Единствениот жив роднина на познатиот научник се сеќава на својот дедо: Наследник на познатата лоза, но кога ќе умрам таа крвна лоза засекогаш ќе се прекине.
Во раното детство Никола Тесла за мене беше само чичко. Сите знаевме за неговата репутација и достигнувања, но тоа воопшто не се разговараше во семејството за време на вечерите. Понекогаш татко ми раскажува за нивните разговори, но за нас тоа е Никола, а на маса се зборува само за лични, семејни прашања – вели за Новости, Вилијам Тербо (85), единствениот жив роднина на Тесла.
Овој витален старец за неколку дена ќе престојува во Белград, каде го промовира документарниот филм на Џозеф Сикорски “Кула луѓе” за неговиот познат предок, кој ќе има премиера на 6 април во Сава центар.
Внукот на најстарата сестра на Тесла Ангелина гордо истакнува дека со српскиот научник дели четвртина од крвта, а потоа, за жал, додаде:
„Јас сум единствениот наследник на познатата лоза и веројатно последниот жив човек, кој се состанал со научник. Кога ќе умрам, ќе биде запрено тоа!
Значи Tербо (српски Трбојевиќ) во последните четири децении се чувствува како “нивната должност да го чува, ја нагласи и понатаму да го промовира името и личноста на Никола Тесла”.
Со радост, но исто така и со тага, ни ја раскажува приказната на последната средба со неговиот дедо кога имал девет години, го посети со својата мајка во “Њујоркер”.
– По одмор на брегот на Њу Џерси, ние поминаа неколку дена во Њујорк. Се сеќавам дека мајка ми облече да излеземе во некогаш популарниот Радио Сити Театарот, и кога ќе излезе од хотелот ме информираше дека одиме да го посетите вујко на татко ми. Денес, можеби, звучи смешно, но јас се сеќавам дека јас воопшто не бев среќен за оваа посета, бидејќи како дете ми беше забавата во преден план.
Неколку години подоцна, Teрбо слушав приказни за Тесла како ексцентричен научник, се сврте, воздржан во кои се занимаваат со други луѓе, особено кај децата. Неговите спомени и семејство приказни кажуваат друга приказна.
– Јас очекував класично ракување и јас бев изненаден кога Тесла ме прегрна и бакна. Како дете, јас не сум бил премногу заинтересиран за возрасните разговор и не се зборува многу. Се сеќавам дека мајка ми се загрижени дека ќе јадат добро, имате пари, дека тој гледа некој. Нашата посета траеше околу половина час.
Во подоцнежните години, Teрбо, вели , тој открил подлабоко значење на оваа средба. Тој, како и неговиот дедо како дете го загубија својот постар брат.
– Верувам дека гледајќи во мене, тој се потсети нанеговиот рани починат брат, а тоа се покажува неговата понежниот страна сакаше да ми покаже дека ние ја делиме истата судбина.
Сите во семејството и анегдоти и приказни за Тесла, Тербо ги слушаше “на раце” од неговиот татко Никола Трбојевиќ.
– Како инженер, татко ми доживеа светска награда за пронајдок , неодминлив елемент во автомобилската индустрија. Во разговорите и интервјуата, двајцата зборуваа за градежните работи, како и семејни прашања.
Teрбо верува дека неговиот татко и чичко делат повеќе заедничко отколку само имиња и интерес за науката.
– Иако меѓу нив имаше 30 години разлика, како што момчињата биле израснати во сличен начин, и татковците биле православни свештеници, кои достигнувале височина, атлетски, присуствуваа слично училиште, и работел кратко во Будимпешта, пред да замине за Америка.
Двете често се препорачува едни со други, но, исто така, го посети. Teрбо откри дека во една од конверзациите се зборувало за жените.
– Мајката на овие денови се жалат дека таткото го занемарува во неговата работа, и Тесла е татко ми рече дека жените и пронајдоците се “полно работно време” и дека тоа е невозможно да се имаат и двете.
За семејството маса Трбојевиќ зборуваше за уште еден познат српски научник, Мајкл Пупин, кој бил пријател на семејството. Во таква средина, тоа е сосема логично дека младиот Вилијам тербо да стане – инженер!
По успешна кариера, во која тој работел на проекти оружје означени како “строго доверливо”, овој харизматичен старец неуморно ја обиколи светот зборува за Тесла и неговото место во историјата.
– Тој е еден од 13-те апостоли на науката, и како таква е признаена низ целиот свет. Неговиот углед меѓу научниците никогаш не била доведена во прашање – заклучува Тербо.
ЕНЕРГЕТИКА, како воздухот
Промовирање на личноста и достигнувањата на неговата славни предци Вилијам Teрбо текот на последните четири децении има дадено сто интервјуа, учествувал во разни конференции во чест на Тесла, тој е соговорник во десетина филмови и документарни проекти, но, сепак, се издвои на последното достигнување Џозеф Сикорски.
– “Кула луѓе” истражува минатото, сегашноста и иднината на единствениот преживеан за лабораторијата на Тесла на Лонг Ајленд и се занимава со неговата идеја за безжичен моќ. Ова не е фикција, но биографски филм со многу реални и сериозни информации за човекот чија визија беше да се “енергија треба да биде како воздух – се достапни за секого”