Како ракометниот успех на Хрватска предизвика политички скандал во Загреб?

Во неделата, хрватската ракометна репрезентација го победи Исланд и го освои бронзениот медал на Европското првенство во ракомет за мажи, кое оваа година се одржа во Данска, Шведска и Норвешка. Церемонијата на дочек на бронзените медалисти во хрватскиот главен град Загреб - настан што треба да ја обедини нацијата - се претвори во политички скандал од големи размери. Како и зошто се случи ова?

од Vladimir Zorba
30 прегледи Фото: Фејсбук/Андреј Пленковиќ

Во неделата, хрватската ракометна репрезентација го победи Исланд и го освои бронзениот медал на Европското првенство во ракомет за мажи, кое оваа година се одржа во Данска, Шведска и Норвешка. Церемонијата на дочек на бронзените медалисти во хрватскиот главен град Загреб – настан што треба да ја обедини нацијата – се претвори во политички скандал од големи размери. Како и зошто се случи ова?

По успехот на хрватската ракометна репрезентација, Општина Загреб објави дека ќе организира посебен концерт за да им посака добредојде во градот на централниот плоштад Бан Јосип Јелачиќ. Сепак, контроверзен момент на церемонијата на дочек на тимот се покажа како инсистирање на играчите хрватскиот националистички фолк-рок пејач Томпсон, чие вистинско име е Марко Перковиќ, исто така да учествува на концертот, забележува агенцијата „Франс-прес“.

Концертите на Томпсон се забранети во неколку земји поради неговата отворена поддршка на фашистичкиот усташки режим во Хрватска за време на Втората светска војна, потсетува агенцијата. Усташите прогонувале и убиле стотици илјади Срби, Евреи, антифашистички Хрвати и Роми во хрватските концентрациони логори за време на Втората светска војна.

Томпсон е популарен уметник во Хрватска, но и контроверзна личност поради употребата на слогани што ги користел усташкиот режим. Една од најпопуларните песни на Томпсон, која ја извел минатото лето на концерт на илјадници луѓе, опишан како „најголем во историјата на земјата“, започнува со поздравот „За татковината – подготвени!“ (Za dom spremni) – поздрав што е казнив според хрватскиот закон и за кој на Перковиќ му е дадена посебна дозвола да го користи како дел од неговата песна.

Откако играчите инсистираа да го вклучат Томпсон на концертот, локалните власти и градоначалникот на Загреб, Томислав Томашевиќ, го откажаа организираниот прием за ракометарите, повикувајќи се на пропис со кој се забранува користење на јавен простор за настани што промовираат или толерираат национална, верска или расна омраза.

Сепак, како одговор на одбивањето, хрватскиот министер за туризам Тончи Главина вчера објави дека хрватската влада и Хрватската ракометна федерација ја презеле контролата врз организацијата и дека настанот на плоштадот Бан Јосип Јелачиќ ќе се одржи – потег што предизвика остри критики од општината и градоначалникот Томашевиќ, кој, цитиран од ХИНА, го опиша како „институционално насилство и кршење на уставот“.

Во исто време, се појавија критики и против самиот Томашевиќ. Иван Пенава, лидер на десничарското Движење Татковина – еден од коалициските партнери во владата на земјата – го критикуваше Томашевиќ и неговата опозициска зелено-левичарска партија „Можеме!“, велејќи дека тие наметнуваат „идеолошка агенда“ и покажуваат „презир кон сè што е хрватско“ во време на „национално единство, гордост и патриотизам“, објави уште ХИНА. Му се придружија и други пратеници и претставници на владата, а хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ изјави дека левичарската опозиција во земјата следи „стратегија на хаос“ во обид да ги убеди луѓето дека ништо во Хрватска не функционира и дека ситуацијата е катастрофална.

Во услови на контроверзноста што избувна вчера напладне, Општина Загреб објави дека добиле дојава за поставена бомба во зградата на градското собрание, поради што е евакуирана, и дека полицијата започнала увид на лице место, како и во канцеларијата на партијата „Можеме!“, поради можни сомневања дека сигналот е испратен оттаму.

На крајот, непосредно пред 18:00 часот по локално време, десетици илјади луѓе се собраа на централниот плоштад во Загреб за да ја пречекаат ракометната репрезентација на земјата. Речиси еден час по почетокот на настанот, Томпсон исто така се придружи на концертот и им честиташе на ракометарите, велејќи: „Ни донесовте голема радост. За мене, вие сте хрватски витези – кога губевте и кога победувавте, и кога се случуваа разни споредни работи околу вас, вие останавте такви“.