Грција денеска гласа дали да прифати повеќе штедење во замена за меѓународната помош на референдум, кој пак најверојатно ќе утврди и дали земјата ќе ја напушти еврозоната по седум години тешка економска болка.
Во позадината на затворените банки и заканите за финансиски апокалипсата, резултатите од гласањето се премногу тешки за предвидување и може да не доведат до јасен мандат за преговори, кој доверителите на Атина очекуваат.Грците кои се поделени по прашањето дали да се прифати предлогот на доверителите што премиерот Алексис Ципрас го нарече “понижување” и ги повика луѓето да го отфрлат. Инвеститорите и европските политичари велат дека отфрлањето ќе ја стави Грција на патот кон излегувањето од еврозоната, дестабилизација на глобалната економија и финансиските пазари. “Во неделата сите ние треба да испратиме порака на демократија и достоинство на светот”, рече Ципрас пред десетици илјади Грци учествувале во демонстрации во поддршка на негативното гласање пред изборната кампања да заврши.
https://youtu.be/NjtHaxtEJ-o
Гласањето дали да прифатат повеќе даноци и да се намалат пензиите би довело до несогласувања во секој народ, дури и во најдобрите времиња. А во Грција, изборот треба да биде направен од едни лути и исцрпени граѓани кои, по пет години на сурови штедење, се сретнаа и пред неделата на контрола врз капиталот наметнат за да се спречи колапсот на финансискиот систем на земјата. Пензионерите, ги ставија под опсада банките, за да земат пензии, но останааа со празни раце и со солзи на очите, се претворија во симбол на драматичниот пад на нацијата во последните десет години.
Пред единаесет години, во раните утрински часови на 5 јули 2004 година, Грците излегоа на улиците, обединети во чест на победата на нивната земја на Европското фудбалско. Денес Грција е поделена и уплашена што не и се случило речиси никогаш.
“Има атмосфера на страв. Едноставно се чувствува” вели ели Сарафијанос Јоргос, 60-годишен учител во Атина, кој вели дека ќе гласа за поддршка на предлозите на доверителите. Избирачките отвораат во 07:00 часот по локално време и ќе ги затворат во 19:00. Речиси 10 милиони Грци ќе имаат право на глас. Првите официјални прогнози се очекуваат во 21:00 часот. Четири анкети на јавното мислење, објавени во петокот, покажаа незначителна предност за оние кои ќе гласаат со “да”. Петтата даде победата на гласовите со “не”. Сите се сепак во рамките на дозволената грешка.
Вознемирените Грци, кои ќе гласаат со “Да” се на мислење дека на Грција и била претставена неправедна зделка, но можноста за колапс на банките и враќање на старата драхма што е полошо. Оние кои ветуваат да гласаат со “не” на зголемувањето на даноците и намалувањето на пензиите, во замена за повеќе кредити, се на мислење дека Грција не може да си дозволи повеќе штедење кои ги оставиле еден на секој четворица без работа. Тие се согласуваат со Ципрас дека Европа ја “уцени” Грција. “Како Гркинка, јас има проблем со тоа и од оние кои ќе гласаат со” Да “поради стравот од напуштање на еврото. Тие сакаат да прифатиме бескрајно ропство. Јас сум навредена “, вели Тенекиду Ермон, 54-годишна наставничка.
Кошмарните резултати
Грците се загрозени од поголема финансиска и политичка нестабилност во наредните денови и недели. “Уште повеќе раната оставка на Алексис Ципрас е поверојатна отколку Grexit”, пишува Волфганг Пико од Teneo Intelligence. “Без оглед на исходот во неделата, значителните нивоа на политичката нестабилност ќе останат”, додава тој. Министерот за финансии, Јанис Варуфакис вети во пресрет на гласањето, дека европските кредитори веднаш ќе мора да и обезбеди на Атина подобри услови вклучувајќи масовен отпис на долгот и помалку штедење, ако тие гласале со “не”. Министри и функционери од ЕУ предупредија дека ветувањето му е жестока илузија. Ако Грците гласаат “Да” за спасувачкиот план, Ципрас и Варуфакис се очекува да поднесат оставка – тоа за возврат ќе даде почеток на ново поглавје на неизвесност, додека политичките партии се обидуваат да состават нова влада на национално единство што да преговара со доверителите, додека не бидат произведени нови избори. Европските кредитори изјавија дека позитивното гласање ќе воскресне како и надежите за помош за Грција. Но контролата врз капиталот, како и одбивањето за исплата на долгот кон ММФ од минатата недела, ќе им наштетат на економските позиции на Грција и нејзината кредитоспособност , па новиот спасувачки пакет веројатно ќе доведе дури до построги услови од оние кои беа предложени минатата недела.
Ако Грците гласаат “Не”, тоа ќе донесе уште поголема неизвесност, како и изгледите за ненадеен финансиски колапс. Европските политичари отворено предупредија дека таков исход од гласањето ќе се смета како откажување од преговорите со доверителите и на крајот од еврото, оставајќи ја Грција да се грижат сами за себе без никаква реална перспектива за средствата со кои треба да се избегне банкрот. Многу ќе зависи од Европската централна банка, која ќе ја покаже во понеделникот наутро политиката за итната ликвидност, на која грчките кредитори се потпираат. ЕЦБ може да донесе одлука да ги замрзне ликвидноста или да ја запре целосно, ако Грците гласаат со “не”, или ако Атина последователно не реоткупи обврзници на ЕЦБ на 20 јули.Имало стравувања дека неубедливиот резултат од референдумот може да поднесе дополнителна конфузија и, евентуално, да доведе до бурни протести, отколку да испрати јасен сигнал за грчките намери. “Кошмарниот резултат ќе биде 51-49 отсто и во двете насоки”, вели висок германски претставник. “Шансите за тоа не се незначителни”, додава тој.