Во Либија беше ослободен Саиф ал Ислам Гадафи. Најстариот син од вториот брак на поранешниот лидер Моамер ел Гадафи излезе од затворот во градот Зинтан, по стапувањето на сила на законот за општа амнестија.
Тој веќе се насели кај роднини во градот Бајда, во областа Киренајка контролирана од командантот Либиската национална армија (лна) Калифа Хафтар и од “источната” влада во Тобрук.
Одлучи ли Саиф ал Ислам да се вклучи во политичките борби, сигурно ќе игра во едно и исто политичко поле со Хафтар, пишуваат руските медиуми.
Поранешниот висок затвореник беше уапсен од борци на зинтанската група по убиството на неговиот татко – во ноември 2011 година, при обид да избега од Либија во Нигер.
Во јули 2015 година Апелациониот суд во Триполи го осуди Саиф ал Ислам за виновен како “сторител на воени злосторства при потиснување на мирните протести на револуционерите” и го осуди на смрт. Но немаше власт да го застрела синот на Гадафи.
Зинтанската група, верна на Хафтар, категорично одби да го предаде Саиф ал Ислам на властите во Триполи, со образложение дека судиите, му пресудија пред пресудата, и кои се целосно под контрола на неколкумина племенски водачи.
Пропаднаа и намерите евентуалниот наследник на Моамер Гадафи да биде предаден на Меѓународниот кривичен суд во Хаг. Така Саиф ал Ислам ја избегна тажна судбина на својот татко и на брат Мотасим, растргнат од бунтовниците. Брат му Камис, загина при бомбардирање, а за неговиот брат Саади не се знае ништо, откако избега во Нигер, но во 2014 година беше предаден на новите либиски власти.
Другите членови на семејството Гадафи – неговата сопруга, синовите Ханибал и Мохамед и ќерката Ајша, имаа повеќе среќа: успеаа да најдат прибежиште во Алжир.
Според многумина набљудувачи ослободувањето на Саиф ал Ислам “ќе го разгори уште повеќе пламенот на огнот во Либија”. При секое положба Ахмед Мухареб – роднина на Гадафи, предвидува “големи изненадувања за светот”. Можеме само да се погоди какви ќе бидат тие.
Ништо чудно плови на пример кон нови детали, откривајќи како Гадафи ја финансирал претседателската кампања на Никола Саркози во 2007 година или други задкулисни зделки на политичари од Западот со поранешниот либиски режим. Либијците пречекуваат различно излегувањето на Саиф ал Ислам од затвор.
Некои, најчесто учествувале во соборувањето на Гадафи “револуционери” и нивни симпатизери, се револтирани и шокирани – според нив амнестијата ќе овозможи многумина поранешни функционери на Гадафистичкиот режим да излезат на слобода и да учествуваат во политичкиот живот, што ќе го отвори патот кон враќање на старите патишта во Либија.
Други не ја кријат радоста, сметајќи дека законитоста и редот во земјата ќе бидат вратени, и ги поврзуваат овие надежи со синот на Гадафи, кој може да стане сојузник на Хафтар. Тешко е уште да кажеме со сигурност има ли врска меѓу ослободувањето на Саиф ал Ислам и напорите на “источниот” блок, да му се приклучи на Хафтар.
Не треба сепак да ја исклучиме таа можност. Саиф ал Ислам да излезе од затвор пред месец дена, откако со владата со седиште во град Тобрук и Претставнички дом (парламентот) усвои законот за амнестија.
Ништо чудно пратениците да го гласале овој чин и при тоа да се зеле предвид тажно ирачки искуство. Во Либија, како и во Ирак, останале доста луѓе, вградени своевремено во системот на власта.
Исфрлени од политичкиот, а и од економскиот живот, многумина членови на партијата Баас, војници, чиновници во Ирак станаа основа за градба или едноставно “градежен материјал” за Ал Каеда и “Исламска држава”.
Во таа смисла, законот за амнестија треба да се гледа како на чекор кон национално помирување. Саиф ал Ислам несомнено може да ги обедини не само оние приврзаници на стариот Гадафистички режим кои по едни или други причини немаат доверба на Хафтар, но и огромен број обични Либијци опфатени денес од носталгија по безбеден живот.
Синот на Гадафи за нив е авторитет и буди доверба, а може да се користи за оваа намена и политичката организација “Фронт за национална борба”. За моментов, сепак не треба да гледаме во Саиф ал Ислам политичка фигура, еквивалентна на Хафтар.
А и самиот командант на ЛНА најверојатно не би согласил до него да застане некој сериозен конкурент. Дури и ако Саиф ал Ислам се вклучи во политичките борби, тој сигурно ќе игра во едно и исто политичко поле со Хафтар за почеток како негов “Џуниор” сојузник.
Со оглед возраста на Хафтар впрочем 44-годишниот син на Гадафи може со време да стане знаме на борбата против исламистите. Во принцип нема сериозни пречки кои го попречат обединувањето на Хафтар со Сеиф ал Ислам.
Командантот на ЛНА може да е навреден од Гадафи, бил негирал своевремено од командантот на сопствениот експедициски корпус во Чад, но едвај се префрлил по наследство и на Саиф ал Ислам. А самиот Хафтар нема во рацете крв на луѓе од ваков вид на Саиф ал Ислам, ниту на луѓе, кои би го поддржувале режимот што да стане мотив за одмазда.