Анализата бугарскиот Институтот за пазарна економија.
Во позадината на често цитираните податоци за надворешната миграција на населението, миграционите процеси кои се одвиваат внатре во земјата, често остануваат настрана од јавниот интерес. Прегледот на податоците на НСИ за периодот меѓу 2007 и 2015 година покажува дека цели 79% од миграцијата всушност е внатрешна за земјата, како миграција кон главниот град е 2,7 пати помала од вкупната миграција кон останатите 27 области на земјата.
Механичкото движење на населението меѓу областите во земјата ги следи лицата кои го сменија своето вообичаено место на живеење (тековна адреса). Презентираните тука податоци опишуваат како внатрешна, така и надворешна миграција по линија на протерувањето на населението од одредена област. Од 2007 година податоците за механичкото движење на лицата меѓу областите во земјата вклучуваат и податоци за надворешната миграција, поради што фокусот е токму врз периодот 2007-2015 година Детални податоци за миграција од и кон секоја област во текот на годините е достапна на страницата на НСИ.
Во овој материјал го делиме населението на секоја област на три групи: 1) насочени кон бугарската престолнина; 2) насочение кон странство; 3) насочени кон друга област. Лицата кои вообичаено го менуваа живеењето без да остават границите на областа во која живееле пред тоа (на пример лице кое се пресели од Општина Несебар во Општина Бургас), не се предмет на оваа анализа.
Генералната слика
Во периодот меѓу 2007 и 2015 година лицата кои вообичаено го менуваат живеалиште додека напуштаат областа во која живеат, изнесуваат околу 743 илјади луѓе. Од нив околу 157 илјади се преместиле во главниот град, а близу 156 илјади – во странство. Останатите 430 илјади луѓе го менуваат вообичаено живеалиште со такво во друга област на земјата [1].
Во секоја една година во периодот 2007-2015 година, над 50% од лицата кои го менуваат своето вообичаено место на живеење, всушност одат во некоја од другите 27 области на земјата. Најмногу лица се преместуваат во Пловдив (47 илјади лица), Варна (44 илјади. лица) и Бургас (34 илјади лица), а најмалку – во Видин (6,7 илјади лица), Смолјан (5 , 7 илјади лица) и Крџали [2] (под 5 илјади. лица).
Врвот на миграцијата кон главниот град е во 2011 година, кога во близина 26% од лицата го смениле вообичаеното место на живеење и се насочуваат токму кон неа, а само 15% – кон странство. Имено 2011 година е и годината со најмалку механичко движење на населението, како причина е падот на надворешната миграција. Во 2011 година бројот на лицата кои се смениле вообичаено живеењето со странство, спаѓа околу три пати во однос на 2010 година – од 27,7 на 9,5 илјади лица. Во периодот 2012-2015 година, сепак, се забележува тренд на тоа што се повеќе луѓе избираат странство пред главниот град, како во текот на последните две години од периодот за првпат поголем дел од населението ја напушти земјата, отколку што доаѓа во главниот град.
Врз анализа на интеракцијата помеѓу различни социјално-економиски индикатори и механичкото движење на населението покажува одржлива, умерено позитивна корелација помеѓу миграцијата кон Софија и старосната структура на населението по области. Колку е поголема возрасната зависност (мерена како однос помеѓу бројот на лицата на возраст над 65 години и оние на возраст од 0 до 14, или како сооднос на оние на 65 и повеќе години кон оние на 15-64 години), толку е супериорен и уделот е преместен во главниот град. Обратно, колку повеќе неповолна е старосната структура, толку помала е миграцијата кон странство, како и кон други области во земјата.
[1] Бидејќи податоците на НСИ покажале промена на вообичаеното, а не на живеалиште, можно е едно исто лице да влезе во статистиката два или повеќе пати во рамките на забележани период.
[2] Иако Крџали е областа во која се населиле најмалку луѓе од внатрешноста на земјата, таа е една од областите со интензивна надворешна миграција. Во исто време миграцијата на населението од област Крџали кон други области во земјата е релативно ниска, односно движењето на населението од и кон странство (се разбира, најмногу од и во насока Турција) покажува како многу поголемо влијание отколку во другите области на земјата.