Европската унија нема да поддржи никакви потенцијални инвестиции во Босна и Херцеговина поврзани со проекти за фосилни горива, вклучително и планираниот Јужен интерконектор, објави ХИНА. Ова го објави денес делегацијата на ЕУ во Сараево, цитирана од дневниот весник „Независне новине“.
Во своето соопштение, Брисел нагласува дека поддршката треба да биде насочена кон проекти базирани на обновливи извори на енергија, додека изградбата на нови гасоводи не спаѓа во оваа категорија.
„Енергетската политика на ЕУ се базира на транзиција кон чиста енергија и постигнување климатска неутралност до 2050 година. Ова е клучен елемент од процесот на пристапување во ЕУ, како и значајна можност за модернизација на енергетскиот сектор, привлекување инвестиции и подобрување на долгорочната енергетска безбедност на Босна и Херцеговина“, се наведува во соопштението, цитирано од ХИНА.
Соопштението доаѓа во време кога властите во земјата разговараат за поврзување со хрватската гасна мрежа преку „Јужниот интерконектор“, потсетува агенцијата. Проектот предвидува нов гасовод од Загвозд во Хрватска до Посуже во Херцеговина, со краци до Мостар и Нови Травник, што би овозможило пристап до терминалот за течен природен гас на островот Крк и можност за снабдување со течен гас од САД. Цената на проектот се проценува на околу 500 милиони евра, а властите имаат за цел гасоводот да биде оперативен до крајот на 2027 година.
Во јануари 2025 година, парламентот на Федерацијата на Босна и Херцеговина усвои закон за „Јужен интерконектор“ со директно учество на тогашниот американски амбасадор Мајкл Мерфи, потсетува ХИНА. Имплементацијата на проектот беше привремено суспендирана поради противењето на хрватската партија HDO на управувањето со гасоводот од страна на босанската компанија BH Gas. Подоцна, преку посредство со учество на претставници на администрацијата на Доналд Трамп, беше постигнат договор за издавање на проектот под закуп на американска приватна компанија за минимум 30 години.
Делегацијата на ЕУ нагласи дека нема намера да го поддржи проектот и потсети дека земјата не може да се потпре на финансирање за иницијативи што ја зголемуваат зависноста од фосилни горива и се спротивставуваат на климатските цели. Во моментов, Босна и Херцеговина главно се потпира на јаглен за производство на електрична енергија и плаќа посебна такса според Механизмот за јаглеродна граница на ЕУ, забележува ХИНА.
Според европската стратегија за климата, природниот гас се третира како преодно решение и замена за јагленот, но неговата употреба треба да се ограничи откако земјата ќе има доволно обновливи извори на енергија.