ЕвропаСлајдер

📷📽️ Што значи огромниот договор што денеска го потпишаа Индија и ЕУ?

По речиси две децении преговори, неуспеси и дипломатски препирки, Европската Унија и Индија го финализираа договорот за слободна трговија (FTA) што аналитичарите веќе го нарекуваат „економски шок на деценијата“.

од Vladimir Zorba
35 прегледи Фото: Х/Принтскрин/Антонио Кошта

По речиси две децении преговори, неуспеси и дипломатски препирки, Европската Унија и Индија го финализираа договорот за слободна трговија (FTA) што аналитичарите веќе го нарекуваат „економски шок на деценијата“.

Во време кога глобалната трговија се урива под притисок на царините и тензиите на Трамп со Кина, алијансата ги поврзува пазарите на вкупно 2 милијарди луѓе и економиите што сочинуваат една четвртина од глобалниот БДП.

„Европската Унија и Индија денес пишуваат историја, продлабочувајќи го партнерството меѓу најголемите демократии во светот. Создадовме зона на слободна трговија за две милијарди луѓе, со значителни економски придобивки за двете страни“, рече претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, додавајќи дека „соработката заснована на јасни правила продолжува да дава одлични резултати“.

Кои се најважните промени?

Индија долго време е позната како еден од најзаштитените пазари во светот, со царини што надминуваат 100% во некои сектори (како што се автомобилите). Новиот договор носи радикални промени.

Договорот ќе има големо влијание врз автомобилската индустрија. Царините за европските автомобили постепено се намалуваат од 110% на само 10%, отворајќи им ја вратата на европските гиганти како што се Фолксваген, БМВ и Мерцедес конечно да влезат на третиот најголем пазар на автомобили во светот во поголем обем.

Исто така, има големи промени во технолошкиот сектор, при што царините за машини и електрична опрема, кои претходно изнесуваа до 44%, паѓаат на нула. За ЕУ, ова значи годишни заштеди од околу 4 милијарди евра само во трошоци за царини.

Спогодбата влијае и на земјоделството и на „премиум“ производите. Европските вина, сирења, маслиново масло и чоколади ќе стигнат до средната класа на Индија, која брои стотици милиони луѓе.

Комесарот на ЕУ за трговија, Марош Шефчовиќ, изјави дека овој договор докажува дека „трговијата за взаемна корист е реална“, нагласувајќи дека приоритет сега е да се обезбеди компаниите „што е можно поскоро да ги почувствуваат конкретните придобивки“.

Земјоделството може да дише

Земјоделството долго време е најчувствителната точка во преговорите меѓу ЕУ и Индија. Сегашните индиски царини за земјоделско-прехранбени производи се во просек 36% и можат да достигнат до 150%, ефикасно прекинувајќи го пристапот за многу европски извозници.

Поради екстремно високите царини, извозот на земјоделско-прехранбени производи од ЕУ во Индија вредеше само 1,3 милијарди евра во 2024 година, што претставува само 0,6% од вкупната глобална трговија на ЕУ во овој сектор.

Благодарение на новиот трговски договор, европските производи со висока вредност – од маслиново масло и вино до слатки – ќе добијат значителен пристап до индискиот пазар, каде што средната класа брзо се шири.

„Со овој договор, европските вина, жестоки пијалоци, пива, маслиново масло, кондиторски производи и други производи ќе уживаат преференцијален пристап до брзорастечкиот индиски пазар“, рече Кристоф Хансен, комесар на ЕУ за земјоделство и храна.

Важно е да се напомене дека чувствителните сектори како што се говедското, пилешкото, оризот и шеќерот се исклучени од процесот на либерализација за да се заштитат европските земјоделци. Како и во секој трговски договор, нашите високи стандарди за безбедност на храната се целосно одржувани. Нема преговори за безбедноста на потрошувачите во ЕУ“, додаде Хансен.

Што увезува ЕУ од Индија?

