Албанија ги отвора досиејата на поранешните агенти на Сигурими

од Vladimir Zorba
77 прегледи

Албанскиот парламент усвои закон за отворање на досиејата на цивилите поврзани со тајните служби на земјата за време на претходната власт.

Според неофицијални извори околу 20 отсто од Албанците соработувале на озлогласената тајна полиција Сигурими и се информирале за “сомнителни” активности на пријатели, соседи, колеги или дури и членови на семејството . Западни разузнавачки извори сметаат дека во комунистичкиот период на тајните служби соработувале до 10 илјади луѓе.

Сигурими беше моќна алатка во железната власт на долгогодишниот диктатор Енвер Хоџа.Таа е формирана при неговото доаѓање на власт по Втората светска војна, во обид да ја потисне опозицијата или антикомунистички протести.По колапсот на режимот во 1991 година, шест години по смртта на Енвер Хоџа, Сигурими е распуштена и заменета со Национална разузнавачка служба.

Законот овозможува пристап до досиејата од луѓе кои биле забележани од страна на режимот, кои соработувале со властите, како и на сите институции кои се заинтересирани за нив .Досиејата ќе поминуваат низ петчленалустрациска  комисија која ќе дава пристап на заинтересираните.Комисијата ќе дава и “сертификати за тргнати во соработка” со поранешните власти на оние кои аплицираат за позиција во државната администрација.

Законот беше усвоен со големо мнозинство – 88 пратеници гласаа “за”, а 22 беа “против”. Според него поранешните агенти на Сигурими нема да можат да ги окупираат јавните  функции . Тој сепак не се однесува за оние кои и денес работат во тајни служби и не вклучува лицата кои соработувале со тајната полиција од 1944 до 1990 г . Законот за лустрација, беше усвоен од парламентот во 2008 година, а подоцна беше отфрлен од Уставниот суд и оспорен од Европската унија.

Според експертите, голем дел од досиејата на тајната полиција беа уништени во 1991 година и 1992 година, додека комунистите се уште се на власт, како и во 1997 година за време на вооруженото востание во Албанија.

Најмалку 7.000 противници на комунистичкиот режим биле ликвидирани, а над 100 илјади. – Депортирани во работни логори, каде многу од нив починале.