Бомбата ја скриле Американците, зрачење може да се најде насекаде.
Врвно бел пејзаж, чудни ледени формации, кристално чиста вода – природата на Гренланд ве остава без здив. Под овој романтичен снежен пејзаж сепак се крие зло. Поради топењето на мразот, на длабочина од 65 метри под мразот е скриен отпад кои може наскоро да се покаже на површината. Од тоа се плашат американски научници, а во меѓувреме Данска и Гренланд се расправаат, кој треба да се грижи за обезбедување на отровите.
За да сфатат причините човек треба да се врати 50 години назад.
Плац за 600 нуклеарни боеви глави
Во времето на Студената војна, кога САД и СССР се трка во вооружување, Американците изградија под мразот на Гренланд воени капацитети и рампи за лансирање на нуклеарни ракети. Оттука бомбите достигнале побрзо до целт. Проектот го носи кодното име “Iceworm” (леден црв), а целта му е да складира и насочи 600 нуклеарни боеви глави.
Станицата, изградена е во 1959 година на 8 метри под површината и располагала со 85 до 200 војници. Електричната енергија била обезбедувана со пренослив нуклеарен реактор. Покрај се друго има и сеопфатна мрежа од тунели.
Во тоа време Данска, на која и припаѓа самоуправна Гренланд, не е свесена за она што го прават Американците под мразот. Официјално база Камп Сентури (Camp Century) служела за спроведување на “научни експерименти во арктички услови”. Вистината излегува на виделина дури 1995 година, кога данскиот парламент покренува истрага.
200 илјади литри дизел гориво
Во 90-те во основа тоа одамна е во историја, бидејќи мразот се движи по само 3 години, Американците решаваат да ја напуштат базата. Активностите во Камп Сентури е прекината во 1967 година .Но, не се сметаше дека е потребно чистење, бидејќи во тоа време станицата веќе е на 36 метри длабочина под мразот и снегот, каде што сè би останало конзервирано. За можната промена во климата тогаш воопшто не се мислело.
Ако мразот на Гренланд сепак продолжиа да се топи со истата брзина многу е веројатно објектот да излезе на површината во рамките на следните 75 години, се вели во новата студија на американските научници, објавено во “Geophysical Research Letters”.
Тоа значи 9.200 тони нуклеарен отпад, 200 илјади литри дизел гориво, PCB (канцерогени органски соединенија на хлор) и 24 милиони литри отпадна вода, вклучувајќи радиоактивна вода од нуклеарниот реактор ќе излезат на површината и ќе се мешаат со морска вода.
Гренландците природно се загрижени – Камп Сентури сосема не е единствената американска ледена станица.
Нема императив проблем за животната средина
Во Гренланд има повеќе од 30 американски воени бази со прекината активност, за кои не е објавено влијанието врз екологијата ниту потенцијалните закани за здравјето на луѓето, се вели во изјава на Гренландски МНР. Во ноември годинава Парламентот официјално ќе побара од САД и Данска да го решат проблемот со потенцијалната еколошка катастрофа. Данска сепак не сака да се занимава со проблемот, бидејќи “75 години се многу долго време”, според министерот за надворешни работи Кристијан Јенсен. Гренландците пак сакаат да се сигурни дека некој ќе ја преземе одговорноста.