Обезбедувањето стандардизирана депонија ќе ги затвори сите нестандардни депонии

од Vladimir Zorba
269 прегледи

Како се управува со отпадот во Македонија и дали воопшто постои некакво менаџирање е прашањето што се почесто се поставува. Според она што ни се случува, состојбата е под сите нормални стандарди како треба да се управува со отпадот. Првиот и основен проблем започнува од депониите, каде и како се одложува отпадот, а одговорот е дека депонии има безброј, во секое предградие, на перифериите, мали, изолирани и нерегистрирани, под секаков институционален радар. Во овие депонии не постои ни опрема, ни практика ни методологија за управување со отпад, само горење. Горат секаков отпад, индустриски, комунален, биолошки, градежен, а штетата е голема.

Дрисла отпад

Во моментов, во недостаток на соодветни наменски постројки за преработка на отпадот и практики, единствениот метод е депонирањето односно депонии за одложување отпад. Тоа се случува со комуналниот и индустрискиот, неопасен отпад, додека пак опасниот медицински и одредени течни опасни отпадоци се спалуваат и се согоруваат. Резултатот е загадувањето на воздухот, на водните ресурси и на земјиштето, како и кон ризиците за биодиверзитетот, земјоделското земјиште и здравјето на луѓето.

Но најголемиот проблем се отпадите кои гравитираат околу градовите каде се одложува и индустрискиот и комуналниот отпад, којшто исто така има композитен состав и со оглед на недостатокот на знаење и свест за селектирање на отпадот кај граѓаните, комуналниот отпад содржи секакви материи, и биолошки и неразградлив отпад.

Треба да го смениме начинот на размислување: отпадот не претставува проблем, туку станува ресурс, генерирајќи вработувања и секундарни ресурси. Затоа, неопходно е да се воспостави функционален регионален систем за управување со отпад и да се изградат регионални депонии и постројки за третман на отпад. Обезбедувањето стандардизирана депонија ќе ги затвори сите нестандардни депонии. Ваквите постројки ќе овозможат соодветно собирање, транспорт, селекција, рециклирање на отпадот, како и третман и употреба, со што ќе се зголеми степенот на заштита на здравјето на луѓето и заштита на животната средина.

Воспоставувањето на регионално управување со отпад ќе овозможи намалување на депонирањето, односно намалени количини отстранет отпад, а зголемување на преработката и рециклирањето на отпадот. Исто така ќе доведе и до намалување на нелегално депонирање, подобра контрола врз животната средина од активностите во областа на управувањето со отпадот.

Од селекција и преработка на отпадот може да се заработува, и тоа дa биде одржливо на долг рок, а денешните технологии тоа го овозможуваат, и тоа е процес кој веќе е реалност во други земји.
Сепак за развивање на соодветна инфраструктура за преработка на отпад се потребни големи финансиски средства и издржана инвестиција. На Македонија и се потребни инвестиции во овој дел и оператори со отпад. На тој начин ќе се внесе ред во хаосот со отпадот, ќе се дефинираат надлежностите и контролата.

Во меѓувреме останува само фактот дека непостоењето на соодветно менаџирани и стандардизирани депонии резултира со негативни ефекти врз животната средина и врз здравјето на луѓето.