Кој сака мир во поделената Сирија?

од desk3
176 прегледи

Објавувајќи резултатите од Женевски преговори, и државниот секретар на САД, и шефот на Министерството за надворешни работи на Руската Федерација Сергеј Лавров избираа максимално претпазливи формулации. И двајцата неколку пати направија оградување дека почитувањето на примирјето не зависи само од Вашингтон и Москва. Оваа воздржаност на министрите може лесно да биде разбрана, ако се потсетиме колку играчи се вмешани во конфликтот и колку различни се нивните интереси.

0000315262-article2

Главниот проблем е дека ниту Русија, ниту САД можат целосно да им верувате на своите ситуативни сојузници во сириската криза. За Москва тоа се самата влада во Дамаск и неговиот главен спонзор Иран. За Вашингтон – силите на т.н.. умерена опозиција, кои до последен момент одбиваа да се разликува од исламските радикали, како и водечките сунитски држави во регионот Саудиска Арабија и Турција, кои ги подржуваат антивладини сили, пишува во својата анализа “Комерсант”.

Целта на Башар ал Асад и на Техеран не е едноставно да ја запрат војната, туку да ја добијат. Ако за Русија сирискиот конфликт во голема сметка останува страничен и не се однесува на нејзините витални интереси, тогаш за Иран тој е еден од главните фронтови во глобалното и бесконечното спротиставување меѓу шиитската и сунитската гранка на исламот.

И кога благодарение на Воздушно-вселенските сили на Русија балансот на силите почна да се менува во корист на владата, кај Дамаск и Техеран наиде искушението максимално да развијат успех. На пример да воспостават целосна контрола врз Алепо, клучниот град во Северна Сирија.

Приврзаниците на војната до победничкиот крај едвај се воодушевени од фактот дека примирјето фактички ќе ја прекине блокадата врз контролираните од опозицијата квартови на Алепо, која владините сили ја воведоа толку тешко. “Јастребите” во Дамаск и Техеран едвај ќе се пожалат отворено кај Русија, имајќи го предвид придонесот на нејзината авијација. Но тие се целосно способни да преземат обиди да го саботираат мировниот договор.

Овие обиди може да се покажат уште поуспешни, бидејќи од другата страна на линијата на фронтот, исто така има неколку противници на примирјето. На прво место тоа се радикалните исламистички групи, чија цел воопшто не се хуманитарната пауза и испорака на помош во опколените градови, туку симнувањето на “алавитскиот режим” на Асад и воспоставувањето во цела Сирија на сунитско управување. Како што призна Џон Кери, со слични непомирливи групи се поврзани и многу единици на “умерената опозиција”, во кои вложуваат САД. Државниот секретар побара од “умерените” да одлучат со кого се – со “воините на џихадот” или со антитерористичката коалиција. Но не е сигурно дека овој повик ќе биде чуен.

Земјите од Персискиот залив, од каде пристапува помош за опозициските единици се исто така во потрага поради можното политичко решение во Сирија. Саудиска Арабија, Катар, ОАЕ и другите сунитски монархии стравуваат дека во сегашните услови долгорочното примирје ќе стане делумно легитимирање на режимот на Асад во очите на меѓународната заедница – а минимум во текот на преодниот период, кој може да трае произволно долго.

Односно ќе биде избришана целата досегашна стратегија на Ријад и неговите сојузници. Суштината на оваа стратегија се сведува на постепеното задушување на Дамаск, искористувајќи го тоа што претседателот Асад се потпира на ограничени ресурси – како човечки (главно на своите алавити), така и финансиски. Сега излегува дека Башар ал Асад останува. И дури во последните месеци значително ги зацврсти позициите на фронтот, што ќе биде фиксно од примирјето, ако тоа биде откриено.

На таков начин Русија и САД остануваат едвај не единствените сили кои се стремат кон најбрз можен прекин на огнот во Сирија и преминот кон политичко решение. А многу од регионалните играчи имаат своја гледна точка на ова прашање. Покрај тоа, тие не чувствуваат потреба да ги забрзуваат настаните, за да може Џон Кери да ги пријави како успех за мировните процеси во Сирија пред претседателските избори во САД во ноември .