои ги пишуваат прописи во различни сектори како безбедноста на доматите, автомобилскиот загадување и бизнис практиките на Facebook.
Оваа институција е лесна мета за потсмев. Со своите 751 пратеници таа не може да нуди никакви закони, туку само да ставаат печат на одобрување на закони кои доаѓаат од бирократијата на Европската комисија. Некои од неговите членови се идеалисти или бележити поранешни министри од различни земји, кои се фрлени во сложената дејност да ги прегледуваат прописите и да бараат интерес на разни агенции. Други се партиски полтрони кои бараат добро платена и неоптоварена присутност.
Целиот апарат – законодавци, помошници, преведувачи, новинари и лобисти – патува до Стразбур за една недела во месецот до второто седиште на парламентот. Зошто? Бидејќи така сака Франција и затоа што е запишано во договорите на ЕУ, така што никој не може да го промени. Според ревизорите сето ова мкнење натаму чини околу 118 милиони долари годишно. А за тој административниот персонал на Европскиот парламент? Тој, пак, е во Луксембург.
“Европскиот парламент е институција која всушност има големо влијание, но на крајот ограничена одговорност”, бидејќи постојат премалку начини да се отстранат европратениците, додека трае годишниот им мандат, рече Александар Стуб, кој бил европски пратеник, пред да стане премиер на Финска од 2014 до 2015 година
Претседателството “сеуште е една од петте највисоки позиции во Европа. Ова е важна позицијата и треба да биде почитувана”, рече тој.
Малкумина обични европски граѓани знаат дека има трка, ниту пак се запознаени со кандидатите за кои ќе гласаат нивните колеги европратеници. Наместо тоа првите страници се исполнети со внатрешнополитички прашања.
Велика Британија е зафатена од криза поради претстојното нејзиното излегување од ЕУ. Франција е потопен во наближувањето на претседателските избори, кои може да бидат земени од евроскептичниот кандидат. А антиимигрантските сили дишат во врат на германската канцеларка Ангела Меркел пред изборите во Германија наесен.
Седум кандидати се натпреваруваат за највисоката позицијата на Европскиот парламент, испразнето во ноември од социјалдемократот Мартин Шулц, кој ја напушти за да размисли дали да се кандидира за канцелар во својата родна Германија. Само тројца долгогодишни “внатрешни луѓе” имаат шанси да победат – и да го протнат шарениот поранешен италијански премиер десноцентристот Силвио Берлускони, италијански ветеран левоцентрист и поранешен белгиски премиер центрист.
Критичарите велат дека никој од нив не нуди свежи идеи за реформа на институцијата.
“Ова е резултат од поврзана мрежа. Петмина мажи од мал број држави управуваат со ЕУ во последните неколку години”, рече на дебати во средата Хелга Стевенс, белгиска кандидат за претседавањето од мала десноцентристичка партија.
Самите “внатрешни луѓе” велат дека не гледаат ништо лошо.
“Секој претседател на Европскиот парламент ќе биде некаков внатрешен човек, инаку нема да биде избран”, рече Манфред Вебер, шеф на најголемата парламентарна група во ЕП, онаа на десноцентристичката Европска народна партија.
Тој ова го изјави на прес-конференција, која свика за да се пожали дека кандидатот на неговата партија, поранешниот портпарол на Берлускони Антонио Тајани, воопшто треба да влегува во трка, откако партиите имаат потпишано дослух во 2014 година да поддржат десноцентристичка кандидат по две и пол години левоцентристичката контрола во ЕП. (Противниците признаваат дека имаат потпишано таков договор, но велат дека тој веќе не важи.)
Тајани не изразил којзнае каква конкретна визија за Европскиот парламент. “Ни треба силна претседател, силен парламент”, рече тој на дебатата минатата недела.
Има тука трка и од многу од независните проевропски приврзаници кои ќе скршат раце. “Ова е договор меѓу системските партии, но во националната политика стануваат политички револуции”, рече Хедер Грабе, шеф на Институтот за европска политика “Отворено општество”