Договорот меѓу Европската Унија и латиноамериканскиот блок Меркосур беше потпишан денес во парагвајската престолнина Асунсион, по 25 години преговори, објави претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен.
Таа напиша на својот Инстаграм профил дека договорот се „изработувал 25 години“.
„Договорот меѓу ЕУ и Меркосур е достигнување на една генерација. За доброто на идните генерации. Да живее пријателството меѓу нашите народи и нашите континенти“, напиша фон дер Лајен.
Договорот го потпишаа фон дер Лајен, претседателите на Аргентина, Уругвај и Парагвај, Хавиер Милej, Јаманду Орси и Сантијаго Пења.
Меркосур, што е кратенка за Јужен заеднички пазар, е основан како регионален трговски договор во 1991 година од Аргентина, Бразил, Уругвај и Парагвај.
Договорот меѓу ЕУ и Меркосур треба да создаде најголема зона на слободна трговија во светот, која ќе опфаќа околу 700 милиони луѓе, и, како што претходно изјави Европската комисија, ќе биде најголемата од ваков вид во светот.
Планот е во голема мера да се елиминираат царините и трговските бариери меѓу земјите од ЕУ и Меркосур.
Европската комисија процени дека договорот би можел да го зголеми годишниот извоз на ЕУ во Јужна Америка за до 39%, или 49 милијарди евра, поддржувајќи повеќе од 440.000 работни места низ цела Европа.
Автомобилската, машинската и фармацевтската индустрија е особено веројатно да видат значајни можности, а ЕК неодамна изготви дополнителни економски заштитни клаузули за да ги олесни тековните протести на земјоделците против планираната зона на слободна трговија.
Во случај на штетно зголемување на увозот од земјите од Меркосур или прекумерен пад на цените за производителите од ЕУ, контрамерките можат брзо да се применат, што ќе доведе до привремено суспендирање на царинските преференции.
Фото: Mercosur Global
Особено интензивно следење е планирано за увоз на производи како што се говедско месо, живина, ориз, мед, јајца, лук, етанол, цитрусни овошја и шеќер.
Извештај за влијанието на увозот од земјите на Меркосур ќе се објавува на секои шест месеци.
Главната причина за одложувањето на потпишувањето на договорот е загриженоста на земјоделците за можен прилив на евтини производи од Меркосур, како што се говедско месо и шеќер, но и можен притисок за намалување на стандардите за производство.
Намерата на ЕУ да постигне договор со Меркосур доведе до протести на земјоделците во неколку земји од ЕУ во последните недели, барајќи подобра заштита на нивните производи и пазари.
Белгиските земјоделци протестираа против потпишувањето на договорот на товарниот терминал на аеродромот во Брисел, а се очекуваат понатамошни протести пред Европскиот парламент во Стразбур , поради страв од нелојална конкуренција од странски земјоделски производи.
За да стапи во сила, договорот мора да биде одобрен од Европскиот парламент, а треба да биде ратификуван и од законодавните тела на членовите на Меркосур – Аргентина, Бразил, Парагвај и Уругвај, што се очекува да го олесни процесот.
Пратениците на Европскиот парламент ќе гласаат на 21 јануари за тоа дали да го упатат договорот до Судот на правдата на Европската Унија за да ја проверат неговата компатибилност со европските договори, а Конференцијата на претседатели на Европскиот парламент ја стави точката на привремениот дневен ред за следната пленарна седница.
Зелено светло за Европската Унија да потпише договор за слободна трговија со јужноамериканската политичка и економска организација Меркосур дадоа 21 земја-членка на ЕУ на 9 јануари, додека Австрија, Франција, Унгарија, Ирска и Полска беа против, а Белгија се воздржа.
За одобрување беа потребни најмалку 15 земји, што претставува 65 проценти од вкупното население на ЕУ.