“Како е водката …”, “Зошто Путин …”. Ние собравме ги најпопуларните пребарувања во мрежата на корисниците кои се поврзани со Русија. Во серија написи “Зошто Русија” подетално одговораме на прашањето. Денес се сеќаваме на комунистичкото минато на Русија. Ако денес во Русија вие го прашате Русинот со зборот “другар” или започнете разговор за неизбежната победа на светскиот пролетаријат, на вас побрзо ќе погледнат со зачудување.
Сто години по Октомвриската револуција, кога на власт доаѓаат болшевиците, и 70-тите години на изградба на комунизмот со променливи успеси во Русија, тие веќе не веруваат во него. Комунистичката партија е вградена во системот на власта и на последните избори доби скромни 13%. Ленин, болшевиците, конгресите ќе видите дека сето тоа отиде во историјата со распадот на СССР во 1991 година. Останаа само црвените ѕвезди на кулите на Кремљ и огромен број на споменици на Ленин (во Русија тие се над 5300, според статистиката на сајтот Lenin Statues) и друга советска симболика – објекти на меморијата, но не и на идеологијата. Иако сèзапочнало со огромен ентузијазам во 1917 година.
Револуција, која не е според правилата
Теоретичарите на класната борба на XIX век, Карл Маркс и Фридрих Енгелс биле убедени дека социјалистичката револуција ќе настане во земјите со развиена капиталистичко општество, во која има стабилна работничка класа, угнетувана од буржоазијата. Германските научници не гледале сериозно на руската империја, претежно земјоделска земја, во која селаните биле 77%, според пописот од 1897 година.
Но, ти прво се свртеле кон капитализмот, а потоа силите на востанатото пролетаријат ја создале револуцијата. Откако февруарската револуција од 1917 година, ја симна монархијата, од март до октомври 1917 година во Русија за власта се бореле неколку партии. Власта ја зеле најрадикалните социјалистите, болшевиците, предводени од Владимир Ленин: тие му ветиле на народот слобода и рамноправност. Поточно по Првата светска војна, моментално ослободување од страдањата и едноставен рецепт за среќа. На народите – мир, на селаните – земјиште, на работниците – фабрики и фабрики, на буржуите – срамна смрт.
плодна почва
“Болшевиците се покажале единствената политичка сила која вешто доловувала и користела социјалната омраза и стремежот на масите кон урамниловка и правда”, пишува историчарот Александар Орлов. Со него се согласува и Александар Пижиков, главен научен соработник на Институтот за општествени науки на Руската академија за народно стопанство и државна служба (РАНХиГС). Според него победата на болшевиците во Русија немала никаква врска со марксизмот.
“На крајот на XIX – почетокот на XX век во суштина имало две Русија”, коментира Пижиков зад “Руски дневник”.
Првата – Русија на дворјанството, интелигенцијата и буржоазијата, која не се разликува од европските држави: претставниците на вишите слоеви биле ориентирани кон капитализмот и западниот правен систем.
Втората, го обединуваа апсолутното мнозинство од селаните и значителен дел од работниците, кои живееле во сосема други закони. “Тоа била многу патријархална средина, во голема мера задржан, речиси средновековен начин на живот”, раскажува Пижиков.
“Главната институција била општината, селаните колективно владееле со земјата и ја обработувале приватната сопственост”. Токму оваа “втора Русија”, според зборовите на Пижиков, радосно тргнала по болшевиците, тие понудиле ништо да се земе и да се подели. “Во суштина селска Русија долги години била утробата на советската власт”, вели историчарот. Токму затоа, а не поради преданоста на Русите кон идеите на Маркс и затоа комунизмот победил во Русија.
Сè што е зад грбот
Патем, како потсетува Пижиков, идејата за изградба на светскои праведно општество без сиромашни и угнетените се дискредитира по неколку децении.
“Веќе во годините на управување на Брежнев (70-тите години на минатиот век) станало јасно дека партиската номенклатура се оддалечува од народот и френетично се обидува да ја задржи власта, односни не води во никаква посветла иднина”, убеден е историчарот . Според него општото разочарување од идеалите на комунизмот се случил како катализатор за распадот на СССР, тест за сериозни економски проблеми.