📈 1. Сопствен дом (купување стан/куќа)
✅ Цените на недвижности растат — цената на станбен простор (по m²) во Скопје и други градови веќе се зголемува значително, со двоцифрен раст во последниве години.
💡 Практично: Просечно семејство со плати на денешните нивоа ќе има многу потешкотии да собере доволно средства за учество во кредит (down-payment) или за целосно купување стан без голем заем.
➡️ Причина: Дури и оптимистички раст на приходи не го следи растот на цените на становите.
🍲 2. Достапност на квалитетна храна и основни производи
📊 Животните трошоци — особено храната — континуирано растат, често над проектираната стапка на инфлација.
📌 Практично: Ако платите не растат со темпото на раст на цените на храната, семејствата ќе трошат голем дел од буџетот само за основни прехранбени производи, оставајќи помал простор за други потреби.
➡️ Ова значи потешкотии да се дозволи:
-
повеќе месни/сезонски прехранбени производи
-
еколошки/квалитетни производи
-
пазари и органски производи
-
ресторани и надворешни оброци
🏡 3. Изнајмување и домување
📈 Трошоците за изнајмување исто така растат поради зголемената побарувачка и ограничена понуда.
📌 Практично: За млади семејства што сакаат да се осамостојат, плаќањето кирија може да стане еднаш од најкомпромитирачките трошоци, особено во Скопје и други градски средини.
🚗 4. Гориво, транспорт и услуги
📈 Цените на транспорт и услуги се чувствително повисоки отколку пред неколку години, и како дел од виталниот кош на трошоци тие само ја намалуваат расположивата куповна моќ.
➡️ Семјествата можат да се соочат со ограничувања во:
-
авто-поврзани трошоци (гориво/одржување)
-
јавно/приватно здравство и услуги
-
образование и активности за децата
🎓 5. Образование и развој
💡 Како животниот стандард се подига, родителите имаат очекување (или потреба) да инвестираат повеќе во образование, курсеви, спорт и воннаставни активности.
➡️ Многу семејства би можеле да бидат принудени да прават избор помеѓу основни трошоци vs. инвестирање во образование/кариера на децата.
📉 6. Потенцијален пристап до „луксузни“ или не-неопходни добра
Следниве области во најверој случаи ќе бидат надвор од досегот на просечно семејство ако економскиот раст и плати не се значително подобрат:
✔️ платени семејни одмори во странство
✔️ високи технолошки инвестиции (нов автомобил, скапи уреди)
✔️ луксузна гардероба/грижа за себе над основното ниво
👉 Овие категории се често првите што се жртвуваат кога домот и храната стануваат позначајни стрес-фактори.
📌 Заклучок:
➡️ Во следните 5 години, просечното македонско семејство најмногу ќе има потешкотии да си дозволи:
-
Сопствен простор (стан/куќа) — посебно за млади што почнуваат семејство.
-
Квалитетна и разновидна исхрана при растечки цени на основни прехрамбени производи.
-
Плаќање кирија во градските средини без да се компромитираат други трошоци.
-
Високи трошоци за образование и услуги за деца.
-
Луксузни/надополнителни добра и услуги (патувања, одмори, премиум производи).
📊 Во суштина — ако платите не растат значајно побрзо од инфлацијата и цените на недвижностите, многу од овие категории ќе станат се помалку достапни за просечниот македонски дом.
Извор: ChatGPT