Построгата примена на два закона во Косово, која започнува утре, ја загрижува српската заедница во земјата, јавува албанското издание на РСЕ и новинската агенција „Економија Онлајн“.
Строгата примена на Законот за патен сообраќај и Законот за странски државјани започнува во 00:00 часот на 16 јануари. Мерките главно ќе ги засегнат Србите кои живеат во Косово, користат возила со српски регистарски таблички врз основа на дозвола или немаат косовски документи.
Според Законот за патен сообраќај, возилата со странски регистарски таблички нема да можат да се движат во Косово повеќе од три месеци или врз основа на дозвола, потврди заменик-директорот на косовската полиција за Северно Косово, Ветон Елшани.
Косовската полиција за РСЕ посочи дека возењето возила со странска регистрација со употреба на дозвола е спротивно на Законот за патен сообраќај. Сепак, оваа практика досега се толерираше за да им се даде време на граѓаните да ги сменат своите регистарски таблички.
Во 2022 година, Косово го забрани движењето на возила со регистарски таблички за косовските градови издадени од Србија. Белград не ја признава независноста на својата поранешна покраина Косово, која беше прогласена во 2008 година, и продолжува да ја смета за дел од својата територија.
Мерката од 2022 година доведе до заминување на етничките Срби од косовските институции и ги заостри тензиите на терен. Подоцна, членовите на српската заедница во Косово ги регистрираа своите автомобили во Србија и ги користеа во Косово врз основа на дозвола. Дозволата ги содржи податоците од личната карта на возачот, која ја издаваат српските власти за градовите во Косово, но не е признаена од официјална Приштина.
Елшани рече дека од 15 јануари па натаму, полицијата ќе го спроведува законот на терен, при што возењето возило со дозвола ќе биде дозволено само во итни случаи, но со претходно предупредување.
„На пример, ако некој оди во болница, нема да го запреме и нема веднаш да го конфискуваме возилото. Меѓутоа, ако истото лице повторно биде запрено во наредните денови, може да му биде изречена казна до 200 евра“, објасни тој.
Според другиот закон, кој се однесува на странските државјани, секој што нема косовски документи ќе мора да аплицира за дозвола за престој во рок од 72 часа од влегувањето во Косово.
Спроведувањето на овој закон би можело да влијае на членовите на српската заедница кои немаат косовски документи, но живеат, работат или студираат на Косово.
Сепак, Елшани рече дека законот нема строго да се применува на оние што живеат во Косово, а од некоја причина немаат косовски документи, туку само на оние што доаѓаат во Косово за туризам, работа или студирање.
Тој прецизираше дека спроведувањето на Законот за странски државјани ќе биде постепено, додавајќи дека „никој нема да биде веднаш протеран“. „На пример, ако во 2 часот наутро полицијата наиде на некого, а тој нема косовски документи, ќе биде информиран дека мора да се јави во полициска станица“, рече Елшани.
„Упатствата за влез, движење, престој и вработување на странци во Република Косово“, објавени минатата година, ја објаснуваат постапката за добивање дозвола за „привремен, краткорочен или постојан престој“. Одлуката за издавање на дозволата ќе ја донесе Одделот за државјанство, азил и миграција при Министерството за внатрешни работи на Косово.
Спроведувањето на овие два закона без исклучоци требаше да започне на 1 ноември 2025 година, но Министерството за внатрешни работи на Косово го одложи овој рок до 15 јануари 2026 година, за да се овозможи информативна кампања.