Масивна војна во Европа? До денес оваа прогноза звучи едвај не апсурдно, но причините за тоа се добро анализирани во текстот “Ја очекува ли Европа конфликт во 2019 година?”.
Постојат две групи предуслови за слична прогноза. Првата група е поврзана со процесите на развој на самата Русија. Во изминатата четвртина век од распадот на Советскиот Сојуз, Руската Федерација не успеа да оствари процес на реформи кои ќе доведат до неповратна модернизација на руската економија и општество, како и до градење на одржлива руска државност на основата на модерен национален идентитет.
При управувањето со претседателот Путин, последните 16 години (вклучувајќи мандатот на Медведев), Русија динамички го зголеми својот национален доход, успеа да ги стабилизира структурите на руската држава и да ги потисне опасни етнички конфликти од типот на чеченскиот. Русија сепак не успеа да отиде далеку со економијата за извоз на нафтата, индустриската модернизација на земјата е делумна и контроверзна, тоа влијае пред сè, ако не само воено-индустрискиот комплекс.
Макар и да не поседува структурирана државна идеологија, денешна Русија се повеќе се самоидентификува во пракса како ревизионистична империјална сила чија главна државотворна цел е да ги обнови своите “сфери на влијание”, изгубени со распадот на советската империја.
Русија страда од сериозен демографски, социјални и инфраструктурни проблеми кои се достојни да бидат поставени во центарот на едно динамично и реформистичко управување. Наместо тоа, државниот врв на земјата – “вертикалата на власта” – поголема активно ја фокусира својот идеен и политичка идентитет околу распоредувањето на вистинска војна со пропагандни, психолошки и директно енергетски – институционални и воени средства – против Европа и Западот како целина, разгледувани како главен противник на преродбата и величието на Русија.
Во најмекиот – надворешната на меѓународната политика Москва се декларирал како водечка сила на една глобална “конзервативна револуција”, која е насочена, прво, против либералната глобализација и, второ, против нејзините политички иницијатори – демократската заедница на западниот свет (да не пропуштаме фактот дека во оваа заедница членуваат и голем број на не-западни земји – како Јапонија).
Во поконкретен – и внатрешен план, руската идеолошка политика е директно насочена против Европа како Унија на демократски нации, чиј вредносен систем и политичка практика се смета како декадентен, сервилен однос на Вашингтон и предавнички однос на интересите на европските народи.
Целите кои Москва ги гони се поврзани со продлабочувањето на кризните процеси, очигледно развој во Европа и со експропријацијата, дестабилизација и отцепувањето на централна и источна Европа од системот на европската интеграција. Кон двете главни алатки за влијание врз ЦИЕ по 1991 година – обидите за создавање на рускиот енергетски монопол и систематско корумпираните нови национални администрации на источно-европските земји – Русија од последните 5-6 години придодаде практиките на сеопфатна пропагандна кампања, која ескалира до ” хибридна војна “против европската и атлантската припадност на поранешните сателити од времето на СССР. Систематски се бараат и провоцираат “слаби алки” на европска припадност во Источна Европа, кои ќе бидат искористени како “прв алки” за распад на ЕУ од исток.
По отцепувањето на Крим и ненајавена војна против Украина, Русија беше подложена на меѓународни санкции, кои во комбинација со размер пад на цените на нафтата доведоа до опасно исцрпување на финансиските и ресурсите – резервите на руската економија. Во својата севкупност овие процеси носат сериозна опасност од ескалација на надворешната агресивност на Русија како префериран метод за справување со внатрешната нестабилност и со недостатокот на економска и социјална перспектива. Секоја империја извезува надвор внатрешни дилеми, но за Руската империја ова правило важи во најголем и сеопфатен степен. Слабеењето одвнатре е најопасниот индикатор за потенцијална агресија надвор.
Втората група предуслови за реализација на оваа навистина ужасна аналитичка прогноза влијае состојбата на денешна Европа. По седум децении под американскиот нуклеарен чадор по долги години хегемонија на пацифизмот и пост либералниот конструктивизам, Европа е речиси целосно беспомошна од гледна точка на нивниот потенцијал да се заштити од агресија. Ако исклучиме значајниот воен потенцијал на Велика Британија и – донекаде – на Франција и Холандија, европските земји не поседуваат воени сили, способни да се спротивстават на организирана агресија.
По крајот на Студената војна во Европа доминира парадигмата за крајот на големите меѓу-државни конфликти и замена со широк спектар не-воени безбедносни предизвици. Дури и достапните воено-политички ресурси на Европа можат да бидат неспособни за ефикасно дејствување ако се има предвид на хегемонната паневропската идеологија на пацифизмот во која се социјализирани сите сегашни генерации на Европа – особено на Западна Европа и, пред сè, по објасниви причини – на Германија.
Оваа всушност го мотивира овој американски претседател Доналд Трамп да го поставува прашањето за ефикасноста на НАТО и потребата цената на заедничката одбрана да биде потегот за повеќе фер од сите земји членки. Ова очигледно ќе биде долг процес на договарање, како резултат на што краткорочните и среднорочни предизвици нема како да бидат адресирани навремено од европските земји.
Ефективната американска интервенција при конфликт на европскиот континент останува единствената надеж на европските земји, но таквото вмешување денес веќе не е се подразбира, нужно навремен и целосно ефикасен. Ако Москва сака да ја искористи својата зголемена воена сила во инвазивни операции – како почеток во источниот дел на континентот, шансите да биде запрен навреме се целосно во рацете на Вашингтон – каде, како што гледаме, тече не особено поволно soul searching (пребарување на себе)
Хипотезата за зголемување опасност од руска интервенција – сајбер напад, хибридна војна и конвенционалните судир, ќе се сретне со здружена отпор на две групи идеолошки работници: првата, опфаќајќи ја петтата колона на зголеменото руска влијание во (Источна – но не само) Европа бесно ќе протестира против слични хипотези, опишувајќи ги на соодветен начин со формули од арсеналот на Студената војна – “зоолошка русофобијата” (наместо “зоолошки антисоветизам” – се сеќавате ли?), итн. Втората група безусловно ќе се состои од истакнати европски пост либерали кои бесно ќе ја отфрлаат самата мисла за можна војна на европскиот континент и уплашено ќе се засолнат под стреата на должност аргумент – “дајте да зборуваме и да ја подобриме односите со Русија”. Всушност, последното е реална можност за избегнување на војна. Никој нема да војува под услов може да добие дарм она што го сака.
Проблемите на една потенцијална агресија против Европа стануваат уште потешко решние кога сфатиме дека освен ревитализирана амбиција во Кремљ, Европејците ќе мора да се соочат и со уште еден преродба со царски проект со претензии – Турција на Ердоган.
Ако променливата околу нас и меѓународната средина не биде оценувана систематски и со потребните – колку и да се неповолни – заклучоци, можеме да се најдеме први жртви на една неспособност да се заштитат овие јасни достигнувања на последните 70 години, кои станаа Европа атракција во центарот и образец за развој на огромен број на луѓе во целиот свет.