Париски обвинител неодамна повика за подигање на обвинение против поранешен извршен директор и шестмина високи менаџери на “Франс Телеком” за вознемирување на работното место. Препораката е последица од долго истрага на самоубиства на голем број вработени на компанијата во периодот 2005-2009 година
Обвинителот обвини управувањето во намерно “дестабилизирање” на вработените и создавање на “фрустрирачки професионалена клима” преку применетата од компанијата на стратегија на “психолошки малтретирање”.
Сите ги негираат обвинувањата и сега зависи од судијата да одлучи дали ќе го следат советот на обвинителот или ќе го прекине случајот. Ако истрагата продолжи, тоа ќе биде карактер на кривичен процес со последици далеку надвор рамките само на една компанија.
Самоубиствата на работното место нагло се зголемија на меѓународно ниво, и поголем број вработени избираат да си го одземат животот поради исклучителен притисок на работното место. Ова го покажува анализа, објавен во The Conversation. Авторите се Сара Вотерс и Џени Чан. Вотерс предава на Универзитетот во Лидс, а Чан е предавач на Универзитетот Оксфорд.
Последните истражувања во САД, Австралија, Јапонија, Јужна Кореја, Кина, Индија и Тајван водат до нагло зголемување на самоубиствата во контекст на генерализирани влошувања на условите за работа. Зголемените самоубиства се дел од длабоките трансформации на работното место, кои се случија во текот на последните 30 години.
Овие трансформации можеби се наоѓаат во политичкиот и економски транзиција кон глобализацијата што промени радикално начинот на кој работиме. Во повоената ера на Форд во индустријата (иницирана од американскиот производител на автомобили Хенри Форд), работните места во целина обезбедуваат стабилност и јасно кариерност во движење за многумина што им овозможува на луѓето да ја определуваат колективен идентитет и своето место во светот.
Силни синдикати во големите индустриски сектори значеше дека вработените можат да преговараат за своите права и услови за работа. Но денешното глобализирано работно место се карактеризира со несигурноста на работата, интензивна работа, принудни преназначувања а, флексибилни договори, следење на работниците и ограничена социјална заштита и застапување.
Договори без работно време се новата норма за многу луѓе на пример во областа на хотелиерството и здравствената индустрија. Сега не е доволно само да работиме напорно. Според зборовите на марксистички теоретичар Франко Берарди “душата е во состојба да работи” и работниците треба да се оддадат целосно на потребите на компанијата. За економистот Гај Стандинг осигурените лица се новата социјална класа на XXI век, меѓу чии карактеристики се недостатокот на безбедност на работното место, па дури и главна стабилност.
Работниците влегуваат и излегуваат од работи кои додаваат малку смисла на нивните животи. Оваа промена има неповолно влијание врз искуството во работата на многу луѓе, со почести случаи на акутен стрес, анксиозност, нарушувања на спиењето, исцрпеност и безнадежност, во некои случаи и самоубиство.
Одговорноста е на компаниите А сепак од шефови на компании ретко се бара одговорност за предизвикување на таква мизерија на нивните вработени.
Самоубиства во “Франс Телеком” им претходеа од друг погласен случај во голема мултинационална компанија – “Фокскон Технолоџи Груп” во Кина, каде што 18 млади работници мигранти на возраст меѓу 17 и 25 извршија се со обид за самоубиство во еден од главните фабрики на “Фокскон” во 2010 година (14 од нив починаа). Сите жртви работеа на склопување за монтажа на електронски производи за некои од најбогатите во светот корпорации, меѓу кои “Самсунг”, “Сони” и “Дел”.
Но најмногу беше критикуван “Епл” колку “Фокскон” беше нејзиниот главен снабдувач во тоа време. Активистите за правата на трудот тврдат дека корпорации како “Епл” и нивните добавувачи треба да бидат солидарно одговорни за создавање на услови за работа и притисок од раководителите кои може да поттикнат кон самоубиства на работното место.
Едно екстензивно интервјуа со еден од преживеаните од “Фокскон”, една жена наречена Тјан Ју, која е 17-годишна, кога прави обид за самоубиство, детално го опишуваат тешкиот работен режим. Таа рече дека требало да работи на 12-часовни смени, пропуштајќи оброци, за да работи и прекувремено и често имала само еден ден на две недели. Потоа, “Епл” објави сет на стандарди што треба да биде односот кон работниците, но неговите добавувачи продолжуваат да бидат обвинувани дека нормите се прекршени.
Во декември 2014 година, на пример, ББС емитуваше документарен филм наречен “неисполнетите ветувања на” Епл “”, кој покажа како компанијата не успеала да ги подобри условите на работа четири години по кризата. Права “прикриени” кадри покажаа исцрпени работници,кои заспиваат за време на 12-часовни смени и работници, на кои постојано врескаат менаџери од нов снабдувач “Пегатрон” Шангај, каде се составуваат најновите ајфони. Во одговор на истрагата на БиБиСи од “Пегатрон” рекоа дека ќе ги испитаат информациите и ќе ги преземат неопходните мерки, ако во нивните фабрики бидат откриени некакви нерегуларности.
Од “Епл” велат дека прават се што е можно за да ги следи практиките на добавувачот во годишните извештаи за одговорност на давателот. Во меѓувреме активисти и истражувачи на правото на работа продолжуваат да тврдат за злоупотреба на работници во синџирите за снабдување на компанијата.
Пишувајќи во крајот на XIX в., Францускиот социолог Емил Дјркем наведнува на мислата дека самоубиството е еден вид огледало на општеството, кое го открива основниот карактер на социјалниот ред во даден историски момент. “Франс телеком” и “Фокскон” се во различни краеви на спектарот на глобализацијата – во едната работат чиновници со чиновнички во хај професии, а другата вработува млади мигранти од руралните области да работат на склопување.
А сепак самоубиства на овие две места откриваат вкупен изглед на глобален економски поредок, кој премногу често овозможува профит да има предност пред сè друго.
Во исто време тоа продолжува да биде обичен бизнис за многу од најбогатите мултинационални корпорации во светот. Но е крајно време сите корпорации од целиот спектар да преземат одговорност за своите злоупотреби.
The Conversation.