Во понеделникот во Анкара полицаецот Мевлут Мерт Алтанташ го застрела во грб рускиот амбасадор во Турција Андреј Карлов. Овој инцидент послужи како повод за локално.мк да понуди на читателите за слични преседани во историјата и како завршија во позадината на Виенската конвенција за дипломатски односи од 1961 година
Низ историјата на пример, спорачувани се обезглавени дипломатски гласници кај своеволни и жестоки азиски владетели.
Во цивилизираниот свет секогаш постоеле меѓународно-правни обичаи за статусот на амбасадорите. Не секогаш, земјите успевале да го обезбедат потребниот степен на безбедност, а понекогаш дури и се создавале услови за напад. За екстремистите и терористите туѓата амбасада и амбасадорот се олицетворени туѓата држава – таа не може да биде нападната со нормални сили, но може да биде нападнат амбасадорот, удирајќи индиректно државата. Или целта е сличен престап да послужи како провокација за разгорување на конфликтот.
Убивање на мисијата на Грибоедов во Техеран
Во 1829 година рускиот дипломат и познат поет Александар Грибоедов е испратен како амбасадор во Техеран, за да се обезбеди спроведување на неодамна склучениот мировен договор и исплата на репарации по него од Персија.
Многуте незадоволни од овој договор во дворот на персискиот шах ја сметале мисијата на Гребоедов крајно опасна. Последната капка се прелеала со одлуката на дипломатото да сокрие две ерменски христијанки, кои побарале засолниште во руската мисија во Техеран.
На 30 јануари 1929 година толпа од илјадници религиозни фанатици ја опкружиле амбасадата. Козаците од обезбедувањето и самиот Грибоедов влегле во нерамен судир и се убиени на жесток начин. Нивните тела биле влечени по улиците на главниот град. Шахот не презел ништо за да ја спречи ликвидацијата.
За решавање на скандалот, Шахот подоцна бил принуден не само да ги казни сурово потикнувачите на крвопролевање, но и да однесе во дар на царот Николај I, познатиот Елмази “Шах” – една од најпознатите скапоцени камења во светот, сопственост на Русија и сега.
Убиството на грофот Мирбах од Есер
По склучениот од руските болшевиците сепаративен мир со Германија и излегување на Русија од Првата светска војна, во редовите на владејачката коалиција почнал раскол и левите есеристи отворено се изјасниле против болшевиците поради условите на договорот.
Раководството на левите есеристи поминало кон вооружени манифестации, окупирајќи државни институции, а го уапсиле дури и претседателот на ВЧК Ф. Џерџински.
Дел од нивниот план вклучувал напад над германската амбасада, со цел предизвикување и продолжување на војната со Германија.
На 6 јули 1918 година во Москва Есер Андреев и Јаков Блјумкин отишле официјално во амбасадата, каде најпрво го застрелале, а потоа фрлиле и бомба на грофот Вилхелм фон Мирбах-Харф, амбасадор на Кајзер Вилхелм II.
За убиството на амбасадорот Блјумкин бил осуден од воен трибунал на стрелање, но со помошта на поранешните пријатели-есери и блиското познанство со Троцки му помогнало да биде амнестиран. После токму за одржувањето на врски со Троцки е предаден од љубовницата Лиза Розенцвејг и во ноември 1929 година е осуден на стрелање.
Убиството на Воровски во Лозана
На 10 мај 1923 година во швајцарската Лозана белогардеецот Морис Конрад, поттикнат од мотиви за одмазда поради репресираните од советските власти роднини, го застрелал назначениот претставник (амбасадор) на СССР во Италија Вацлав Воровски.
Швајцарските власти одбиле да соработуваат во истрагата за инцидентот, а тврделе дека не биле должни да обезбедат заштита на дипломата. На процесот Конрад изјавил: “Јас сум убеден дека со уништувањето на секој болшевик, човештвото оди напред по патот на напредокот. Се надевам мојот пример ќе го следат и други храбри луѓе. ”
Независно од низата несоборливи индиции и докази, поротниците во краткото судење го оправдалр Морис Конрад, признавајќи дека тој “дејствувал под притисок на околности кои произлегуваат од неговото минато”.
На 20 јуни 1923 година СССР издал декрет “За бојкот на Швајцарија”, кој ги забранил дипломатските и трговските односи и забранил влез во СССР на сите швајцарски државјани, кои не влегуваат во работничката класа.
Убиството на Војков во Варшава
Од слични идеолошки причини е убиен и ополномоштен претставник на СССР во Полска во 1927 година. На 7 јуни на железничката станица во Варшава белоемигрантот-Полјак Борис Коверда стрела во дипломатот, како потоа објаснил дека “одмаздил на Русија, за милиони луѓе”.
Убиството предизвика невиден гнев како на советската влада, така и на обичните граѓани. Полска категорично не сакала да има проблеми со големиот СССР. Судот го осудил Коверда на доживотен затвор, но по 10 година бил амнестиран.
Киднапирање во Либан
По прифаќање на Виенската конвенција амбасадорите добиле голем број официјални гаранции за безбедност, но тоа не ги застанало криминалците.
На 30 септември 1985 година во близина на амбасадата на СССР во Либан муслимански фундаменталисти киднапирале четворица советски дипломати. Терористите поставиле барање кон Советскиот Сојуз да престане да ја поддржува сириската армија која ја спроведува воена операција по покана на официјалното влада на Либан.
Еден од киднапираните дипломати – Андреј Катков – е погубен и операцијата на сириската армија била прекината. Останатите заложници сепак не биле ослободени што ги принудило советските служби на екстремни мерки. Како резултат на сите вработени на амбасадата биле ослободени.