Станува збор за образовен концепт во националната наставна програма. Унгарскиот премиер Виктор Орбан ја враќа воената обука во училиштата. И ова ги разбудува сеќавањата за мрачни период од историјата за милитаризираната тоталитарна педагогија, пишува Дојче Веле.
Марширање, снимање, фрлање гранати и патриотски пропагандни филмови, свечени проверки и почитување на меморијата на ликовите од војната – сето тоа беше дел од програмата во училиштата за време на комунизмот, плод на паравоената тоталитарна педагошка култура.
Од 1989 година по промените, сите поранешни источноевропски земји веднаш и без многу врева ги укинаа озлогласените воени часови за обука. Тогаш тоа се случи без отпор и со извонреден консензус.
Меѓутоа, сега, задолжителните часови за воена обука се враќаат во унгарското училиште. Одлуката беше донесена од страна на унгарската влада на личното инсистирање на премиерот Виктор Орбан. Две министерства – на човечките ресурси и за одбрана – добија индикација до крајот на годината да развијат “програма за патриотско и военото воспитување” во училиштата, кое ќе поттикне патриотски став на унгарските деца и нивната подготвеност да ја бранат татковината.
Деталите се добиени од заменик-државниот секретар на Одделот за човечки ресурси, Золтан Маруша. Тој рече дека тоа не е посебен предмет, туку едукативен концепт кој ќе се вклопи во националната наставна програма на училиштата и ќе ги покрие сите предмети.
Можно е да се воведат дисциплини како што се спортско снимање и боречки вештини. Важно е дека образовниот систем учи граѓанска одговорност и должност да ја заштити и да се сака татковината.
Меѓутоа, претставниците на наставните синдикати, образовните експерти и политолозите ја скандализираат одлуката и ја искажуваат својата огорченостт. Тие посочуваат, на пример, дека ова е параноја на училиштата.
Експертот од Синдикатот на педагозите Јанош Сјуди истакна дека унгарската влада ги оживеа најлошите традиции на комунистичката образовна политика.
“Едно време во училиштата не научија како да пукаме и фрламе гранати, што беше грешка”, вели Суиди. Во таа смисла тој прави паралела со времето на комунизмот: “На ист начин денес државата се обидува повеќе да ги дефинира целите на воспитувањето”, вели тој.
И додаде дека ако зависи само од владата, ќе ја едуцира целата земја според сопствените идеи.
Унгарија е повторно милитаризирана
Политикологот Петер Крек и директор на будимпештанскиот Либерален институт за политички истражувања “Political Capital” изјави за ДВ дека двете цели на образовната програма: “Од една страна тоа е ремилитаризиране на Унгарија по укинувањето на задолжителната воена служба во 2004 година. На второ место Владата смета дека со воспитувањето и патриотизмот во училиштата е толку важен чекор колку што е стекнување знаења за различни теми “.
Сепак, според политичкиот аналитичар Агостен Мраз, владата на Орбан “нема ниту воени ниту тоталитарни намери”. Истовремено, тој потсетува дека во соседните држави како Украина и Австрија не ја укинале задолжителната воена служба. Тој уште додава дека САД партнерите од НАТО бараат да се одвојат повеќе средства за одбрана, а намерата на унгарската влада стана “некако разбирлива”, посочува Мраз.
Пукање училишта во училиштата?
Навистина, премиерот Орбан долго време инсистираше на зголемување на воените трошоци и зајакнување на подготвеноста за одбрана преку повеќе “патриотско физичко образование” во училиштата. До неодамна, тој одби да се врати во воена служба. Во есента минатата година, сепак тој предложи формирање на волонтерски единици во сите околии – еден вид национална гарда со вкупно 20.000 војници,со што двојно ќе се зголеми одбранбената моќ на Унгарија. И военото министерство веќе работи на спроведување на оваа програма.
Пред неколку месеци, унгарската влада дискутираше за воведување часови за снимање и за изградба на училишни објекти за снимање. Од 2005 година, курсевите за волонтерска одбрана се нудат во унгарските училишта. Оваа програма на военото министерство беше значително проширена по победата на Виктор Орбан и неговата партија Фидес во пролетта 2010 година. Унгарската полиција им нуди на младите луѓе стручна обука за “прогонители”. За да добиете таква професионална квалификација младите се потенцијални засилувања на создадените нови единици при поделбата на граничната полиција за заштита на јужната граница против илегалните имигранти.
Младите луѓе, сепак изгледа не се особено заведени од новиот воено-патриотски култ во Унгарија: покрај масовната реклама ниту полицијата, ниту Министерство за одбрана регистрираат силен интерес за припадник на националната гарда или граничар.