Репортажата е на Амбра Монтанари и Џовани Пиацезе од “Дојче Веле”
“Еднаш поминав за 2.400 евра само за еден ден. Цената обично оди меѓу 600 и 900 евра”, вели Асиф.
Седиме со него во градинката крај софиската џамија, каде што семејствата со ранци и пластични кеси се подготвуваат за пат, а Асиф ни раскажува својот живот како роб. 25-годишниот Авганистанец уште од минатата година пренесува илегални мигранти од Бугарија во Србија.
Трговијата со луѓе во Бугарија е секојдневие, но во текот на летото бизнисот станува особено поволно особено кога времето е убаво, а границата со Србија се поминува многу полесно. Затоа во текот на месеците кога британски тинејџери и руски туристи полнат плажите крај Црното Море, Асиф се пресели во Софија, за да изведува мигранти од Бугарија.
“Работам тука пет месеци, а потоа треба да се враќам во Италија. Таму обработува моето барање за азил, така што не можам да отсуствуваат од земјата подолго”, објаснува тој на совршен италијански.
Непријатна земја
За оваа работа го изнајмиле во Милано. На организаторите им требало човек кој зборува барем (еден од јазиците во Авганистан), бидејќи во моментов поголемиот дел од мигрантите кои минуваат низ Бугарија, се имено Авганистанци. Тие обично не сакаат да останат во Бугарија, која е назначена за една од најпознатите непријатни земји во Европа. Законите за правата на бегалците се многу строги, а ксенофобични групи постојано ги напаѓаат мигрантите.
Од друга страна маршрутата низ Бугарија е од најевтините за луѓето, кои тргнале кон Германија или Франција, каде се надеваат да најдат работа и подоцна да ги повлечат своите семејства.
И Асиф има семејство во Авганистан. Татко му и брат му се трговци на ткаенини. Кога бил на 14 година го испратиле да учи во Англија, а откако бил исфрлен од училиште, тргнал нелегално да ја обиколува Европа – со помош на пријателите, со кои се запознал во Сицилија и во Милано. “Заработувале некое време во Русија. Еднаш се судривме со некои луѓе. Така следните шест месеци ги поминав во затвор.”
Асиф се загледува и посредбата со погледие на колегите од другата страна на градинката. Комуницираат само со очи и суптилни гестови. Од време на време некој од нив се приближува и прашува што да прави.
Градинката е канцеларија на отворено: тука посредници собираат луѓе кои сакаат да влезат во Србија во текот на ноќта. Кога ќе дојде време, ги преземат со такси кон камионите. Бугарски возач ќе ги транспортира до српската граница, а оттаму натаму патот ќе им покажува GPS-от. Бугарските власти и граничната полиција добро знаат што се случува.
Друг посредник по име Билал редовно оди до кампот во “Воена рампата”. Таму го паркира црниот мерцедес пред портата, на 5 метри од полициски џип, каде гајле му е на полицаецот. Никој не му обрнува внимание – освен, се разбира, кандидатите за азил, кои сакаат да заминат на пат.
Просперитетен бизнис
Асиф и неговите колеги се само едни од многуте слични групи кои дејствуваат во Софија. “Ние си имаме клиенти, и тие си имаат клиенти, не водиме битки за луѓе. Повеќе во Турција мигрантите веќе го имаат мојот телефонски број”, објаснува Асиф.
“Повик има кога тие се пристигнатие тука, и ние организираме транспорт. И само кога успеваат да поминат отаде, а семејството им во Авганистан и тоа им плаќа на моите пријатели.” Асиф не сака да зборува за босовите – вели ние само сме врска во Авганистан и Турција.
Исплата се врши одделно за секоја премината границата – и така, додека мигрантите достигнат Германија, Италија, Австрија или Франција, главните дестинации за Авганистанците азил. Асиф крева прст кон небото: “Дај Боже да пристигнат овие земји.”
Некои од мигрантите сепак “заглавуваат” во Бугарија – без шанса наскоро да продолжат натаму, бидејќи немаат доволно пари за да ги плаќаат шверцерите. Но дури и да успеат да ја преминат границата и да стигнат до Западна Европа, тие пак ризикуваат да бидат вратени во Бугарија. Бидејќи тоа е првата земја од ЕУ, каде им ги земаат отпечатоци и според регулативата од Даблин постапката за азил треба да биде спроведена токму во Бугарија.
Се си има цена
“За децата под 10-годишна возраст се плаќа половина цена”, објаснува Асиф и се смее: “Како во забавен парк.”
“Има доста 12-13-годишни деца кои си плаќаат полната цена. Понекогаш доаѓаат луѓе со многу пари, кои можат да си дозволат да патуваат во посебна автомобил. Но обично ги движиме во групи од 20-30 луѓе. Се зависи од тоа колку плаќаат: колку повеќе плаќаат, толку помала ќе биде групата. Нели разбирате, за секој човек морам да има точно определени трошоци ”
Во годишниот извештај на “Амнести интернешнал” за 2015 се цитираат невладини организации, според кои луѓето бараат меѓународна заштита и се обидуваат да влезат во Бугарија преку граничниот премин, обично се вратени. Во таква ситуација на мигрантите им останува само една алтернатива: да се потпрат на посредници.