Европа очигледно се буди на своето ново место во светот. Презирана, навредувана и малтретирана од својот поранешен американски заштитник, нејзините лидери се прашуваат каде да одат оттука. Дали иднината е иднина на забрзан пад – нова „ера на понижување“, како што тврди Адријан Вулдриџ? Или можеби неодамнешните настани ќе доведат до радикално и долгоочекувано ресетирање, пишува Клајв Крук за „Блумберг“.
Што поставува друго прашање: Што точно би барало успешно ресетирање?
Во текот на следните неколку години, Европската Унија (ЕУ) ќе мора да се справи со американскиот претседател Доналд Трамп. За да се справи не само со оваа администрација, туку и со нејзиното наследство – најверојатно трајна промена во светскиот поредок – ЕУ ќе мора да ја преиспита самата своја цел, со длабоки импликации и за сегашните и за идните земји-членки.
Непосредната задача за справување со Трамп обично се поставува како избор помеѓу смирување и одмазда. Во оваа рамка, има премногу обожавање, а недоволно отпор. Идејата дека Европа треба да заземе една или друга од овие позиции изгледа веродостојна. Во овој случај, сепак, е погрешна, пишува Крук.
Стратегиите на смирување и конфронтација се базираат на истата заблуда – имено, дека целта е да се омекне однесувањето на Трамп. Ниту една страна веројатно нема да го постигне тоа.
Додворувањето не успева затоа што Трамп никогаш не е задоволен и не гледа ниту еден договор како обврзувачки. Одмаздата исто така не успева затоа што САД имаат доминација при ескалација.
Двете страни може да изгубат ако економските непријателства се влошат. Но, Европа има повеќе да изгуби отколку САД, и, барем на краток рок, на Трамп му е помалку грижа за загубите на САД отколку што лидерите на ЕУ се грижат за штетата на Европа. (Доколку втората поента не беше точна, претседателот воопшто немаше да ги воведе тарифите).
Фото: Јутјуб/Принтскрин/Ен-Би-Си Њуз
Значи, Европа не може сигурно да влијае на Трамп на еден или друг начин. Вистина е дека американските инвеститори имаат еден вид вето, колку и да се неподготвени да го искористат. Кога Трамп се закани со нови тарифи за да го спроведе своето право на Гренланд, а зачудените европски лидери рекоа „не“, берзата се урна, а Белата куќа се повлече – донекаде, засега.
Овој исход не го зајакнува особено аргументот за „конфронтација со умереност“. Европа би била луда да не ја прифати заканата од финансиски колапс како алатка за економска одмазда. Повторно, ескалирачка доминација: ризиците за сопствената благосостојба се преголеми.
Вистинскиот избор не е да се клекне или да се бори, туку да се повлече – тивко и учтиво.
Во врска со царините, Крук им го препорачува на европските лидери класичниот аргумент за еднострана слободна трговија. Нема потреба да се одговара на американскиот протекционизам со протекционизам на ЕУ, тврди тој. Дозволете им на САД да воведуваат царини како што сметаат за соодветно, а воедно да ги држат европските пазари отворени. Ова ќе ја минимизира штетата за Европа.
Фото: Х/Принтскрин
Во однос на безбедноста, Европа тешко може да си дозволи колапс на НАТО – не само затоа што жалбите на Трамп дека Европа не плаќа за сопствената одбрана се оправдани. Обврските на САД од договорот не вредат колку што беа, но сепак не се безвредни, а на краток рок Европа треба да се стреми да избегне распад на алијансата.
Повторно, ова не мора да значи потчинување. На пример, може да се предложи поголемо трошење за безбедност на Гренланд (што им служи на европските, како и на американските интереси). Да се каже дека островот не е на продажба и да се одбие понатаму да се дискутира за тоа, пишува Крук.
Во меѓувреме, трошоците за одбрана и производство мора итно да се зголемат за да се намали зависноста од САД. Потоа, тука е акцентот на соработката со САД и тагата што Вашингтон толку решително се сврте против идејата. Европа не треба да се спротивставува, да се потсмева или да го осудува Мировниот совет, на пример, туку едноставно учтиво одбива да му се придружи.