Моментно во Германија има рекордно голем број работни места, еден милион непополнети, а притоа и околу три милиони невработени луѓе. Како е можно тоа?
Бројките за германскиот пазар на труд се повод за многу суперлативи. На пример, од почетокот на водењето на статистика за целата земја по обединувањето на Германија, во 1991 година, никогаш досега немало толкав број вработени колку денес – 43,7 милиони, соопштија статистичарите од Висбаден.
Една недела претходно Институтот за истражување на пазарот на труд јави за друг рекорд – во Германија има 1.064.000 слободни работни места. Институтот спровел анкета меѓу речиси 8.000 работодавачи од сите бранши, а во бројката се содржани и непополнетите работни места евидентирани од локалните агенции за вработување.
Овие бројки не се случајни, истакнува економистот Александер Кубис од Институтот за истражување на пазарот на трудот во разговор за Дојче веле. Германската економија профитира од заживувањето на светското стопанство и растечката внатрешна побарувачка. Тоа, според Кубес, води кон постоење релативно силно вработување, што пак генерира и нови слободни работни места.
Но, како е можно да има еден милион слободни работни места, додека истовремено бројот на невработени изнесува околу три милиони? Овој феномен не е присутен само на пазарот на работна сила, туку и кај професионалната обука, дуалниот образовен систем. Во својот извештај за 2017 година владата во април констатираше дека не сите млади луѓе можат да најдат место за обука за работа. Министерката за образование Јохана Ванка тогаш сепак констатираше дека „младите луѓе ретко кога имале толку добри шанси да добијат интересно место за професионална обука колку денес“.
Темелна промена на пазарот на труд
Ваквата наводна противречност на пазарот на труд Александер Кубис вака ја објаснува: „Пазарот на труд во последниве години доживеа комплетни преобразби: досега имавме т.н. работодавачки пазар на труд, што значи претпријатијата имаа можност да избираат меѓу релативно голем број кандидати. Сега ситуацијата се промени- во меѓувреме има сѐ помалку заинтересирани за сѐ поголем број работни места, односно кандидатите можат да избираат која понуда ќе ја прифатат.“
Министерката Ванка истакнува дека понудата на работодавачите не одговара секогаш на претставите кои младите луѓе ги имаат во поглед на својата професионална иднина.
Доброто образование- сѐ поважно за работно место
Дали постои глад за висококвалификувана работна сила?
Со години претставниците на германската економија создаваат слика за недостиг од стручњаци во земјата. Но, бројките тоа не го потврдуваат, вели Кубис: „Моментно за 100 слободни работни места конкурираат 260 невработени. Сепак, во одредени бранши и области во Германија постои глад за одредени професии.“
Студијата на Институтот за истражување на пазарот на трудот покажува дека во одредени бранши речиси нема потреба од работна сила, на пример во земјоделството и шумарството. Во други области пак побарувачката е и натаму исклучително голема – моментно во логистиката и складирањето. И градежништвото, како и бројни услужни дејности, меѓу кои здравството и негувателската бранша бараат работници.
Присутен е и еден друг тренд, истакнува Кубис: „Констатираме дека на фирмите моментно им се потребни во просек 82 дена за пополнување на слободно работно место. Тоа е многу подолго отколку на пример во 2010 година, кога на фирмите им беа потребни 70 дена.“
Важен критериум за вработување е и доброто образование. „Квалификациите играат растечка улога во добивањето работно место“, потенцира Кубис.
При еден милион слободни работни места, претпријатијата само на секое петто работно место примаат кандидат без никакви квалификации. За околу 64 проценти од непополнетите работни места кандидатот треба да има завршено стручно образование, а за 16 проценти дури и завршено високо образование.
Податоците за германскиот пазар на труд се повод за многу суперлативи. Така на пример откако се води таква статистика (од 1991 година), никогаш досега не имало толку многу луѓе кои се вклучени во работниот процес – цели 43,7 милиони. Податоците објави претходно во текот на неделата Федералната статистичка служба во Визбаден.
Непосредно пред една недела пак Институтот за истражување на пазарот на трудот и занимањата IAB објави друг рекорд: дека во моментов во Германија има малку над 1 милион неисполнет работни места. Институтот имал анкета со речиси 8 илјади работодавачи од сите бранши. Во вкупниот број испразнети работни места се вклучени и оние кои не биле објавени во локалните агенции за вработување.
Плодовите на економскиот бум
Економистот од IAB Александер Кубис објаснува овој феномен пред гард така: германската економија заработува од подемот во светската економија и од зголемената домашна потрошувачка. Ова го прави можно создавање на вработеност во Германија – процес кој трае од некое време наваму. Зголемувањето на работните места, од своја страна, генерира испразнети места, кои по време треба да бидат пополнети повторно, објаснува експертот.
Како е можно тогаш во Германија да има еден милион неисполнет работни места, кога речиси три милиони луѓе бараат работа? Феноменот е забележан не само на пазарот на трудот, а и во сферата на стручното оспособување.
Во извештајот од април годинава германската влада утврди дека далеку не сите заинтересирани млади наоѓаат места за учење. Сепак министерката за образованието Јохана Ванка додека заклучок дека “ретко пред младите имале поголема шанса да најдат интересно место за професионална обука”.
Основна промена на пазарот на трудот
Александер Кубис од IAB објаснува ова навидум спротивни на следниов начин: “Во последните години настапи тотална промена на пазарот на трудот. Досега имавме еден т.н.. Пазар на работодавците, што значи дека фирмите можеа да си избираат работници меѓу релативно многу кандидати. сега, меѓутоа, сè помалку кандидати се борат за повеќе места. Односно, кандидатите (за работа или место за обука) можат да си избираат која понуда да прифатат “, вели тој.
Министерката на образованието Јохана Ванка вели по тој повод, дека понудите на работодавачите не се покриваат со претставите на младите за нивното професионално иднина.
Глад за високо квалификувани професионалци
Од години претставници на германската економија тврдат дека во Германија се чувствува акутен недостаток на квалификувани кадри . Александер Кубис не споделам ова мислење. “Од бројките со кои располагаме, станува јасно дека во Германија нема тотална недостаток на специјалисти. На 100 испразнети места се паѓаат по 260 невработени. Во некои региони и професионални групи сепак се чувствува недостиг”, признава тој.
Студијата на IAB покажува дека во некои бранши речиси не се бараат работни места – на пример во земјоделството и шумарството. Во други сфери сепак побарувачката е голема. Во моментов најмногу неисполнет места има во логистиката и магацини фарма. Градежниот индустрија исто така продолжува да бара работна сила. Истото се однесува и за здравство, каде недостасуваат средни медицински кадри и рекетари. “Во моментов на фирмите им трае просечно 82 дена, додека назначат некого на испразнетото место. А во 2010 година назначувањето нови работници по 70 дена пребарување”, вели Кубис.
Важен критериум е и доброто образование. При еден милион испразнети места фирмите назначуваат само на секое петто работно место луѓе без квалификација. Кај 64 проценти од слободните работни места барањето кандидатите е да имаат завршено професионална обука, а во 16 отсто од случаите – високо образование.
Извор DW