Србија, која Москва ја смета за главниот сојузник на Балканот, направи голем чекор во насока на НАТО. Премиерот Александар Вучиќ прогласи сојузнички односи со Алијансата, а парламентот на земјата ратификуваше договорот Обезбедување на НАТО слобода на движење на територијата на Србија и дипломатски имунитет.
Така Белград без да се одбива официјално од политиката на неутралност, активно ја проширува соработката со НАТО , пишува дописникот на “Комерсант” од Балканот Генадиј Сисоев. “Имаме потреба од НАТО како сојузник, кој го пази нашиот народ во Косово и Метохија”, најави вчера српскиот премиер Александар Вучиќ. Така тој ја коментира ратификуваната од Собранието малку пораноспогодба за соработка со Алијансата, додавајќи дека не гледа ништо лошо во тоа. По повод критиките во Србија против договорот со НАТО премиерот Александар Вучиќ ги посочи противниците како “лицемери, кои не успеале да ги заштитат дури една џамија”, потсетува Локално.
Според него “Србија останува воено неутрална држава , но НАТО е потребен како сојузник на земјата за заштита на српскиот народ во Косово”. Луѓето кои ме критикуваат нема што поинтелигентно да направат, бидејќи тие не работат ниту во саботата и неделата. Тие не работат и за време на празниците. Овие луѓе не успеаја да заштитат дури и една џамија, рече Вучиќ и потсети дека договорот што беше ратификуван е потпишан од друга влада. Александар Вучиќ побара да не прима лекции од луѓето кои ништо не направиле, кога Косово прогласи независност, а само се нафрлаат на џамиите во Белград. “Од една страна го бараме ли НАТО за заштита на Србите во северно Косово, а од друга не му дозволуваме да биде во северно Косово. Каде ги видовте овие војници на НАТО? Имаме потреба од НАТО како сојузник за заштита на нашиот народ во Косово, за да не ги задржи оние лицемери ….. Сакаме заштита за Србите во северно Косово, но не им дозволиме да се таму …. “, рече уште Вучиќ.
Договорот ја крева соработката меѓу Белград и НАТО на едно ново ниво. Тие добиваат слобода за движење на територијата на Србија, пристап до сите објекти и најважно – дипломатски имунитет. Капиталот на Алијансата и нејзините претставници се ослободуваат од сите даноци и царински плаќања. Документот предвидува и меѓусебна размена на доверливи информации. Српската опозиција, која се дефинира како проруска, за овој мега договор со НАТО. вели: “Ова е уште една голем чекор на патот кон тивка вклучување на Србија во Алијансата. Со овој закон НАТО влегува во Србија без нејзиното официјално членство во Алијансата. Белград се вовлекува во антируски воен сојуз “, предупреди лидерот на Демократската партија Санда Рашковиќ-Ивиќ. Таа побара од претседателот Томислав Николиќ да стави вето на законот. А Српската народна партија побара од властите да се создаде Биро за соработка со Русија, потсетувајќи: во Србија има неколку државни структури по евроатланска интеграција и ниту една за соработка со Русија.
Имаме потреба од НАТО како сојузник, категоричен е Вучиќ.
Извори на “Комерсант” во круговите блиски до владата на Србија се сомневаат дека претседателот ќе стави вето на договорот со НАТО и ќе се одлучи на конфронтација со премиерот, иако Томислав Николиќ зборува од проруски позиции. Уште повеќе дека усвоениот од српскиот парламент документ не е прв ваков договор со НАТО. Во март минатата година Србија потпиша со Алијансата План за индивидуално партнерство, според кој НАТО има право да ја користат целата воена инфраструктура на Србија и го отвори за членовите на Алијансата воено-тренинг центарот “Југ”. Српскиот политиколог Драгомир Анѓелковиќ смета дека по ратификувањето на новиот договор со НАТО Белград би требало да и обезбеди исти услови и на Русија – во рамките на заедничкиот хуманитарен центар во Ниш. “Комерсант” потсетува дека договорот за условите за престој, привилегии и имунитет на вработените во центарот во Ниш требаше да биде потпишан уште за време на посетата на рускиот претседател Владимир Путин во Белград во есента 2014 година Тоа сепак не се случи. Во последен момент српската страна инсистираше за тргање на ова прашање од дневниот ред. Како што појаснија наши извори блиски до српската влада, “потпишувањето на документот со кој се предвидува зголемување на привилегиите на центарот и обезбедување на посебен статус на неговите вработени, сличен на дипломатскиот, требаше да стане ново надразнување во односите на Белград со Западот”. А откако минатата пролет Србија се приклучи кон Механизмот за цивилна одбрана на ЕУ, изгледите за проширување на центарот во Ниш и добивање на дипломатски статус на неговите вработени станаа уште помагливи .
Путин беше убаво свечено пречекан во Белград, но си замина со празни раце
Јануарската посета на вицепремиерот Дмитриј Рогозин исто не придонесе за приближување на позициите на Белград со Москва, иако тогаш се дискутираше за прашањето за купување на руски системи за ПВО и борбени авиони МиГ-29. Во Белград беа иритирани од предупредувањето на московскиот гостин во врска со последиците од интеграцијата на Србија во ЕУ, што беше најавено од премиерот Александар Вучиќ за стратешка цел, а најмногу од неговата средба со лидерот на српските радикали и жесток противник на власта, Воислав Шешељ. “Јас како претседател на Србија никогаш не сум контактирал во Русија со опозицијата”, не ја криеше навредата дури прорускиот Томислав Николиќ.
Во меѓувреме и во Москва не остана незабележано гласањето од Белград на нов договор со НАТО. Како што изјави портпаролот на руското МНР Марија Захарова вчера за српската агенција Бета дека Русија ” истакнуваат дека Србија развива односи со НАТО”, но се надеваат дека “Белград ќе ја продолжи старата политика на неутралност”.