Италија повторно се соочува со сериозни сомнежи за инфилтрација на организираниот криминал во големите инфраструктурни проекти, овојпат поврзани со Зимски олимписки игри Милано–Кортина 2026. Според истрага на The Guardian, мафијашки методи, изнуда и корупција повторно се појавуваат како сенка над подготовките за спортскиот настан, слично како и за време на EXPO 2015 Милано.
Во раните утрински часови на 8 октомври, карабињерите во покраината Белуно уапсиле три лица во рамки на едногодишната истрага наречена „Операција Ресет“. Двајца од уапсените се браќа, познати како членови на екстремната навивачка група на Лацио „Иридуцибили“, а истрагата покажала дека нивните активности не биле во Рим, туку во алпскиот ски-центар Кортина д’Ампецо, кој ќе биде еден од домаќините на Олимписките игри.
Според обвинителството, групата делувала во три фази: преземање контрола врз локалната дистрибуција на дрога, потоа врз три ноќни клубови и, на крај, изнуда – со притисоци врз локалната општина да им додели градежни договори поврзани со олимписките подготовки. Меѓу доказите има и пораки во кои се бараат конкретни локации за гаражи, патишта и туристички комплекси.
Податоците на италијанската Дирекција за антимaфијашки истраги покажуваат дека во 2024 година дури 38 отсто од сите антимaфијашки мерки во земјата биле поврзани со градежниот сектор, а околу 200 јавни градилишта биле под истрага поради сомнеж за криминална инфилтрација.
Загриженоста дополнително расте ако се земе предвид финансиската рамка на Игрите. Додека EXPO 2015 чинеше околу 2,5 милијарди евра, трошоците за Зимските олимписки игри веќе го надминуваат двојно тој износ. Италијанските власти предупредуваат дека ваквите мега-настани се особено привлечни за криминалните групи кои сакаат влијание врз јавните набавки и тендери. Само во регионот Ломбардија во 2024 година биле изречени 50 антимaфијашки забрани.
Еден од случаите вклучува градежна компанија ангажирана на подземна гаража за Олимписките игри, чии раководители имале лични и професионални врски со кланови на ’Ндрангета, криминална организација со седиште во Калабрија.
Иако обвинетите во Кортина формално не биле членови на мафија, тие се товарат за користење „мафијашки методи“ – изнуда, заплашување и насилство. Според обвинението, тепале ривалски дилери, киднапирале сопственик на ноќен клуб под закана со оружје и се обиделе да поткупат локален политичар со ветување за гласови во замена за градежни договори.
Граѓанските организации, меѓу кои и антимaфијашката мрежа Libera, предупредуваат дека проблемот не е нов, но дека постојат и решенија. Преку иницијативата „Отворени Олимписки игри 26“, тие издејствуваа организаторите да ги објавуваат сите финансиски трансакции на јавен портал, што овозможи поголема транспарентност.
Благодарение на овие податоци, јавноста дозна дека само 1,5 милијарди евра одат директно за реализација на Игрите, додека повеќе од 4 милијарди евра се наменети за придружни инфраструктурни проекти – дел од кои нема да бидат завршени ниту по завршувањето на Олимпијадата.
Италијанските активисти предупредуваат дека, и покрај силните закони за транспарентност, Олимписките и Параолимписките игри често добиваат исклучоци, што создава простор за злоупотреби – проблем кој, како што велат, Италија веќе го искусила со EXPO 2015.