Тешко е да се запамети каков бил животот пред да ги имаме интернетот и смартфоните во нашите џебови и по еден лаптоп на секое биро. Денес нашите мозоци се натпреваруваат за да се прилагодат на дигиталната ера. Заедно со тоа, сепак доаѓаат и фобии поврзани со модерните технологии.
Когнитивните невролози велат дека сето ова време, кое сега го поминуваме пред екранот, го смени начинот на кој читаме и разбираме. Сурфањето на интернет ни го намалило како вниманието, така и трпението, соопшти списанието The Week.
Во една неодамнешна студија истражувачите на луѓето има поставија серија неважни прашања. На половина од групата им беше дозволено да користи Google, а на другата половина – не. Потоа, во втората половина на истражувањето, сите учесници добија нов круг од лесни прашања и им беше кажано дека може да одлучат дали да го користат Google, за да одговороат на нив. Звучи прилично стандардно, нели? Но оние кои го користеле интернетот во првиот круг, се обиделе да одговорат на сите прашања во вториот круг, потпирајќи се единствено на сопствените знаења и спомени.
Една третина од нив дури и не се обиде, туку веднаш влегле во Google.
Се разбира, интернетот направи многу добро за светот. Но ако се имаат в предвид овие откритија, вреди да се истакнат некои од поновите нарушувања, за кои експертите ја обвинуваат нашата дигитална манија:
1. Номофобија
Некои луѓе се плашат од пајаци. Други од височина, или пак доживуваат неоснован страв од кловнови. Списокот со фобии е долг, но научниците придадоа уште една: во 2012 година на светот дозна дека постои “номофобија ” ( “No-Mobile Phobia”) – паника од оддлечувањето на човекот од неговиот мобилен телефон или таблет.
Студија во Велика Британија покажа дека 73% од испитаниците чувствуваат паника кога немаат мобилен телефон. Други 14% дополнуваат дека паниката прераснува во целосна очај. Бидејќи оваа фобија е нова, уште не може да се каже со сигурност дали таа е штетна или не за здравјето на долг рок.
2. Техноференција
Студија од 2014 година откри дека повеќе од 143-та учесници во експериментот велат дека техничките уреди го растргнуваат нивното слободно време, ги прекинуваат разговори, како и исхрана и други значајни активности. Истражувачите на овие прекини им дале име – “техноференција”. Таа има врска со односите на човекот и задоволство од животот.
Но, работите може да се и полоши – друго истражување открива дека смартфоните својот пат го нашле и во нашиот сексуален живот. 40% од испитаниците рекле дека ќе го одложат сексуалниот чин , за да си уживаат во телефон. Некои пак ќе го забрзаат телесното задоволство, за да се на телефонот.
3. Мандрак ѕвонење
Речникот ни е полн со нови зборови поради апсолутното присуство на звпмењата и вибрирањата на смартфони. Психологот Дејвид Ларами од Лос Анџелес ја проучувала појавата поврзани со тоа. Излегува дека од 320 сопственици на мобилни телефони кои биле анкетирани, две третини рекле дека чувствуваат Мандрак ѕвонење. Односно причува им се дека телефонот ѕвони
4. Киберохондрија
Хипохондријата не е нова болест, но интернет го издигна на следното ниво. Најновата дефиниција, киберохондрија, се однесува на луѓе кои ги испитуваат и дијагностицираат во интернет своите болести. Веројатно сите сме го правеле тоа – една третина од Американците велат дека користеле интернет, за да си постават сами дијагнози. Но, за некои луѓе, кои можеби веќе се
5. халуцинации на Шоуто на Труман
Хипохондрията не е ново болест, но интернет го издигна на следното ниво.Најобемно дефиниција, киберохондрия, се однесува на луѓе кои ги испитуваат и дијагностицираат во интернет своите болести . Веројатно сите сме правеле тоа – една третина од Американците велат дека користеле интернет, за да си постават сами дијагнози. Но, за некои луѓе, кои можеби веќе склони кон хипохондрия, ова може да биде катастрофално. Тие стануваат невротични, влегуваат подлабоко во Google, за да читаат френетично за секоја страшна болест која одговара на нивните симптоми.
5. халуцинации на Шоуто на Труман
Дали некогаш стедоживеале чувство дека некој тајно ве гледа? Во филмот од 1998 година “Шоуто на Труман” Труман Бурбенк исто го искушувал, само дека кај него се покажало дека е вистина. Иако филмот бил замислен како црна комедија, воопшто не е смешен за оние кои страдаат од халуцинации на Шоуто на Труман, лажното чувство дека нивниот живот се емитува и дистрибуира. За прв пат синдромот е идентификуван во 2003 година од психијатарот Џоел Голд од медицинскиот факултет на Њујоршкиот универзитет. Иако не е директно предизвикана од нашите дигитални уреди, халуцинации на Шоуто на Труман е производ на нашата премногу поврзаност, опседнатост од реалната телевизија, и напојува со социјалните медиуми начини на живот, кои ги негуваат нашите нарцистички квалитети.
“Промените во технологијата се причина за менување на текот на годините содржина на заблудите”, напиша Колин Лечер во “Попюлер сајанс”. “Во 1940-тите години Јапонците ги контролираа американските умови со радиобранови; во 50-тите Русите тоа го изработиле со вештачки сателити; во 70-тите ЦИА имплантира компјутерски чипови во мозоците на луѓето.