Ова е најсериозната криза во односите меѓу Србија и Западот од кога Александар Вучиќ е на чело на владата, вели аналитичарот за надворешна политика Бошко Јакшиќ.
Јакшиќ вели дека е очигледно дека до ваква промена дошло по неговото враќање од Москва Вучиќ.
Јакшиќ истакна дека Вучиќ неодамна доби голема поддршка од Запад и доби пофалби за интеграција во ЕУ, бидејќи преговора со Приштина, и покрај стагнацијата на реформите кои беа укажани од страна на меѓународните финансиски институции за да се консолидира, економската и финансиската ситуација во Србија …
Затоа Јакшиќ смета дека фактот што Вучиќ ја откажа посетата на САД има повеќе од сериозна причина.
“Во овој контекст, што се случи очигледно нешто боде во очи и тоа е сериозен повод што доведе до она што ми се чини дека е повеќе од сериозна криза во односите со Запад од кога Вуќчиќ е на власт”, рече тој во изјава за Танјуг.
Откажувањето на посетата, според него, е потврда дека работите се изострени.
“Се надевам дека соговорниците на двете страни се за отворање на преговори за излез од она што е несомнено е криза во односите”, рече тој.
Ако треба да се лоцира можната причина за ова нарушување во односите продолжува Јакшиќ, тогаш треба да се има на ум дека работите се многу полоши по враќањето на на Вучиќ во Москва.
“Од неговото враќање од Москва Вучиќ и оние дипломатски формулирани барања на Русија да очекува дека луѓето кои ќе ги бранат интересите на српско-рускиот сојуз и пријателство во новата влада, има дефект во односите со Западот”, вели Јакшиќ.
Имајќи го во предвид стратегијата на “ЕУ и Русија”, рече аналитичарот, очигледно е дека премиерот мора да се балансира.
“Ако тој избалансиран начин како што изгледа,е поголемо доближување до Русија, а потоа предизвика незадоволство и реакции на Западот. Но, ќе видиме во составот на новата влада како таа деликатна рамнотежа на моќта ќе може да се одржи и како таа формула, може да продолжи. Мислам дека оваа формула и ЕУ и Русија “е најсериозниот тест, откако е измислена”, вели аналитичарот.
Јакшиќ не е на мислење дека патот на Србија кон ЕУ не зависи од дневните можности или лични односи, туку дека ова е случај, без разлика колку да се каже дека зависи од широки ориентации и стратешки одлуки.
Тој, сепак, не е склон да ја потцени улогата на личните односи, и се истакнува дека ако продолжи конфронтација и не се најде решение, не може да се исклучи, на пример, да се одложи отворањето на поглавјата 23 и 24
Тоа зависи од тоа, додава тој, дали кризата во односите со Запад за решавање на иста брзина со која е создадена.
Запрашан дали тој смета дека Србија се соочува со многу барања од премногу партии, одговара на позиција во која што, каде и да се движи таа ќе добива сопки.
“Треба да се балансира позиција, ако се движи малку на една страна ќе добиете сопка на други. Секогаш подложен на критики од двете страни”, заклучува тој.
“Тоа е како средбите со американски и европски претставници кои се одложен”, изјави политичкиот аналитичар Душан Јањиќ, додавајќи дека тоа е подобро да се обратите за разговори по формирањето на новата српска влада и администрација во Соединетите Американски Држави.
Јањиќ, исто така, рече дека САД и Брисел нема што да сруши, Александар Вучиќ, бидејќи со тоа ќе “се фрли самата на стомак.”
“Многу европски земји и поголемиот дел од Европа сакаат да се види кој е на власт и тоа е многу подобро да се оди по формирањето на владата, покажуваат сите. Јас сум убеден, дела проевропската влада дека ќе продолжи, но она што најмногу ја загрижува ЕУ, се преговорите за Косово”, рече Јањиќ.
Соговорник е убеден дека Вучиќ ќе направи влада која е прореформска, поради тоа што вели дека е реално во клучните сектори, како што се вработување, инвестиции, надворешни односи, безбедност, европските преговори, Косово – ќе бидат луѓе на кои никој не се сомнева, а долго време се справуаат со истити проблеми.
Тој додаде дека во разговорите со американските официјални претставници нема да има ништо ново и дека “не е крај на светот” ако се чека денот на изборот на новата Администрацијата до ноември.
Очигледно е дека претседателот на Владата проценил дека има сериозни операции во земјата, иако разговорите во Вашингтон се важни, вели Јањиќ и верува дека приоритет му била дадена само составување на владаат.
Тој истакнува дека одлуката да се оди во Брисел подоцна добро, имајќи предвид дека на претстојниот министерски состанок на Европската комисија, и се чека не е лош став:
“ЕК се подготвува за состанок на министерско ниво и со тоа од различни земји на ЕУ се појави потсетници на достасаните обврски. Всушност не ново барање, но секој инсистира на еден од нивните сопствени и тоа е атмосфера која не е премногу добро да отидовме. Во моментов постојат важни билатерални односи, но не можат да го посетат сите 27 земји “, рече Јањиќ.
Изјава дека наамандатарот дека нема проблеми со ЕУ и САД Јањиќ се толкува како го да се повторуват ставот и политичка ориентација – дека европската интеграција останува стратешка посветеност и дека нема промена на овој начин.
“Тоа е важен момент во кој поради разни настани и написи во медиумите, изјави на политичари, па дури и од редовите на СНС, во смисла – каде Србија тоа ќе мислам дека оваа изјава дојде во вистинско време и дека тоа е потврда дека нема да се менува стратешка ориентација и да одат во ЕУ, и тоа е она што можете да направите со другите, Русија, Кина, арапските земји … “, рече Јањиќ.
Јањиќ вели дека нема намера САД и ЕУ за уништување на Вучиќ, но смета дека има намера тој да почне дае размислува за она што доаѓа следната година, како и за отворање на поглавјето 31 – усогласување на надворешната политика.
“Затоа овие насилни пораки и некои аналитичари. Дипломатските кругови се загрижени и се обидуваат да дознаат што беше договор со Путин. Оваа информација не се извлечена, а сепак е атракција. Сепак, тоа не е на главниот пат. Главниот пат е да се поддржи ЕУ и очекувањата да ги погледнете имињата на министрите и на составот на владата “, рече Јањиќ.
Целата приказна, Уривање државен удар, Балканска пролет, нестабилност, Јањиќ смета, се должи на некои отворени прашања, а едно од нив е силата на присуство на Русија тука, и што прави Србија со Кина.
“Ова е природна нервоза, сепак, не постои знак дека во Србија србија се прави некое “подземно “движење”, вели аналитичарот.
Кога го прашале зошто е потребно постојано да ја истакна посветеноста на Србија кон европската интеграција, Јањиќ вели дека има мандат да се има да се повтори неколку пати, бидејќи се случи тоа што луѓето дури и со лисјата им даде на различни извештаи.
“Имаше еден член кој е во секое време дејствуваше како портпарол на Министерството за одбрана на Русија. Ваквите изјави тој дал. За жал, ниту јавноста, ниту оние кои се надвор не верувам дека имаме развиена демократија и сите тие сметаат дека Вучиќ, кој контролира се. Ова е болено за државата, туку и за Вучиќ. Не е важно што некој вели дека, тој мора да се објасни “, рече Јањиќ.