Европската унија би можела да замрзне заеми и грантови во вредност од 1,6 милијарди евра за Србија откако Белград донесе закони што „ја поткопуваат довербата“ во посветеноста на земјата на владеењето на правото, изјави комесарката за проширување на ЕУ, Марта Кос, цитирана од Ројтерс.
Реформите насочени кон децентрализација на судството стапија во сила оваа недела, но предизвикаа критики од судиите и обвинителите кои велат дека промените ја зголемуваат моќта на претседателот Александар Вучиќ, ја ослабуваат борбата против организираниот криминал и ги поткопуваат напорите на Србија за пристапување кон ЕУ, забележа агенцијата.
„Овие промени ја поткопуваат довербата. Станува сè потешко за оние во Брисел кои се подготвени да продолжат со Србија да ја бранат својата позиција“, изјави комесарката за проширување на ЕУ, Марта Кос, во коментарите испратени по е-пошта до Ројтерс доцна во четвртокот.
Кос рече дека Европската комисија го разгледува финансирањето за Србија во рамките на Планот за раст на ЕУ за Западен Балкан, кој има за цел да го усогласи регионот со правилата на ЕУ и на крајот да ги прими земјите како Србија во блокот. На Србија ѝ се доделени 1,6 милијарди евра во заеми и грантови во рамките на програмата, потсетува Ројтерс.
„Овие средства се поврзани со предуслови поврзани со владеењето на правото“, рече европскиот комесар.
Србија започна формални преговори за пристапување во ЕУ во 2014 година, но широко распространетата корупција и слабите институции го забавија процесот, истакнува Ројтерс.
Судските реформи вклучуваат ограничување на мандатот на главните обвинители и давање поголеми овластувања на претседателите на судовите над судиите. Критичарите стравуваат дека реформите ќе ја поткопаат независноста на судиите и ќе ги загрозат случаите на корупција на високо ниво што ги води Обвинителството за организиран криминал.
Владата не одговори веднаш на барањето за коментар, објави Ројтерс.
Министерството за правда соопшти дека новите закони ќе го направат судскиот систем поефикасен со поедноставување на процесот на донесување одлуки.
По негативната реакција, Србија побара мислење од Венецијанската комисија, група експерти за уставно право во Советот на Европа.
„Откако ќе се издаде мислењето, очекуваме овие закони да бидат соодветно ревидирани и на инклузивен начин“, рече Кос.