Европските влади брзаат да го спречат зголемувањето на цените на енергијата и храната, бидејќи војната на Блискиот Исток му се заканува на континентот со нов бран инфлаторни притисоци, објави Блумберг.
Германија ќе ги ограничи промените на цените на бензинските пумпи одеднаш дневно, изјави нејзината министерка за економија во средата. Грција ќе ги ограничи маржите на профит на горивото и храната во следните три месеци, а Италија размислува да користи дополнителни приходи од ДДВ од повисоките цени на горивата за автомобили за да го ублажи ударот за потрошувачите и да ги казни компаниите што ја искористуваат кризата.
„Ќе направиме сè што можеме за да спречиме шпекулации за кризата“, им рече италијанската премиерка Џорџија Мелони на пратениците во средата. „Обрнуваме најголемо внимание“ на потенцијалните економски последици од војната во Иран, додаде таа.
Мерките покажуваат колку сериозно Европската Унија ја сфаќа заканата од скок на инфлацијата предизвикана од војната во Иран, која ефикасно го запре протокот на стоки и енергија низ Ормутскиот теснец. Таа го изложи блокот на интензивна конкуренција на глобалните пазари, а лидерите на ЕУ планираат да се состанат во Брисел следната недела за да разговараат, меѓу другото, за тоа како да се намалат трошоците за фосилни горива.
Фото: Јутјуб/Принтскрин
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, изјави дека блокот размислува за ограничување на цените на природниот гас како дел од пошироките мерки за намалување на нивното влијание врз сметките за електрична енергија. Блокот последен пат прибегна кон оваа мерка за време на енергетската криза по руската инвазија на Украина, иако мерката никогаш не беше активирана.
Досега, 10-дневниот конфликт во Иран ги чинеше европските даночни обврзници дополнителни 3 милијарди евра увоз на фосилни горива, рече фон дер Лајен. „Ова е цената на нашата зависност“, додаде таа.
Покрај националните и регионалните мерки што се дискутираат во Европа, земјите од Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД) се согласија во средата да ослободат 400 милиони барели од нивните стратешки резерви на нафта, координирано од Меѓународната агенција за енергија (ИЕА), најголемото ослободување досега.
Дури и пред САД и Израел да го започнат нападот врз Иран, Европа се бореше да спречи затворање на фабриките поради високите трошоци. Серија кризи – од пандемијата Ковид-19 до војната во Украина – ги зголемија цените на клучните стоки и дадоа поттик на популизмот низ целиот блок. Најновиот бран нестабилност на Блискиот Исток го поттикна стремежот на националните влади да најдат брзи решенија.
Цените на европскиот гас се зголемија за околу 50% од почетокот на конфликтот. Цените на нафтата се зголемија за околу 25%.
Фото: Јутјуб/Принтскрин
Минатиот месец, Италија започна еднострани напори за намалување на цените на енергијата дома, пред новата рунда зголемувања, со декрет кој има за цел да ги отстрани трошоците за емисии на јаглерод од сметките за електрична енергија. Други земји како Полска и Чешка, исто така, повикаа на одредено олеснување на барањата според Системот за тргување со емисии на ЕУ, клучен столб на климатската регулатива на блокот, за да се намали товарот врз компаниите.
Австрија вети дека ќе ги прераспредели сите вишок даночни приходи од повисоките цени на горивата на потрошувачите. Во среда, земјата објави серија мерки, вклучувајќи продолжување на програмата за стратешки резерви на гас од 20 терават-часови, продолжување на ограничувањата на цените на електричната енергија за домаќинствата до јули и принудување на добавувачите на гориво да ја ограничат фреквенцијата на зголемување на цените на три пати неделно.
„Испраќаме порака дека оваа економска криза не треба да доведе до шпекулации што ќе го ескалираат веќе постоечкиот проблем“, рече грчкиот премиер Киријакос Мицотакис.
Фото: Принтскрин
Другите земји сè уште ги оценуваат можните мерки. Француската влада ги следи аномалиите на цените на бензинските пумпи и ќе одржи состанок во четврток за да разговара за тоа како да се заштитат потрошувачите од зголемувањето на трошоците.
Стравот е дека колку подолго трае конфликтот со Иран, толку поизразено би можело да стане какво било потенцијално зголемување на цените. Според Питер Казимир, член на Управниот совет на Европската централна банка, институцијата можеби ќе мора да ги зголеми каматните стапки порано од очекуваното како резултат на војната и нејзиното влијание врз инфлацијата.
„Ќе бидеме подготвени да дејствуваме доколку е потребно“, изјави тој за Блумберг.