
“Господа, сите вие несомнено сте ја виделе Месечината – или барем сте слушнале за неа”. Овие зборови на Жил Верн, објавени во книгата на Зденек копа “Светот на земните планети” (1990) јасно го укажуваат сарказмот на големиот писател кон луѓето кои никогаш не размислувале за важноста на Месечината и нејзиното влијание врз планетата Земја. Месечината е прват добро изучена од луѓето како небесно тело. Од праисторијата одредувањето на Месечината била користена за навигација и мерење на времето. Месецот стана мерка за време многу пред древните луѓе да почнат да ја дефинираат годината, користејќи ја локацијата на Сонцето. Месечината е причината за плимата и осеката, за месечниот циклус во животот на многу живи организми. Со еден збор Месечината дава многу брз одговор на едно прашање често игнорирано од самоуверенните претставници на современото човештво, имено: Влијаат ли небесните тела врз животот на Земјата? На пример, дека Месечината е фатена од земјината гравитација и случајно преминува во космичко тело. Или дека Месечината е формирана од примарниот облак вселенски прав на Сончевиот систем и се здобила паралела со Земјата на местото на второ поголемо јадро (Полкарпов, 1948). Една од најпопуларните хипотези на 21-от век е катастрофичното сценарио на судирот на Земјата со космичкото тело со големина на Марс, што е одвоена од неа материјата формирана од Месечината (Википедија). Од истото холивудско сценарио е добина масовна популарност и за перцепцијата дека диносаурусите исчезнале по судир на комета или метеор со нашата планета. Една од најпознатите логични хипотези, всушност е од најстарите, имено, дека Месечината е формирана како резултат на ротацијата на Земјата и отцепувањето на материја од неа како резултат на центрифугалните сили, а на местото на отцепување се формира вдлабнатина, која подоцна била исполнета од океан.
Кога се зборува за хипотези, со индиректни докази и факти, кои сепак изгледаат веродостојни и логички врзани. Нема погрешна хипотеза, но има хипотези поддржани со помалку факти или непотврдени кај експериментални обиди, како и хипотези подобро оправдани со такви. Хипотеза од старогрчки значи – предложено објаснување на дадената појава. Затоа ви ја нудиме прво хипотезата за да може да дискутираме по неа. Хипотезата: Земјата се формирала од примарната вселенска материја – гасови и прав, откако материјата почнала да се кондензира и гравитачно да се собира околу едно јадро-центар, како пред околу 4,54 милијарди години веќе се оформени како самостојна планета во Сончевиот систем. До тука ништо не е ново. Оваа фракција е логично да се собира таму каде центрифугалните сили се најсилни, односно на екваторот на Земјата во тоа време. Во исто време, овој лесен дел од материјата на Земјата се придвижила кон горниот дел на земјината мантија, како кора која сеуште не била добро различна. Кога оваа фракција била веќе доволно густа и стилизирана за да почне да се одвојува како самостојно тело, под дејство на центрифугалните сили надмина гравитацијата на нашата планета и се отцепи од примарното земно “тесто”. Тоа се случило околу 20 милиони години по формирањето на Земјата и околу 50 милиони години по формирањето на Сончевиот систем. Така Месечината презема по сопствен вселенски пат во универзумот како продолжува да се оддалечува од Земјата, но се претпоставува дека движењето е двонасочно. До тука се уште ништо ново. Претпоставуваме дека така се формирале и повеќето планети од Сончевиот систем, со одвојување на материјата поради ротацијата на Сонцето. Ново во оваа хипотеза е местото на одвојување на Месечината од Земјата и фактите во прилог на оваа хипотеза, како и значењето за развојот на целата планета и животот на Земјата. Претпоставката дека Месечината се одвои од Земјата на местото на некои од современите океани ни се чини слабо веројатно причина што сеуште Земјиште брзо би ги пополнило празнините места. А доказ за такво издолжување на Земјата, каде се одвои Месечината има и тоа е формирањето на примарниот континент наречен Пангеа (некои истражувачи сметаат дека имало и претходни континенти како и живот). Местото на лачењето се гледа и на Месечината и тоа е кратерот со Ивица наречен “Еджекта” (Еjecta) кои го даваат изгледот на голем дел од површината на Месечината и за кој научниците веруваат дека е место на големото исфрлање на лава.