Членовите на Изборната комисија на САД се собираат денес да гласаат кој да е новиот претседател на САД. Тие би требало да ја изразат волјата на државите кои формално ја претставуваат и ја потврдуваат победата на Доналд Трамп на изборите одржани на 8 ноември.
Пред шест недели тој загуби од Хилари Клинтон со близу 2 милиони гласа, но освои доволно членови на колеџот од 538 гласаа. Во секоја држава тие одговараат на бројот на конгресмени и сенатори кои локалните избирачи ги испраќаат во федералниот Конгрес во Вашингтон, а за сојузниот Колумбија назначува тројца, бидејќи таа нема свои претставници во парламентот на САД.
Во принцип би требало електоратот да гласа според резултатот од народното гласање во државата, но нема правило, федералниот закон или текст во уставот ги обврзува така да постапат. Речиси секогаш тие го одразуваат овој резултат, но овој пат еден од електоратот – републиканец од Тексас – објави дека нема да гласа за Доналд Трамп. Тој се повикува на ставот Изборната комисија да процени дали кандидатот е навистина квалификуван за претседател на САД, дали не е демагогија и дали е независна од странско влијание. Кристофер Супрундек изјави дека со оглед на сè што е кажано и направено за Трамп за време на предизборната кампања и сомнежите за руско влијание врз изборите во негова корист тој ќе дели, а нема да ја обединува нацијата и поради тоа колеџот би требало да не ја признае неговата победа.
Во некои Држави локалниот закон го обврзува електоратот да гласа според народното гласање, во други, тие се обврзани со неформален посветеност кон својата партија. Во некои американски закони за против волјата на народот се предвидени казни, отстранување и замена со друг претставник. Врховниот суд на САД не изрекува одлуки дали ангажманот на електоратот или санкциите против нив е наршување или е неуставно. Никој електоратот досега не бил казнуван и речиси сите во минатото гласале според резултатите од своја држава.
Членовите на колеџ се избираат од своите политички партии и можат да се лидери или Американци на изборни длжтности, понекогаш се поврзани лично со претседателски кандидат, како што е случај со Бил Клинтон, електоратот од Њујорк.
Тие се собираат во државата, обично тоа се прави во парламентот, и гласаат двапати – за претседател и вицепретседателот. Резултатот се испраќа до Националниот архив и до Конгресот.
На 6 јануари конгресмените и сенаторите се собираат во Конгресот и по пописот на гласовите на колеџот. Потпретседателот Џо Бајден, кој е претседател на Сенатот, ќе го објави името на победникот. За победа се потребни барем 270 гласа, а Трамп има доста повеќе.
Ова не е крај на постапката. Бајден треба да праша дали некој е против и конгресмените и сенаторите можат да оспоруваат или конкретни гласови на електоратот, или резултатот од цели Држави. Тоа е моментот во кој гласот на тексашанецот Супрундек може да биде отфрлен. Решавањето на проблемот станува многу брзо – Претставничкиот дом и Сенатот се собираат одделно и имаат само 2 часа да се прозинесат по оспорувањето.
За отфрлање глас на електоратот е потребно едномислие на двата дома на парламентот, но тоа не се случило никогаш во историјата.
Единственото што останува од постапката за инаугурација на новиот претседател, е тој да положи заклетва на пладне на 20 јануари.
Трамп често тврди дека неговата победа е “огромна”, но статистиката не го потврдува тоа. Од 58 претседателски избори во историта на САД во 45 случаи победникот освоил повеќе електорат во колеџ. Со 56.9% од електоратот тој зазема место меѓу Хари Труман (57.1%) и Џон Кенеди (56.4%). По апсолутен број резултати Трамп е рангиран меѓу едвај четворицата претседатели, кои влегле во Белата куќа по губење на народното гласање. Тој собра 2,1% помалку од половина. Полошо од него се замислете само Радрфорд Хејс (1876 година) и Џон Кунси Адамс (1824 година)
Броењето на гласовите од претседателските избори уште не е завршено формално, но по пресметки на социолози едвај 29% од граѓаните со право на глас Американци му дале мандатот да биде 45-от претседател на САД.