Со месеци Ангела Меркел изгледаше дека има гарантирано стабилни позиции во европската политика. Додека Дејвид Камерон, Матео Ренцио и Франсоа Оланд потонаа под гневот на лутите избирачи, германскиот канцелар вети дека ќе се бори за четврти мандат и изгледаше неизбежно дека ќе победи.
Тоа останува основното сценарио, додека Германија почнува да зема замав за парламентарните избори во септември 2017 година.
Но,еден од неколкуте гласови може да ја промени политичката сцена во Европа.
Нападот со камион против преполн со луѓе Божиќен пазар во срцето на поранешниот Западен Берлин во понеделникот потсети дека дури Меркел, најдолго владејачкиот европски лидер последниве години, е загрозена од настаните во пресрет на новата година.
Првичните извештаи покажуваат дека во нападот загинаа 12 и рани 48 лица, е извршен од 23-годишен имигрант од Пакистан, кој пристигнал во Германија пред една година со бранот бегалци, пречекани од Меркел со оптимистичка мантра “можеме да се справиме”.
Подоцна полицијата рече дека не е сигурна дека уапсениот го возел камионот.
Сигурно е, сепак дека кој и да е поврзан со нападот во Германија дури и во својот маглива начин со минатогодишниот бран бегалци, ќе се користи од противниците на Меркел, кои се обидуваат да ја дестабилизираат еден од водечките лидери на Европа.
“Нападот ќе ги разгори критиките против Ангела Меркел, против нејзината либерална нејзината политика кон мигрантите и придржувањето кон отворените врати. Тоа ќе покаже колку е нестабилна таа кога се упатува кон изборите следната година”, коментира Мужтаба Рахман од Eurasia Group.
Во првите коментари по нападот Меркел ги повика Германците да не подлегнуваат на стравот и рече дека земјата ќе најде сили да продолжи да живее “слободна, отворена и единствена”.
Но таа исто така навести за последиците по неа и за оние кои ги отворија раце за луѓето кои бегаат од војна и прогонот на Блискиот Исток. “Знам дека ќе биде исклучително тешко за сите нас да го носиме товарот, ако се потврди дека сторителот на овој чин е некој кој побарал заштита и азил во Германија.”
Алтернативата за Германија (AfD), формирана пред 3 години како опозиција на спасувачките пакети на еврозоната и се разви во антиимигрантска партија, побрза да ја обвини Меркел и нејзината политика.
“Атмосферата со која ваквите дејства се шират, беше беспрекорно и систематски увезена во последните 18 месеци. Ова не беше изолиран инцидент и нема да биде последен”, рече водачот на AfD Фрауке Петри.
Критичари од странство исто така, профитираа. Најџел Фараж, водечката политичка сила зад гласањето за Брекзит во јуни и повлекувањето на премиерот Дејвид Камерон, напиша на “Твитер”: “Страшни вести од Берлин, но не сум изненаден. Ваквите настани ќе се наследството од Меркел”.
Социолошкото истражување направено пред нападот во Берлин и распространето во вторникот покажа дека конзервативниот блок на Меркел би освоил на парламентарни избори 36% од гласовите. Тоа е со 14 поени поверќе од втората по популарност партија – социјалдемократите, и со 25 поени пред AfD.
Анкетата на списанието “Штерн” исто така, покажа дека денес 50% од Германците би гласале за нов мандат на Меркел. Лидерот на социјалдемократите Зигмар Габриел е со само 14% поддршка.
Иако со оваа солидна предност Меркел изјави дека следната година изборите ќе бидат “тешки, како никогаш досега”.
Советниците исто така предупредуваат да не се смета дека реизборот е загарантиран. Според нив има закани од напади, нови бранови бегалци и ризик Русија да се обиде да ја дестабилизира Меркел со лажни вести и хакерски кражби и ширење украдените информации низ медиумите, како што се случи во пресрет на претседателските избори во САД.
“Ништо не е сигурно”, рече минатиот месец пред “Ројтерс еден од најблиските нејзини советници.” Има многу време до изборите и многу работи може допрва да се случат “.
Меркел е сведок како во последната половина година Камерон и Ренци ја заложија политичката иднина со референдуми кои изгубија. Многу непопуларниот Оланд најави во декември дека нема да се кандидира за втор мандат. Во 2017 година во Холандија, Франција, Германија, а можеби и во Италија, ќе има избори.
Една од најголемите грижи на кругот на Меркел се критиките кон нејзината миграциска политика од партнерите од Баварија. Христијанско-социјалната унија (CSU) се заканува да раскине со нејзината партија, ако таа не прифати плафон за мигранти, дозволен во земјата секоја година.
Меркел одби да отстапи пред овој притисок, но се обидува да ги смири CSU со серија од реални и симболични гестови за намалување на миграцијата и зголемување на безбедноста. Овој месец таа поддржи и забраната за целосно покривање на лицето на жените муслиманки таму каде што тоа е можно во согласност со законот.
И покрај овие маслинови гранчиња и драстичното намалување на пристигнување – официјалните податоци покажуваат дека мигрантите се една третина од оние од 2015 година.
– Лидерот на CSU Хорст Зеехофер го засилува притисокот. Во вторникот, по нападот врз божиќниот чаршија, тој повторно рече: “Тоа им го должиме на жртвите, на нивните блиски и на сите Германци – да се преиспитаат реформиранирте политики за миграција и безбедност”.
Поголем проблем ќе биде ако сопствената партија на Меркел се сврти против неа. По нејзиниот реизбор за лидер на CDU во декември со речиси 90% од гласовите на делегатите, тоа изгледа малку веројатно.
Незадоволството на партиски функционери од пониските катови беше видливо во вторникот.
Но, додека традиционалните партии уживаат речиси 75% поддршка од гласачите и Меркел е со солидна предност за инает на сите противници, кои ќе се потпираат на се потребни повеќе несреќи како трагедијата од понеденик, за да истисне германскиот канцелар од нејзиниот пиедестал.