Болката која се чувствува ниско во грбот може да има најмногу разновиден извор, а најмногу е позната како дискус патологија и особено присуството на дискус хернијата. Спондилолистезата, од друга страна, може да се настапи со истата симптоми и затоа влегува во дијагностицирање на болката во грбот.
Спондилолистезата претставува поместување „премостување“ на еден од пршлените спрема друг, без разлика во која насока – напред или назад, што од своја страна може да доведе до сериозно притискање на нервот кој му припаѓа на’рбетниот мозок, а во потешки случаи и до стеснување на ’рбетниот канал каде што се наоѓа ’рбетниот мозок.
Спондилолистезата неразделно е поврзана со друго состојба позната уште како спондилолиза. Спондилолизата е кршење на интегритетот на т.н. pars articularis – која ја поврзува коскена структура, сместена меѓу две коскени структури на пршлените, што доведува до формирање на мали стрес фрактури и потенцијално поместување на пршлените еден спрема друг.
Колку видови на спондилолистези има?
Пет видови на спондилолистези се познати:
Вродена (конгенитална) спондилолистеза – постојат диспластични зглобови фасети кои условуваат поместување на пршлените во сагиталната раванина и кои се јавуваат уште од раѓањето. Најчесто кај пршленот L5. Во повеќето случаи постои поврзаност со расположливата спина бифида – затворена форма.
Дегенеративна спондилолистеза-ова е една од најчестите форми. Тоа нормално се должи на возраста и развивањето на дегенеративни процеси во ’рбетот, кои водат до дехидратација на меѓупршленните дискови, намалување на нивната висина и формирање на пукнатини во фиброза прстено на дискот со херниирање на неговата внатрешна содржина. Освен во меѓупршлените дискови, промени се случуваат и во зглобовите фасетки и поврзувањето на зглобовите структури што заедно со спондилолизата може да се условени со појавата на спондилолистеза. Најчест дегенеративен тип на спондилолистеза се забележува на ниво Л4-Л5, но може исто така и на ниво Л3-Л4.
Истимична спондилолисте– уште е една честа форма на спондилолестеза. Изместување на пршлените еден спрема друг се должи на создадените микрофрактури во коскената структура, што ги поврзува двата зглоба во задниот дел на ’рбетниот сегмент. Влијанието може да биде еднострано или билатерално. Најчесто истмична форма на спондилолистеза се забележува на ниво Л5-Ес1, но се среќава и на ниво Л5-Л4;
Трауматска спондилолистеза – фрактурата може да влијае на кој и да е дел од прешленскиот лак со потенцијално поместување на пршлените;
Патолошка спондилолистеза – обично се должи на генерализиран процес, а се однесува на коскените структури и нивната минерализација и ремоделирање. Инфективен или неопластичен процес, можеби е одговор за појавата на овој вид спондилолистеза.
Како може да се појави спондилолистеза?
Ова нарушување при нормалното располагање на ’рбетниот столб може да е „тивко“ – т.е да нема никакви клинички симптоми кои наведуваат на достапните проблеми. Во други случаи, сепак може да е присутно сериозно влошување на квалитетот на живот и поплаки, кои се резултат од компресијата на преместувањата во близина нервни структури или на ’рбетниот мозок.
Во повеќето случаи тежината на клиничката манифестација е во корелација со степенот на поместување на пршлените. Кај млади пациенти почесто постои истмичната форма на спондилолистеза, како влијание е на ниво Л5-Ес1 и во таков случај страда Ес1 нервозно коренче.
На најчестото ниво на спондилоластоза, имено се L4-L5, и симптомите може да бидат:
Болка или напнатост на долната страна на половината или нозете;
Затегнување на боцки или слабост во истата кога стоите или одите;
Вкочанетост или пецкање во екстремитетите;
Мускулни грчеви.
Кои мерки може да се преземат за спондилолитис?
Антивоспалителни лекови се користат за контрола на симптомите на болка. Рехабилитацијата, развојот на ’рбетните мускули преку соодветни вежби, вклучувајќи пливање, како и поставување на ортотика во долниот дел на ’рбетот се главните мерки во процесот. Кај тешката спондилолистераза, особено во присуство на спинална стеноза и неможноста да се контролираат поплаките се прават конзервативни методи, односно индицирана хируршка интервенција.