Москва ја потврди својата контрола во Крим, поставувајќи надвор од законот татарско законодавство што се спротивставуваше на анексија на регионот од страна на Русија од 2014 година
Заедно со руските воени провокации против силите на НАТО во и околу Прибалтикот, овој чекор изгледа ги потврди набљудувањата на западни аналитичари кои тврдат дека кај Владимир Путин растечката агресивна Русија е решена да доминира над своите соседи и да ја загрозува Европа. Лидерите во Москва, сепак, раскажуваат друга приказна. За нив Русија е оштетената Тие тврдат дека САД не успеале да го задржат ветување дека НАТО нема да се прошири во Источна Европа, трансакција направена за време на преговорите во 1990 година меѓу Западот и Советскиот Сојуз за обединувањето на Германија. Од оваа гледна точка, Русија е принудена да го спречи походот на НАТО кон исток како прашање на самоодбрана. Западот енергично протестираше дека таков договор никогаш не бил склучен. Сепак стотици белешки, извештаи од состаноци и копии од американски архиви покажаа друго. Иако она што откриваат документите, не е доволно за да биде направен Путин како светец, тоа претпоставува дека дијагнозата на граблива Русија не е сосема фер.
Стабилноста на Европа може да зависи токму толку од желбата на Западот за да ја смири Русија за границите на НАТО, како на одвраќање на авантуризмот на Москва. Откако Берлинскиот ѕид падна, регионалниот ред во Европа зависи од тоа дали обединета Германија ќе го решите со САД (и НАТО), Советскиот Сојуз (и Варшавскиот пакт) или кон ниту еден од двајцата. Политичарите во администрацијата на Џорџ Буш одлучија во почетокот на 1990 година, дека НАТО треба да вклучи новоформираната германска република. ќ
Во почетокот на февруари 1990 година американските лидери направија предлог на Советите. Според стенографија од средбата во Москва на 9 февруари тогашниот државен секретар на САД Џејмс Бејкер предложил во замена за соработка за Германија, дека САД може да дадат “железни гаранции” дека НАТО нема да се проширува “ни со еден инч на исток.” Помалку од една недела подоцна претседателот на СССР Михаил Горбачов се согласи да започне разговори за повторно обединување. Неофицијална зделка беше договорена, но од сите докази беше јасна шемата Тантал за тантал: Горбачов се согласил со влегувањето во западните редови на Германија и САД ќе го ограничат проширувањето на НАТО. Независно од тоа големите сили ретко се со врзани раце. Во внатрешни меморандуми и белешки американски политичари наскоро сфаќаат дека отфрлањето на проширувањето на НАТО можеби не одговара најдобро на интересите на САД. На крајот на февруари Буш и неговите советници решаваат да ја оставаат вратата отворена. По разгледување на прашањето со западногерманската канцелар Хелмут Кол на 24-25 февруари, САД даваат на поранешната Источна Германија “специјален воен статус”, ограничувајќи го бројот на војниците на НАТО, кои можат да бидат распоредени таму за разлика од Советскиот Сојуз. Надвор од тоа, сепак, разговорите за ограничување и дофат на НАТО, испаднаа од дипломатските разговори. Во меѓувреме, во март 1990 година, вработените на Стејт департментот го советувале Бејкер дека НАТО може да помогне за организирањето на Источна Европа во орбитата на САД; кон октомври американските политичари сметаа дали и кога (така гласи белешка на Советот за национална безбедност (СНС)) да “поднесат сигнал на новите демократии од Источна Европа, дека НАТО е подготвен да размислува за нивното идно членство”.
Во исто време, сепак, се чини дека Американците се уште се обидуваат да ги убедат Русите дека нивната загриженост за НАТО ќе биде поучтива. Бејкер вети во Москва на 18 мај 1990 година, дека САД ќе соработуваат со Советскиот Сојуз во “развојот на нова Европа”. А во јуни, според точките развиена од СНС, Буш им вели на советските лидери дека САД бараат “нова, инклузивна Европа”. Затоа не е изненадувачки дека Русија беше лута, кога во средината на 90-тите започна објавувањето на членството во НАТО на Полска, Унгарија, Чешка, Балтичките земји и други. Борис Елцин, Дмитриј Медведев и самиот Горбачов протестираат како во официјални, така и по приватни канали дека САД ги прекршуваат договорот за неразширување. Кога НАТО почна да гледа уште на исток, кон Украина и Грузија, протестите се претворија во отворена агресија и ѕвечкање на оружје. Проширувањето на чадорот на НАТО не ја оправдува борбеност на Путин или неговата инвазијата на Украина и Грузија. Сепак доказите покажуваат дека протестите на Русија имаат смисла и дека американската политика придонела за сегашната тензија во Европа.
По помалку од два месеци западните лидери ќе се соберат во Варшава за самит на НАТО. Несомнено дискусиите ќе бидат фокусирани на напорите за спречување и одвраќање на рускиот авантуризам – вклучително и преку зголемување на распоредувањето на НАТО во Источна Европа и продлабочување на врските на пактот со Украина и Грузија. Такви чекори, сепак, само ќе ги зголемат руските описи на двуличността на САД. Наместо тоа земајќи ги предвид основниот извор на руските тревоги и повлекувањето на идното проширување на НАТО од дневниот ред , тука се закачени непријателството меѓу Русија и Западот. Исто како ветувањето од 1990 година НАТО да не биде проширен, помогна за ставање крај на Студената војна, така такво ветување денес може да помогне во оживувањето на американско-руските односи.
… ………
Објавенио во “Лос Анџелес тајмс” ,коментара Џошуа Ицковиц, специјалист за меѓународна безбедност во колеџ Дармут.