Палестинскиот претседател Махмуд Абас беше еден од првите арапски лидери, кои ја поздрави победата на Доналд Трамп. Но, според аналитичарите, новиот претседател на САД може да ги поремети аспирациите на Палестинската автономија – на радост на Израел, информираа “Ројтерс”.
Десниот израелски премиер Бенјамин Нетанјаху изрази уверување дека заедно со Трамп можат да работат и да ги подигнат “кон нови височини” билатералните односи. Администрацијата на Нетанјаху најави дека во телефонски разговор го поканил Трамп да ја посети земјата.
За возврат Абас можеби има надеж дека Трамп ќе сврти нова страница во односот на САД кон Блискиот Исток.
“Абас го поздравува американскиот претседател Доналд Трамп и неговата победа односно се надева дека за време на неговиот мандат може да биде постигнат мир”, гласеше официјалното соопштение.
Оваа идеја, сепак може да биде измамена
За време на кампањата милијардерот ги освои симпатии на Израел со ветувањето да ја премести американската амбасада од Тел Авив во Ерусалим – де факто признавање на античкиот град за израелска престолнина.
Иако такво ветување да е дадена од страна на многу кандидати за претседател на САД, Трамп е лидер во кое тоа може и да се случи. Покрај тоа, тој најверојатно ќе ја има поддршката на претежно Републиканската партија и Конгресот.
Ако новиот претседател навистина го направи овој чекор, тоа ќе ги избрише со децении дипломатските напори, поради кои статусот на Ерусалим се уште не е финализиран – додека не биде потпишан договор меѓу Израелците и Палестинците, кои сакаат источниот дел на градот да е главен град на нивната држава, вклучувајќи Западниот брег и појасот Газа.
Нетанјаху, кој имаше тешки односи со Обама, излезе со соопштение во кое го поздравува Трамп и го нарекува “вистински пријател на Израел”.
Поддржани од САД мировни преговори меѓу Израел и Палестинската автономија претрпеа неуспех во 2014 година.
Министерот за образование на еврејската земја Нафта Бенет, лидер на крајната десница, која ја поддржува изградбата на израелски населби и се спротивставува на независноста на палестинската автономија, прилично на јасен начин укажа што ќе биде одраз на победата на Трамп за регионот.
“Ерата на палестинската држава заврши”, гласеше распространетата изјава.
Урнисани надежите?
Пред националните стремежи на Палестинците и без друго веќе има сериозни тешкотии од две причини: поделбата меѓу партијата “Фатах” на Абас и групата “Хамас”, како и обемот на градежните работи на израелски населби во Западниот Брег и Источен Ерусалим, кои постепено одземат дел од територијата предвидена за палестинскаа држава.
Израел ги окупираше и двата регионот по Шестдневната војна во 1967 година. Во моментов околу 350.000 израелски доселеници живеат во Западниот Брег, а други 250.000 – во Источен Ерусалим. Палестинското население на Западниот Брег е 2,8 милиони луѓе, а во Источен Ерусалим – 300.000 луѓе.
Израелски аналитичари сметаат дека со Трамп САД нема да имаат таков притисок за прекин на градежните работи. Тоа значи дека бројот на доселениците таму ќе може да се зголемува без да бидат провери и на тој начин се создава можност за создавање на две држави – цел на дипломатијата со многу години
“Палестинскиот народ не таи надеж дека смената на претседателот на САД значи и промена на политиката за палестинското прашање”, вели портпаролот на “Хамас” Сами Абу Зухри. “Оваа политика е постојана и пристрасна во корист на израелската окупација”.
Џорџ Џекмен, претседателот на седиште во Рамалах Институт за демократски истражувања, смета дека е можно Трамп да ги изненади сите, бидејќи неговите политички идеи, особено што се однесува до Блискиот Исток, во моментов се нејасни. Ова може да биде како позитивно, така и негативна појава. Но од гледна точка на Палестинците насоката е прилично негативна.
“Победата на Трамп е како зло пророштво за палестинските политичари”, објаснува во седиштето во Газа политички аналитичар Аднан Абу Амер.
“Новиот претседател може да се обиде да го маргинализира израелско-палестинското прашање и да се насочи кон други проблеми, како Сирија, Ирак и Иран. Тоа е она што сакаат во Израел и од што се плашат во Палестинската автономија”.
Министерот за надворешни работи на Палестинската автономија Ријад ал-Малики коментира дека е изненаден од исходот на изборите во САД.
“Обично сме сведоци на голема разлика помеѓу изборните ветувања и активности на лицето, кое станало претседател”, рече тој. “Првиот говор и неговите први чекори ќе дадат појасна слика за намерите”.