Добредојдовте во Еврославиja

од Vladimir Zorba
81 прегледи

Кумот на паневропскaта државност Метерних своевремено се пошегува дека Балканот почнува едвај надвор од  тврдините на Виена. Во ЕУ на 27-те Балканот е насекаде. Европската унија би можел секогаш да биде уредно поделенa на регионални блокови кои во поголемиот дел, извршуваат заедничка агенда, без разлика дали се од  северната  група околу Германија или земјите од јужниот “Клуб Мед”, на чело со Франција. Тоа се промени неодамна, откако виорот од економски и политички кризи ја снајде ЕУ и  ја измеша Азбучната чорба од подгрупи, со истомисленици баратели на  силата во бројките.

evra5Сега Brexit  го забрза овој тренд, додека страните бараат сојузници пред претстојните дебати за иднината на ЕУ. Овој месец Атина беше домаќин на првото собирање на “EUMed” (Грција, Франција, Италија, Португалија, Шпанија, Кипар и Малта), назначена со корисничко лого и семејни фотографии. Целта на групата е да се изгради преграда против предводена од Берлин алијанса кои постојано обвинуваат за хроничната економска стагнација на југот. Во меѓувреме Централна Европа ја  оживее одамна заспаната Вишеградската четворка, обединета за отпор против обидите на Брисел да ги принуди да ги  прифатат бегалците. Австрија, една од најпогодените од приливот, создаде своја унија. Оваа група се состои од Германија, Грција и неколку земји-кандидатки од Балканот, и е поставена да се сретне во Виена овој викенд. Тие го избраа совршеното место – поранешниот кабинет на канцеларката на Клеменс фон Метерних. Никогаш не било полесно наоѓање на консензус во составот од речиси 30 држави  на ЕУ. Во времиња на стабилност е лесно разликите да бидат запоставени. При последната поделба пукнатините во институционалната архитектура на ЕУ беа зголемени поради недостатокот на сигурен водич. Слично на бунтовничката армија членките едноставно  ги игнорираат напорите на Брисел да наметне дисциплина во области како политика  на  бегалското прашање. “Ова е навистина симптом на подлабок проблем во ЕУ”, рече Торстен Бенр, директор на Институтот за глобална јавна политика во Берлин. “Има многу малку места каде што има широка основа на разбирање. Ова очигледно е опасно за европскиот проект.”

 

Европската унија би можел секогаш да биде уредно поделена на регионални блокови.

Самите блокови може да биде толку фрагментирани, што е и постаро од  ЕУ. Ако земјите од Вишеградската група делат заедничка омраза кон муслиманите, но нивните мислења се разликуваат кога станува збор за прашања како што се Русија и регионалната безбедност. Некои групи, како екстравагантниот Вајмарски триаголник меѓу Франција, Германија и Полска исчезнува целосно, како кога се менуваат внатрешните приоритети и конфигурации. Има исто така и постојано поместување на сојузите, во зависност од предметот. Германија, Италија и Грција може и да пеат во еден глас химни на политиката кон бегалците, но кога станува збор за економија, тие дури и не ја делат истата религија. Ако групите како Вишеградската или новоформираната EUMed беа ја  координирале политиката и поддржуваа заеднички иницијативи во голем број на економски и политички сфери , како и во областа на безбедноста, единдството  на ЕУ требаше да биде импресивно. А сега тие се присутни на светлосни години оддалеченост од постигнување на таков консензус.

Да не зборуваме за еврото.

Иако групите кои се формираа во последно време, да пророкуваат високопарни политички цели, главниот ефект од нив е блокирање на активностите во клучните сфери. ek1Наместо свежи решенија, она што се случува е малку повеќе од блокирање малцинство и понатамошен застој, како што покажаа и со бегалската криза, и рамнодушната стратегијата на Европа за заживување на економијата. Вистинското прашање е каде  се тоа води , кон зголемени ли  пукнатини во Европа?

Brexit  ги приспои страните да ги дефинираат позициите пред она што ветува да стане важна , можеби дури и одлучувачка дебата за иднината на ЕУ. “Сите гледаме кон Лондон, но големото прашање е што ќе направи остатокот од Европа, бидејќи тие ќе решаваат иднината”, рече Јан Техау, директор на Форумот Ричард Холбрук во Американската академија во Берлин.

Опасноста е дека зголемената поделба ќе ја задуши оваа дебата, пред да започне.

eu-zname

Овој проблем беше очигледен на самитот минатата недела во Братислава. На канцеларката на Германија Меркел и требаа недели дипломатски шатлови, за да се изгради консензус околу главната униформна  листа од иницијативи, како што е испраќање на повеќе гранични службеници во Бугарија. Она што требаше да биде можност за убава слика покажува продолжување на единството на Европа, иако Brexit, конечно постигна контраефект, кога италијанскиот лидер Матео Рензо  го напушти редот и  го критикуваше  резултатот. Тоа, против кое Европа мора да се соочи во наредните месеци, е доста посложено отколку прашањата за бегалските квоти и граничната контрола. Иако е малку разговарано овие денови, еврото останува слон во стакларска продавница. Благодарение на Европската централна банка кризата на еврото оди кон простување. Но скриени опасности, структурните недостатоци во областа на архитектурата на еврозоната, кои доведоа до кризата, остануваат. Неред во банкарскиот сектор на Италија е само последниот потсетник на опасностите кои се кријат. Единствениот можен начин за решавање на проблемот еднаш и засекогаш би бил земјите членки да се откажат од повеќе суверенитет, на пример, преку усвојувањето на построг фискална надзор во замена за издавање на заеднички долг. Балканизирана Европа нема да успее да го пречека таквиот  предизвик. “Еврото е голема работа што може да расипе сé”, рече Техау.

……………….

Метју Карнитшинг “Политико”