Проблем е кога се двајца од две жени – затоа Иван Александар го разделил царството.
Прашањето за престолонаследувањето во бугарската држава, која е монархија од 631 до 1946 година, се решава на различни начини во различни историски епохи. Византиски автори објавуваат како беше во средновековието. Според нив има два исклучително важни аспекта.
Првиот е дека за разлика од Византија Царот секогаш треба да биде од царски род, а во Византија секој коњушар или офицер можел да стане император, под услов да успее да ја заведе императорката и заедно да го задават или отрујат царот. Имам чувство дека византиските автори – сè државно одговорни луѓе, искрено им завидувале на Бугарите за ова барање.
Всушност бугарските цареви прават сè што е потребно престолонаследниците да имаат државно0административно искуство. Кан Кубрат пример ги распоредил синови во различни области, за да бидат регионални државни раководители. Кога хазарите ја делат Бугрија на два дела, секој од нив, управувана од синовите на Кубрат, заживува самостоен државен живот и станува голема и силна држава.
Цар Борис ІI го праќа синот Симеон да учи вклучувајќи и за државен раководител во Магнаурската школа. За да учат државнотворни науки, го користат почесното заложништвото во Цариград на царевите Калојан и Светослав Тертер и со тоа ги објаснуваат нивните најголеми успеси.
Овој закон за престоло0наследување се задржувал особено строго. Гувернерот Самуил, кој располага со целата власт во Бугарија (971-997), не се прогласува за цар, бидејќи има жив претставник на царската династија започната од хан Крум. Дознаваме од случајот за важни детали за законот. Тој е гласел дека Царот си е цар, дури и да е во заробеништво (а Роман бил во заробеништво меѓу 971-980 и од 992 до 997).
Згора на сето немал деца, бидејќи Византијците го одрекле од брак уште при првото заробеништво. Меѓутоа, кога избегал од заробеништво во Бугарија во 980 г., Самуил веднаш се објавил за бугарски цар и таков тој беше до смртта во цариградски затвор. Дури тогаш Самоил се декларирал за бугарски цар.
Во 1071 година гувернерот на Скопје Георги Војтила крева ослободително востание, но како што пишуваат византиските автори, “тој беше од родот на кавханите и не можеше да стане бугарски цар според бугарскиот закон”. А тие се вториот род по царскиот во бугарската државна хиерархија.
Затоа Георги трага по едно српско кнезче – Константин Тело кое е резултат на династички брак со бугарска принцеза,го крштеваат со името Петар и го прогласуваат за бугарски цар.
Ист е случајот и со водачите на бугарското успешно ослободително востание 1185 година . Тоа не експлодирала во Трново, туку во реонот на Анхиало, денес Поморие. Но црноморци не располагале со потомок на бугарската царска династија. Затоа, како што безпогрешен се досетил уште Константин Иречек, се свртеле кон Бољаре Асен и Теодор (Петар), управители на Трново. Најверојатно знаеле дека се потомци на бугарска царска династија (преславската или охридската). Најверојатно на преславската, бидејќи веднаш штом бил прогласен за бугарски цар Петар поаѓа да го ослободува Преслав, кој го објавил за генеричко владение. Овде е потребно да се истакне дека тој владеел од таму 10 години. Тоа значи дека престолнина бил Преслав, а не Велико Трново.
Во Второто бугарско царство царевите ужасно се мачеле да најдат врска со Асениевата династија и се крилеле зад името дури кога врската била многу слаба.
Вториот важен аспект е редот по кој синот на еден владетел презема престолот.
Задолжително било тоа да биде првенецот, но често се случувале и промени. Пример цар Борис IІ го направил првородениот син Владимир цар, но откако по познатиот конфликт со него за покрстувањето по 4 години го отфрлил и неговиот втор син Симеон станал цар на Бугарија. Тој исто така не го издигнал првородениот син, туку третиот – Петар. Родените порано Иван и Бојан не го добиле престолот и дури Иван, навреден кренал мало востание околу денешен Благоевград.
Големи проблеми јавиле за Бугарија, кога царевите имале две жени, од кои имале првородени синови. Кога Иван-Асен ІІII умрел во 1241 година, од првата унгарска сопруга имал син – Коломна, а од втората – византиската принцеза Ирина – син Михаил-Асен. Тој не кажал кој да биде крал. Бољарите се разделиле на два дела и започнале жестока борба меѓу себе, начичкани со труења и други политички убиства. Бугарија ослабнала и станала лесна жртва на Татарите и Византијците. Едвај сме преживеале меѓу Дунав и Стара Планина.
Еден век подоцна Иван Александар од родот на Шишмановци исто имал двајца синови – Иван Страцимир од романската царицата Теодора и уште еден – Иван Шишман, од Еврејката Сара. “Свесни” за искуството на Иван-Асен, тој го разделил царството на две, создал две Бугарии. Резултатот бил дека двајцата браќа почнале да си прават валкани подметнувања. Ослабена, Бугарија откако се расцепи на барем уште 20 полу-независни државички стана лесна жртва на Турците.
Во најновата бугарска историја прашањето со престоло-наследувањетп се решава јасно и токму од Трновскиот устав кажува дека престолонаследникот оди по надолна машка линија. Тоа значи дека ако царот умре цар станува неговиот син, а не неговиот брат. Токму така се случило во 1943 година Кога цар Борис III III умира, цар станува малиот Симеончо. Но земјата е управувана од регентски совет, бидејќи тој е малолетен, не наполнил 18 години.
Ако Бугарија повторно стане уставна монархија (ништо чудно, од бугарскиот народ сè може да се очекува), цар на Бугарија ќе стане Симеон IIІІ ако сеуште е жив. А кога тој почине (да му даде господ долг живот), цар на Бугарија ќе стане Борис Трновски – синот на починатиот кнез Карден Трновски. (Или како што вели стратегија од Мировјане – тој ќе биде Борис Четири ).
Има уште еден услов – идниот цар да биде православен христијанин.
