Победник на регионалните парламентарните избори во баскиската автономна област, кои се одржаа во неделата, е Баскиската националистичка партија (БНП). Основана во далечната 1895 година, оваа политичка сила со децении посочуваше дека како главна цел е постигнување на независност на регионот. Сепак во овој момент слични барања дури не беа утврдени во предизборната програма на БНП.
Темата за отцепувањето на Баскија од составот на Кралството Шпанија не е присутна и во програмата на нивните противници – националистите од левата радикална коалиција “Билду” “Единство”. Така постојат редица голем број на причини во баскиската автономна област, која соочена со едно од главните фокуси на сепаратизам во Европа, да отстапи од целта и право “предимство” да му даде на друг шпански регион – Каталонија, коментира Deutsche Welle
Баскијците, околу 2,1 милиони, ја освоија репутацијата на сепаратисти “главно по вина на милитантната група ЕТА (Баскија татковина и слобода)”, коментира политикологот Ману Арамбуру. Според него, членовите на ЕТА половина век – од 1961 до 2011 година – го тероризираа регионот: вршеа убиства, киднапирање на луѓе за уцена и за пари.
ЕТА беше поврзана автоматски со сепаратизмот, и затоа, според Арамбуру, “мнозинството од жителите на покраината, го отфрлија насилството од страна на групата, и на крајот ја отфрлија и независноста”.
Значи – додава аналитичарот, идејата за суверенитетот на Баскијците денес се дели од мал процент од населението.
БНП не може да ги игнорира слични чувства, уверен е баскискиот политиколог. Според него независноста на регионот веќе не се смета за приоритет и наместо тоа се зборува само за потребата да се прошират правата на автономијата. Во прилог, БНП нема речиси никакви економски претензии кон централните власти во Мадрид. Баскија, за разлика од другите региони на Шпанија, традиционално ги искористи предностите уште во средниот век, кога се воведени т.н.. “Fueros” (слободи), обезбедувајќи посебен режим на оданочување за областа.
Според професор Гарсија каталонските националисти биле активни во убедувањето на луѓето од регионот во нивната “генетска супериорност” над остатокот од Шпанците.
Тие ги искоренија шпанските симболи во областа, а при демонстрациите портретите на кралот Фелипе VI и шпански знамиња често пати ги гореа. Националистите го забранија бикоборството, бидејќи според нив тоа е шпанската традиција, не каталонска. Ги покриваат училиштата со настава на шпански јазик. За штета на бизнисот локалната администрација ги казнуваа фирмите кои имаат шпански знаци.
Во исто време во Баскија се почитуваат не само локалните, но и шпанските традиции, посочува Арамбуру. Дури и седниците на автономниот парламент се одржуваат на два јазика – баскијски и шпански, а предизборните дебати на политичарите генерално се само на шпански. “Јазикот на Баскијците никогаш не морале: административни, медицински, трговски и секакви други институции да им служат на луѓето на два јазика”, тврди аналитичарот.