Собранието останува посветено прашањето за попреченоста да биде вклучена во сите законодавни процеси, како и на подигнување на свеста за правата и потребите на лицата со хендикеп во нашата земја, рече генералната секретарка на Собранието Цветанка Ивановска во својот осврт низ годините, за се што направило Собранието во насока на унапредување на правата на овие лица.
Таа на денот по повод одбележувањето на 23 Септември – Меѓународниот ден на знаковните јазици, на тема „Анализа на практиките на парламентите во однос на заедницата со хендикеп“, посочи дека знаковниот јазик е природниот јазик на глувите лица, нивниот лингвистички идентитет и основно средство за комуникација.
–Податоците велат дека повеќе од 200 различни знаковни јазици кои се користат во светот, се мајчин јазик на повеќе од 70 милиони глуви лица ширум светот. Обединетите нации кон крајот на 2017 година го прогласија 23 септември како ден за подигање на свеста за значењето на знаковниот јазик како човеково право на глувите лица. Македонскиот знаковен јазик е признат како јазик и природно средство за комуникација на глувите лица и е уште едно културолошко јазично богатство кое заслужува внимание, рече Ивановска.
Пратеникот Јован Митрески, како претседавач на оваа Група потенцираше дека нејзината визија е општество во кое лицата со хендикеп ќе учествуваат како еднакви граѓани. Тој посочи дека во таа насока, организациите на лица со хендикеп, експертите со хендикеп и Собранието, следејќи ги принципите од Конвенцијата за правата налицата со хендикеп, треба заедно да работат.
Раководителот на Парламентарниот институт на Собранието, Златко Атанасов, информира дека имаат организирано тркалезни маси и јавни дебати со теми за правата, вклученоста и политичкото учество на лицата со хендикеп. Исто така, подготвени се едукативни постери на знаковен јазик и објавени образовни материјали на брајово писмо и во аудио формат.
-Од важност е и тоа што не постојат бариери за физички пристап во Собранието, рече Атанасов.
По иницијатива на Полио Плус – Движењето против хендикеп, во 2003 година во Собранието беше формирана Интерпартиската парламентарна група за правата на лицата со хендикеп, составена од пратеници од сите политички партии претставени во Собранието.
Полио Плус – Движењето против хендикеп ја има улогата на Технички комитет на ИППГ и е суштинскиот линк со останатите организации на лица со хендикеп, која алармира за недоследностите и можностите за информирање на пошироката јавност за да се иницира коригирање, прилагодување, надградување на законите кои ги носи Собранието.
Елена Кочоска од Полио плус изврши презентација на „Анализата на практиките на парламентите во однос на заедницата со хендикеп“, подготвена од Полио плус и Парламентарниот институт.
-Оваа анализа има за цел да даде компаративен приказ на практиките на парламентите во неколку земји во насока на согледување на состојбата и на практиките кои постојат кај нас и во светот за спроведувањето на дел од одредбите од Конвенцијата од страна на парламентите. Приказот на состојбата во тие парламенти е проследен со заклучоци и препораки што се значајни за ефективна имплементација на Конвенцијата во нашето Собрание и Парламентарниот институт. Спроведувањето на препораките ќе придонесе Парламентот да стане инклузивен законодавен дом кој ќе ги претставува, застапува, промовира, но и ги штити правата на сите граѓани со и без хендикеп, рече Кочовска.
Б.Т.