Групата од земјите основачи на Европската унија ризикува да предизвика бес кај земјите-членки на Вишеградската четворка, затоа што саката да ја врати идејата за Европа на две брзини назад на агендата на Брисел, која беше пред шест децении во Договорот од Рим, пишува Патрик Уинтур во “Гардијан”.
Ако предлогот по иницијатива на германската канцеларка Ангела Меркел биде прифатен, тогаш земјите од поранешниот Источен блок нема да имаат наскоро шанса да се приклучат на еврозоната или Шенген простор.
Италија е домаќин на самитот на ЕУ следниот месец, по повод 60-годишнината од основањето на заедницата. Заедно со Франција и Германија таа планира патоказ за периодот по “Брекзит”, со која треба да се одговори на предизвиците на популизмот.
Европа на две брзини ќе им овозможи на едно јадро од држави да продолжат напред со поблиска соработка и интеграција на финансии, даноци и безбедност, оставајќи ги земјите од периферијата во една лабава федерација.
На почетокот на февруари Меркел изјави: “Сигурно научивме од она што се случио во последните години, дека ќе има Европска унија со различни брзини, дека не сите ќе учествуваат по секој пат, во сите фази на интеграцијата” и додаде: “Мислам дека тоа може да влезе во декларацијата во Рим “.
Италијанскиот премиер Паоло Џентилони рече неодамна во Лондон дека поголемат интеграција е од суштинско значење за да се одговори на “илузиите на популизмот”.
Земјите-членки, кои ќе останат надвор од јадрото на ЕУ, како Полска, сепак се исплашени и тоа со добра причина, дека групата на основачите ќе зема самостојно одлуки кои ќе влијаат на целата заедница.
Претставниците на Источна Европа беа шокирани и од првиот нацрт декларација во Рим, каде што не се споменува ниту една национална држава.
Во исто време Белгија, Луксембург и Холандија, кои заедно со Франција, Западна Германија и Италија, формираат “внатрешна шесторка” на основачите на Европската заедница, веќе изразиле поддршка.
Сандро Годзила, министер за европски прашања на Италија, беше директен: “Ние сакаме јадро, го споделување на сите и тогаш ќе има конкретни политики, со кои некои земји може да се движи напред, без други да наметнуваат вето”.
“Во една Унија од 27 земји е утописки дека секој може да се движи напред со едно и исто темпо и цели. Дадената група може да делува како политичка авангарда и да продолжи по побрз начин да стигнат до нови општи цели, како одбрана, економска безбедност, борба против нееднаквоста и поддршка за младите “, појасни Годзила. Годзила додаде дека за ЕУ ќе биде полесно да оствари таков план по излегувањето на Велика Британија.
Но Вишеградската четворка составена од Чешка, Унгарија, Полска и Словачка, е загрижена. Лидерот на владејачката партија во Полска, Јарослав Качински, минатата недела предупреди по средбата со Меркел дека секој чекор кон ЕУ со две брзини ќе доведе до распаѓање на Унијата и до крајот на политичката кариера на германскиот канцелар. Европа на две брзини би довело до “камшикување, а всушност до ликвидацијата на ЕУ во нејзината сегашна смисла”, рече тој.
Претседателот на Европската комисија, Жан-Клод Јункер, исто е загрижен и предупреди дека приврзаниците на идејата за две брзини да бидат попрецизни по прашањето за тоа како Унијата ќе оперативна во иднина.