Историчарот Вјенцислав Ценчиќобјави книга, “Последна исповед на Тито”, дваесет години по неговата смрт, Тито или некој вид на политички тестамент, која фрла сосема нова слика на ликот и на делото на политичари кои оставија неизбришлива трага на политичката сцена на поранешна Југославија, објави Курир.
Книгата е составена од стенограмски белешки наславниот говор во Караѓорѓево во декември 1979 година и неговите разговори со Јосип Копинчиќ, кој многумина го сметаа за најзначаен југословенски разузнавачки офицер на сите времиња.
Делови на говорот се објавуваат на блогот Солонов полис.
“Јас бев против уставот од 1974 година! Јас бев против доделување на државност на покраините и делови на Уставот со кои се овозможи раздвојување на републиките на федерацијата без договор со другите републики, односно референдум во целата земја. И тогаш, и сега можам да повторам дека ова “зло” овие уставни права на покраината се со цел да се растури Југославија. Знаев дека безбедносната ситуација во Косово е лоша, но не знаев дека загриженоста на нашата република падна на толку ниско гранка.
Другари, морам да кажам, кога станува збор за Косово до сите кои гласаа за Уставот во 1974 година ќе бидат виновни за судбината на Југославија!
Размислував онака во себе и си реков: “. Па, стари, треба да се утврди за себе наследник” Мислев дека за тоа треба да се стави на хартија неколку млад, но искусен менаџер и решив за две имиња: Мика Трипало и Рато Дугањиќ. Пишувањјќи се сетив на Иво Лола Рибар, бидејќи секогаш ова во шега го кажував, и мислам дека тоа го реков пред Копиниќ, тоа ќе биде мојот наследник. Оваа информација “протечеа” за време на војната, па Хебранг се пронајде погоден и одлучи да се одмазди и го организира убиството на Лола.
За мојот наследник не сум разговарал со никого освен со Јованка и таа, како што тврде, на шега му рекла на Севан. Оваа информација веднаш “протече” до Владата и до Бевц.
Не, дури и правнуците нема да ни го простат задолжувањата! По усвојувањето на новиот Устав, Републиката со согласност на Федерацијата за минатата година и неколку месеци се позајмени над 10 милијарди долари, што е зло и неоправдана за земјата – рече Тито. Јас, како претседател на земјата, одбив да го потпишам овластувањето за задолжување на земјата, а Бакаеиќ како мојот заменик го потпиша.
Мене ме обвинуваат дека сум забранил да се оди на ослободувањето на логорот , кои тогаш го чуваа сто усташки – другарите, тој Вицков предлогне дојде до мене и јас сега се прашувам, каде што заврши. Јас се обвинувам себе си што до денес не сум бил во тој логор на смртта и да им се поклонам на на сенките на убиени. Сега се сетив на податоците кои вела дека Хебранг (Андреј) и Крајачиќ (Стево) се против славењето на Јасеновац. Па Стево изјави откривање на споменик во Јасеновац.
Како Претседател на Собранието тој не дојде на отворањето, но пристигна во Лиик и тоа пијан, бил на лов униформи и ја навредуваше српската делегација, викајќи: “Малку ве убивме”. За скандалот порака добив од Пуцар (Ѓуро). Јас не бев лут, но обезглаверн по испадот на Стево. Многу пати сум се прашувам зошто не ги расветливмеи овие глупости на Стево. Имам впечаток дека од него и во Хрватска се плашати. Ако сакав да се одговори, тој се брани со Јованка.
Голи оток го создаде Кардељ, тој предложи дека сите оние кои не гласаа за резолуцијата на изолиран остров. Помош на предлогот му даде Аугусинчичи Стево (Крајачиќ), кога тие зборуваа за Голи Оток, веле има добар камен кој ќе му служи на Аугустинчиќ во правењето на скулптури. И така на состанокот на Политбирото, кога се зборуваше за изолација на уапсените, Кардељ предложи Голи оток како најдобро решение.
Од двете страни на патот тие биле пречекувани итепани со каиши и стапови, и овие “Словенците” ми одговори вика: “Не не тепајте”
Тие не беа Словенци, веќе Босанците, но личани кој работеле во Словенија. Своите инфорбировци ги прогласија за луди, особено ако тоа беше образован кадар. Значи Едо така ја “бранеше” Партијата Југославија и Словенија. Бидејќи поради Голи Оток, дури и не ја доби Нобеловата награда за мир, иако повеќе од сто политичари во светот ја предложија “.