Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, денес изјави дека Европската Унија е посветена на безбедноста на арктичкиот регион, дека е целосно посветена на тоа и дека ги споделува целите на Соединетите Американски Држави во овој поглед.
Во специјалното обраќање на Светскиот економски форум во Давос таа како пример го наведе фактот дека Финска, членка и на ЕУ и на НАТО, им ги продава своите први бродови за кршење мраз на Соединетите Американски Држави, што ни покажува дека Европа има капацитет.
„Ова покажува дека нашите северни членки на НАТО во моментов имаат сили подготвени за Арктикот. И пред сè, дека безбедноста на Арктикот може да се постигне само заедно. И затоа предложените дополнителни тарифи се грешка, особено меѓу долгогодишните сојузници“, рече фон дер Лајен.
Таа додаде и дека ЕУ ја подобрува својата Арктичка стратегија, која ќе се фокусира на фундаменталниот принцип дека суверените народи одлучуваат за својата иднина.
Како што рече додека го подготвуваше својот говор, безбедноста на далечниот север не беше главна тема.
„Но, во многу погледи тоа се вклопува во поширока поента – дека Европа мора да го забрза својот пат кон независност. Од безбедноста до економијата, од одбраната до демократијата. Дијалог со нашите пријатели и партнери, а доколку е потребно и со противниците. Поентата е дека светот се промени трајно и ние мора да се менуваме со него“, заклучи фон дер Лајен.
Таа, исто така, нагласи дека верува оти Европа треба да се прилагоди на новата безбедносна архитектура и реалноста со која сега се соочуваме.
„И затоа Европа подготвува сопствена безбедносна стратегија, која планираме да ја објавиме подоцна оваа година“, рече таа, потсетувајќи дека ЕУ и САД постигнаа трговски договор минатиот јули и дека „кога пријателите се ракуваат, тоа мора да значи нешто“.
Според неа, ЕУ не ги смета САД само за сојузници, туку и за пријатели, и дека нивното туркање „во спирала надолу“ само ќе им помогне на противниците.
Таа рече дека одговорот на ЕУ ќе биде цврст, обединет и пропорционален, но дека мора да има стратегија во начинот на кој пристапуваме кон ова прашање.
Затоа работиме на пакет за поддршка на безбедноста на Арктикот кој треба да има четири принципи, од кои првиот е целосна солидарност со Гренланд и Кралството Данска и ставот дека суверенитетот и интегритетот на нивната територија не се предмет на преговори.
„Второ, работиме на масовно зголемување на европските инвестиции во Гренланд, трето, ќе соработуваме со Соединетите Американски Држави и сите партнери за поширока безбедност на Арктикот. Ова е јасно во наш заеднички интерес и ќе ги зголемиме нашите инвестиции. Особено верувам дека треба да го искористиме зголемувањето на нашите трошоци за одбрана за европски мразокршачи и друга опрема од витално значење за безбедноста на Арктикот. И четврто, во истиот дух, треба да соработуваме со сите наши регионални партнери за да ја зајакнеме нашата заедничка безбедност, поради што ќе разгледаме како да ги зајакнеме нашите безбедносни партнерства со партнери како што се Обединетото Кралство, Канада, Норвешка, Исланд и други“, рече фон дер Лајен.
Таа, исто така, рече дека сеизмичката промена низ која поминува Европа денес е можност, или поточно неопходност, за изградба на нова форма на европска независност и дека оваа потреба не е ниту нова, ниту реакција на актуелните настани, туку дека е „структурен императив за многу подолго време“.
Според неа, Европа реагирала брзо на сите промени, без разлика дали станува збор за енергија или суровини, одбрана или дигиталниот свет, и дека се движи брзо.
„Но, исто така е вистина дека ќе можеме да ја искористиме оваа можност само ако препознаеме дека оваа промена е трајна. Секако, носталгијата е дел од нашата човечка природа, но носталгијата нема да го врати стариот поредок. А дејствувањето на време и надежта дека работите наскоро ќе се вратат нема да ги поправи структурните зависности што ги имаме. Значи, мојата поента е, ако оваа промена е трајна, тогаш и Европа мора трајно да се промени. Време е да ја искористиме оваа можност и да изградиме нова, независна Европа“, рече фон дер Лајен.
Таа повтори дека ЕУ секогаш ќе стои покрај Украина сè додека не се воспостави праведен и траен мир и повтори дека ЕУ ќе ѝ помогне на земјата со заем од 90 милијарди евра за 2026 и 2027 година.
Оваа поддршка, додаде таа, гарантира дека Украина може да ја зајакне својата одбрана на бојното поле, своите одбранбени капацитети за мировен договор и да ги одржи основните услуги во функција.
„Пред сè, таа ја потврдува непоколебливата посветеност на Европа кон безбедноста, одбраната и европската иднина на Украина. Паралелно, одлучивме трајно да ги имобилизираме руските средства и да го задржиме правото да ги користиме. Ова треба да послужи како силен потсетник за Русија и порака до светот“, рече претседателката на ЕК.