Специјалниот пратеник Стив Виткоф и претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, разговараа за плановите Вашингтон значително да ја зголеми својата улога во обезбедувањето хуманитарна помош за Газа во понеделник вечерта во Белата куќа, дозна порталот Аксиос од двајца американски и еден израелски функционер.
Иницијативата доаѓа во време кога преговорите за прекин на огнот се во прекин, а израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху разгледува значително проширување на воената операција во Газа. Функционерите во администрацијата на претседателот Трамп изразија загриженост за можно влошување на крвопролевањето, но досега јавно не изразија силно противење на таков тек.
Американските претставници наведуваат дека е одлучено САД да „преземат“ хуманитарни напори во Газа затоа што Израел, тврдат тие, не одговорил соодветно на растечките потреби. Планот што Трамп го објави минатата недела сè уште не е финализиран, но е јасно дека Вашингтон ќе игра клучна улога во ублажувањето на страдањата на населението.
„Проблемот со гладот во Газа станува сè посериозен. На претседателот Трамп не му се допаѓа тоа. Тој не сака бебињата да гладуваат. Тој сака мајките да можат да ги дојат своите деца. Тој станува опседнат со ова прашање“, рече еден американски функционер.
Неволно раководство на САД
Иако планот не е конечен, се претпоставува дека САД ќе ги координираат активностите со земјите од Заливот, како што е Катар, кои ќе финансираат дел од помошта, додека Јордан и Египет ќе бидат вклучени во логистиката. Белата куќа сè уште не ги коментирала овие обвинувања.
Сепак, како што тврди еден извор од администрацијата, претседателот Трамп не е воодушевен од идејата САД да преземат водечка улога, но верува дека „нема друг излез“.
„Претседателот не сака САД да бидат единствената земја што фрла пари на овој проблем. Тоа е глобално прашање. Затоа им зададе задача на Виткоф и на другите да се погрижат нашите европски и арапски партнери да преземат дел од одговорноста“, додаде друг функционер.
Според американските и израелските функционери, Израел ја поддржува зголемената вклученост на САД. Израелски извор потврди дека Вашингтон планира да ја преземе водечката улога во решавањето на хуманитарното прашање со цел да се зголеми нивото на помош што стигнува до Газа.
„Тие ќе потрошат многу пари за да ни помогнат значително да ја подобриме хуманитарната ситуација, така што таа повеќе нема да биде проблем“, рече истиот извор.
Проширувањето на конфликтот ги загрозува плановите на Трамп
Сепак, расте внатрешната загриженост околу планот на Нетанјаху за проширување на војната, вклучително и можна целосна окупација на Газа – во време кога се верува дека сè уште има заложници во некои области.
Израелскиот премиер зборуваше за оваа можност минатата недела за време на посетата на Стив Виткоф, а тоа е и тема на дискусија со Белата куќа оваа недела. Иако израелските претставници велат дека се „целосно усогласени“ со Вашингтон, претседателот Трамп во вторникот избегна директно да одговори на прашањето за целосна окупација на Газа, велејќи само: „Навистина не можам да кажам. Најмногу ќе зависи од Израел“.
Високи израелски воени претставници, вклучувајќи го и началникот на Генералштабот на ИДФ, генерал Ејал Замир, го предупредија Нетанјаху дека таквата операција би можела да ги загрози заложниците и да резултира со израелска воена власт над два милиони Палестинци.
И покрај предупредувањата, се очекува безбедносниот кабинет на Израел да одобри план за целосна окупација на Газа во четврток. Израелски претставник тврди дека Нетанјаху сака „да ги ослободи заложниците преку воен пораз на Хамас“, бидејќи верува дека „Хамас не е заинтересиран за договор“.
Во исто време, хуманитарната помош ќе продолжи да се доставува до неборбените зони и, доколку е можно, до области надвор од контролата на Хамас.
И додека претседателот Трамп се обидува да ги позиционира САД како клучен хуманитарен актер во Газа, воените планови на Нетанјаху би можеле да ги поткопаат тие напори. Хуманитарната криза се влошува од ден на ден и е јасно дека решението нема да дојде без големи политички одлуки – и во Вашингтон и во Тел Авив.