Според податоците од порталот ITC Trademap.org, ЕУ увезла стока од Индија во вкупна вредност од 89,8 милијарди евра во 2024 година. Најголемата единечна увозна категорија била електрична машинерија и опрема, вклучувајќи опрема за снимање звук и телевизија, со вредност од 13,4 милијарди евра.

По нив следат органските хемикалии, кои достигнале износ од 11,9 милијарди евра. Увозот на машини и механички уреди, кој вклучува и нуклеарни реактори и котли, изнесуваше вкупно 8,6 милијарди евра, додека испораките на железо и челик беа во вредност од 6,2 милијарди евра.

Фармацевтските производи учествуваа со 4,7 милијарди евра увоз, додека текстилниот сектор остана значаен со увоз на облека и модни додатоци во вредност од 3,6 милијарди евра.

Влијание врз услужниот сектор и малите бизниси

Покрај намалувањето на царините за стоки, договорот за слободна трговија меѓу ЕУ и Индија претставува значаен чекор напред во либерализацијата на услугите, сектор кој традиционално беше строго заштитен во трговската политика на Индија.

Обврските преземени од Индија како дел од овој договор се најамбициозните досега и ги надминуваат концесиите дадени на партнери како што се Обединетото Кралство и Австралија.

Европските компании ќе добијат попредвидлив пристап до клучните сектори, вклучувајќи ги финансиските услуги, поморскиот транспорт и професионалните услуги, со појасни правила за лиценцирање, локално присуство и барања за структури на управување.

Според Европската комисија, извозот на услуги од ЕУ во Индија достигна 26 милијарди евра во 2024 година, а се очекува овој број значително да порасне според новите услови за пристап до пазарот.

За малите и средните претпријатија, договорот е дизајниран да ги отстрани структурните недостатоци што често ги спречуваат помалите компании да ги искористат предностите на трговските договори, објавува Euronews.

Специјално поглавје посветено на малите и средните претпријатија ќе обезбеди овие компании да го претворат договорот во вистински комерцијални можности. Двете страни ќе воспостават контакт точки и заедничка дигитална платформа што ќе обезбеди јасни и ажурирани информации за царинските давачки, царинските процедури и барањата за влез на пазарот.

„Ова е клучен дел од стратегијата за намалување на зависноста од Кина“

Аналитичарите го гледаат договорот не само низ економска призма, туку и геополитички. Гунтрам Волф, виш соработник во тинк-тенкот Bruegel, нагласува дека за ЕУ ​​овој договор е клучен дел од „de-risking“ стратегијата, односно намалување на зависноста од Кина. Волф тврди дека Европа повеќе не може да седи на две столчиња и дека Индија е единствениот логичен партнер што може да обезбеди противтежа на доминацијата на Кина во синџирите на снабдување.

Аналитичарите на Goldman Sachs предвидуваат дека Индија ќе стане втора најголема економија во светот до 2075 година. Во овој контекст, Валдис Домбровскис, комесарот за трговија на ЕУ, нагласува дека без овој договор, европските компании би биле „исклучени“ од најбрзо растечкиот потрошувачки пазар на планетата.

Федерацијата на индиски извозни организации (FIEO) вели дека инвестициската обврска од 100 милијарди долари (во рамките на моделот на ЕФТА-Индија што го следи ЕУ) е „без преседан“ и служи како правна гаранција за европските инвеститори што не постоела претходно.

Фото: Х/Француска амбасада во Индија

Што е следно?

Договорот сега чека правен преглед и превод на сите официјални јазици на Европската Унија.

Потоа, Европската комисија ќе го достави до Советот и Европскиот парламент за одобрување, додека Индија мора истовремено да го заврши домашниот процес на ратификација. Откако двете страни ќе го ратификуваат, договорот ќе стапи во сила, со постепено намалување на тарифите и регулаторни одредби во период до десет години.

Комисијата предвидува дека договорот би можел да го удвои извозот на ЕУ во Индија до 2032 година, поддржувајќи работни места во производството, земјоделството и услугите. Во ерата на фрагментирана трговија и растечки протекционизам, договорот претставува долгорочна инвестиција во отвореност и економски раст заснован на подлабоки врски меѓу двете најголеми демократии во светот.